નવી દિલ્હી, 21 મે (હિ.સ.) : વિશ્વ આરોગ્ય સભાના 79મા સત્ર દરમિયાન આયોજિત આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ઇન હેલ્થઃ લો, એથિકલ ઓવરસાઇટ, રિસર્ચ એન્ડ ઇક્વિટી કાર્યક્રમમાં કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રી જગત પ્રકાશ નડ્ડાએ જણાવ્યું હતું કે, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સમાં આરોગ્ય સેવાઓને પુનઃસ્થાપિત કરવાની ક્ષમતા છે, પરંતુ તેનો લાભ દરેક નાગરિક સુધી પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે તેને મજબૂત નિયમન, સખત સંશોધન, નૈતિક દેખરેખ અને સમાનતા પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધતા દ્વારા સંચાલિત કરવાની જરૂર છે.

આ બેઠકમાં તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, ભારત સલામત, પારદર્શક અને લોકો કેન્દ્રિત આરોગ્ય એ. આઈ. માળખાને આગળ ધપાવી રહ્યું છે.

નડ્ડાએ જણાવ્યું હતું કે, 2015માં શરૂ કરવામાં આવેલી ડિજિટલ ઇન્ડિયા પહેલ ભારતને ભવિષ્યની ટેકનોલોજીઓ, ખાસ કરીને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા માટે તૈયાર કરે છે. 2017ની રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય નીતિમાં સંકલિત અને સર્વસમાવેશક ડિજિટલ આરોગ્ય ઇકોસિસ્ટમની કલ્પના કરવામાં આવી હતી, જેને 2021માં આયુષ્માન ભારત ડિજિટલ મિશન અને સર્વસંમતિ આધારિત ડિજિટલ આરોગ્ય ડેટા માળખા દ્વારા આગળ વધારવામાં આવી હતી.

ફેબ્રુઆરી 2026 માં શરૂ કરવામાં આવેલી હેલ્થકેર ફોર ઇન્ડિયા (SAHI) માં AI માટેની વ્યૂહરચનાનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે તે વૈશ્વિક દક્ષિણમાંથી ઉભરી આવેલી પ્રથમ વ્યાપક વ્યૂહરચના છે, જે નૈતિક, પારદર્શક અને લોકો-કેન્દ્રિત રીતે ભારતની આરોગ્ય યાત્રાને માર્ગદર્શન આપે છે. ભારતે આરોગ્ય (બોધ) એ. આઈ. માટે બેન્ચમાર્કિંગ ઓપન ડેટા પ્લેટફોર્મ પણ વિકસાવ્યું છે, જે એ. આઈ. ઉકેલોને વાસ્તવિક ડેટા પર આધારિત, તમામ નાગરિકો માટે સુરક્ષિત અને સમાન રીતે સુલભ બનાવે છે.

તેમણે કહ્યું હતું કે, કોઈ પણ દેશ એકલા કૃત્રિમ બુદ્ધિના પડકારો અને તકોનો સામનો કરી શકતો નથી.

ભારત વિશ્વસનીય અને આંતરસંચાલિત આરોગ્ય ડેટા પ્રણાલીઓને મજબૂત કરવા, સહયોગી સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવા, નૈતિક એ. આઈ. વિકાસને આગળ વધારવા અને સહિયારા આરોગ્ય પડકારોનો સામનો કરવા માટે વૈશ્વિક ભાગીદારો સાથે કામ કરશે.

નડ્ડાએ જણાવ્યું હતું કે આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં AIનું ભવિષ્ય માત્ર એલ્ગોરિધમ્સ દ્વારા જ નહીં પરંતુ સરકારો, સંસ્થાઓ અને સમાજોના સામૂહિક નિર્ણયો દ્વારા નક્કી કરવામાં આવશે. ભારત માત્ર આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સમાં જ નહીં પરંતુ સર્વસમાવેશક ઇન્ટેલિજન્સમાં પણ માને છે અને વૈશ્વિક સમુદાયને AIને વૈશ્વિક ભલાઈ માટે એક શક્તિ બનાવવાની અપીલ કરી છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર/પ્રશાંત શેખર/મુકુંદ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / હર્ષ શાહ