નવી દિલ્હી, 24 મે (હિ.સ.) : કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલ, ડીઝલ, CNG, LPG, LNG અને હાઇડ્રોજન ડિસ્પેન્સર્સ (રિફ્યુઅલિંગ મશીનો) ની ચેકિંગ અને રી-વેરિફિકેશન સિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટે મોટો નિર્ણય લીધો છે. સરકારે કાનૂની માપવિજ્ઞાન નિયમોમાં સુધારો કરીને આ ઇંધણ વિતરકને સરકારી માન્ય પરીક્ષણ કેન્દ્ર (જી.એ.ટી.સી.) શાસન હેઠળ સામેલ કર્યા છે.

આનાથી ઇંધણ માપન પ્રણાલીની ચોકસાઈ અને પારદર્શિતામાં વધારો થશે.

કેન્દ્રીય ગ્રાહક બાબતો, ખાદ્ય અને જાહેર વિતરણ મંત્રાલય હેઠળના ગ્રાહક બાબતોના વિભાગે કાનૂની માપનશાસ્ત્ર (સરકારી માન્ય પરીક્ષણ કેન્દ્રો) નિયમો, 2013માં સુધારા જાહેર કર્યા છે. આ સુધારા હેઠળ હવે પેટ્રોલ-ડીઝલ, સીએનજી, એલપીજી, એલએનજી અને હાઇડ્રોજન ડિસ્પેન્સર્સને પણ જી.એ.ટી.સી દ્વારા ચકાસી અને ફરીથી ચકાસી શકાશે. આ સાથે જી.એ.ટી.સી. હેઠળ ચકાસી શકાય તેવા ઉપકરણોની કુલ સંખ્યા વધીને 23 થઈ ગઈ છે.

સરકારે કહ્યું કે દેશમાં સ્વચ્છ ઇંધણના ઉપયોગમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં આ માળખામાં સીએનજી, એલએનજી અને હાઇડ્રોજન ડિસ્પેન્સર્સનો સમાવેશ કરવાથી ઇંધણ પુરવઠામાં ચોકસાઈ અને ગ્રાહકોને પારદર્શક સેવાઓ સુનિશ્ચિત થશે. આ સ્વચ્છ ઇંધણ માળખાને પણ મજબૂત બનાવશે.

મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત પરીક્ષણ કેન્દ્રો એવી સંસ્થાઓ છે જે માપન અને વજનના સાધનોના પરીક્ષણ અને પુનઃ ચકાસણી માટે જરૂરી તકનીકી કુશળતા અને માળખાગત સુવિધાઓ ધરાવે છે. ખાનગી પ્રયોગશાળાઓ અને ઉદ્યોગોની ભાગીદારી દેશની ચકાસણી ક્ષમતામાં વધારો કરશે અને સેવાઓની સુલભતામાં વધારો કરશે.

સુધારેલા નિયમો હેઠળ, રાજ્ય સરકારોને જી.એ.ટી.સી. શાસન હેઠળ તેમના કબજામાં રહેલા માપન અને વજનના સાધનોની વધારાની શ્રેણીઓને સૂચિત કરવાની પણ સત્તા આપવામાં આવી છે. વધુમાં, સંયુક્ત સચિવ અને તેનાથી ઉપરના દરજ્જાના અધિકારીઓને પ્રક્રિયાઓ ઝડપી બનાવવા માટે નિયમો હેઠળ મંજૂરીઓ સંબંધિત બાબતોમાં સત્તા આપવામાં આવી છે.

સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ ડિસ્પેન્સર્સ માટે નોઝલ દીઠ 5,000 રૂપિયા અને સીએનજી, એલપીજી, એલએનજી અને હાઇડ્રોજન ડિસ્પેન્સર્સ માટે નોઝલ દીઠ 10,000 રૂપિયા ચકાસણી ફી નક્કી કરી છે.

મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ સુધારાઓ રાજ્યના કાનૂની માપનશાસ્ત્ર વિભાગોને નિરીક્ષણ, અમલીકરણ અને ગ્રાહક ફરિયાદ નિવારણ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે સક્ષમ બનાવશે. આ પહેલ ટેકનોલોજી આધારિત શાસન, વ્યવસાયિક પારદર્શિતા અને આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાનને મજબૂત કરવાની સાથે સાથે ભારતની મેટ્રોલોજી પ્રણાલીને આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો અનુસાર વિકસાવવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર/પ્રશાંત શેખર/મુકુંદ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / હર્ષ શાહ