વોશિંગ્ટન/તેહરાન, 24 મે (હિ.સ.) : યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શનિવારે કતાર, સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત, પાકિસ્તાન, જોર્ડન, ઇજિપ્ત, તુર્કી અને બહેરીનના નેતાઓ અને અધિકારીઓ સાથે મધ્ય પૂર્વ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં તણાવ વચ્ચે ફોન પર વાત કરી. ત્યારબાદ તેમણે જાહેરાત કરી કે ઈરાન હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીની મધ્યને ખોલવા માટે સંમત થયું છે. હોર્મુઝ ટૂંક સમયમાં ખુલશે.

મધ્યસ્થી દેશો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે હસ્તાક્ષર થનારી શાંતિ સમજૂતીનો અંતિમ મુસદ્દો તૈયાર કરી રહ્યા છે. એકવાર આ કામ પૂર્ણ થઈ જાય પછી શાંતિ સમજૂતીની જાહેરાત કરવામાં આવશે.

અલ જઝીરા અને સીબીએસ ન્યૂઝના અહેવાલ મુજબ, ત્યારબાદ ટ્રમ્પે ઇઝરાયલના વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ સાથે પણ ફોન પર વાત કરી હતી. તેમને કતાર, સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત, પાકિસ્તાન, જોર્ડન, ઇજિપ્ત, તુર્કી અને બહેરીનના નેતાઓએ માહિતી આપી હતી. ટ્રમ્પે સામાજિક સત્ય પર કહ્યું કે કરારમાં હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને ફરીથી ખોલવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ સોદો હજુ પણ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન અને અન્ય કેટલાક દેશોના વાટાઘાટકારો દ્વારા અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનો વિષય છે.

તેમણે કહ્યું કે આ સમજૂતીના અંતિમ પાસાઓ અને વિગતો પર હજુ ચર્ચા ચાલી રહી છે અને ટૂંક સમયમાં તેની જાહેરાત કરવામાં આવશે. દરમિયાન, પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શહબાઝ શરીફે કહ્યું કે તેમનો દેશ બંને પક્ષો વચ્ચે સંવાદને પ્રોત્સાહન આપવાના પ્રયાસો ચાલુ રાખશે.

તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે ઈસ્લામાબાદ ટૂંક સમયમાં ભવિષ્યની અમેરિકા-ઈરાન મંત્રણાનું આયોજન કરી શકે છે.

તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેસેપ તાયિપ એર્દોગને ફોન કોલ પછી કહ્યું કે અંકારા વાતચીતમાં થયેલી પ્રગતિથી ખુશ છે. હવે એવું લાગે છે કે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની અવિરત નેવિગેશનની ખાતરી કરશે. ઇજિપ્તના રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલયે એક અલગ નિવેદનમાં તમામ પક્ષોને આ રાજદ્વારી પહેલનો લાભ લેવા અને સમજૂતી પર પહોંચવા વિનંતી કરી હતી. ટ્રમ્પની ધમકી પછી નોંધપાત્ર રાજદ્વારી પ્રયાસો વધુ તીવ્ર બન્યા છે. ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે યુદ્ધવિરામનો સમયગાળો પૂરો થતાં જ અમેરિકા ઈરાન પર સંપૂર્ણ બળ થી હુમલો કરશે. આ પછી અરબ દેશોની વિનંતી પર તેમણે હુમલો મોકૂફ રાખ્યો હતો.

આ બધા છતાં તેહરાન હજુ પણ અમેરિકા પર વિશ્વાસ કરતું નથી. તેહરાનનું કહેવું છે કે અમેરિકાએ તેના બંદરોની લશ્કરી નાકાબંધી હટાવી નથી. એવું નોંધવામાં આવ્યું છે કે તાજેતરની શાંતિ સમજૂતીમાં હોર્મુઝ ખોલવાનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં વિદેશી બેંકોમાં આવેલી ઈરાનની કેટલીક સંપત્તિઓને મુક્ત કરવામાં આવી છે.

ઈરાને ટ્રમ્પના એ નિવેદન પર વાંધો ઉઠાવ્યો છે કે શાંતિ પ્રસ્તાવમાં હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને ફરી ખોલવાનો સમાવેશ થાય છે. ઈરાની સરકારે શનિવારે સાંજે કહ્યું કે તે એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ છે. યુદ્ધ પહેલા, તે વિશ્વનું 20 ટકા તેલ વહન કરતું હતું. ઈરાનની અર્ધ-સત્તાવાર સમાચાર એજન્સી ફાર્સ ન્યૂઝે કહ્યું છે કે સંભવિત સમજૂતીની સ્થિતિમાં પણ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ઈરાનના નિયંત્રણમાં રહેશે.

ફાર્સે જણાવ્યું હતું કે ઈરાન યુદ્ધ પહેલાના સ્તરે જહાજોની અવરજવરને મંજૂરી આપવા સંમત થયું છે. તેમ છતાં, આનો કોઈ પણ રીતે અર્થ એ નથી કે યુદ્ધ પહેલાની પરિસ્થિતિની જેમ સંપૂર્ણપણે મુક્ત અવરજવરને મંજૂરી આપવામાં આવશે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર/મુકુંદ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / હર્ષ શાહ