કોલકતા, નવી દિલ્હી, 3 જાન્યુઆરી (હિ.સ.). આ વર્ષે, હૈમ રેડિયો દ્વારા ગંગાસાગર મેળામાં નવી ડિજિટલ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જે ફક્ત દેશની અંદર જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં સુરક્ષિત અને ઝડપી સંદેશાવ્યવહારને સક્ષમ બનાવે છે. આ નવી સિસ્ટમ સંદેશાઓને સુરક્ષિત રાખવા અને યાત્રાળુઓની સલામતીને વધુ વધારવાનો હેતુ ધરાવે છે. હૈમ રેડિયો હવે સેકન્ડોમાં દેશના કોઈપણ ભાગમાં સુરક્ષિત સંદેશા મોકલી શકે છે.

અગાઉ, પશ્ચિમ બંગાળ રેડિયો ક્લબના હૈમ રેડિયો ઓપરેટરો જિલ્લા વહીવટીતંત્રની વિનંતી પર, એનાલોગ રેડિયો દ્વારા ગંગાસાગર મેળામાં સેવાઓ પૂરી પાડી રહ્યા છે. મેળા દરમિયાન ખોવાયેલા યાત્રાળુઓ વિશે માહિતી આપવાથી લઈને ગંભીર રીતે બીમાર યાત્રાળુઓને સારી સારવાર માટે એર એમ્બ્યુલન્સ દ્વારા કોલકતાની વિવિધ સુપર-સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલોમાં મોકલવા સુધી, હૈમ રેડિયોએ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. જ્યારે આવા દર્દીઓના સંબંધીઓ શોધી શકાતા નથી, ત્યારે પણ દેશના વિવિધ ભાગોમાં માહિતી પ્રસારિત કરવા માટે હૈમ રેડિયોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. નવી ડિજિટલ ટેકનોલોજીના આગમન સાથે, આ કાર્ય વધુ ઝડપી અને વધુ અસરકારક બનવાની અપેક્ષા છે.

એવું જાણવા મળ્યું છે કે, હવે દેશભરના હૈમ રેડિયો ઓપરેટરોને સંદેશાઓ તાત્કાલિક મોકલવામાં આવશે, જેનાથી ઝડપી પરિણામો મળશે. છેલ્લા 36 વર્ષથી, હૈમ રેડિયો ઓપરેટરો એક કામચલાઉ કંટ્રોલ રૂમ દ્વારા દેશભરમાં સંદેશાઓનું પ્રસારણ કરી રહ્યા છે. ભૌગોલિક ફેરફારો અને આ વખતે અપેક્ષિત વધેલી ભીડને જોતાં, કંટ્રોલ રૂમ પર વધુ પડતો બોજ પડવાની ધારણા છે. વધુમાં, કુંભ મેળાની ગેરહાજરીને કારણે, દેશના વિવિધ ભાગોમાંથી મોટી સંખ્યામાં યાત્રાળુઓ ગંગાસાગરની મુલાકાત લે તેવી અપેક્ષા છે.

ગંગાસાગર મેળા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા મેળવવા માટે પણ આ ટેકનોલોજીને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ગ્રેટ બ્રિટનની રેડિયો સોસાયટી દ્વારા ગંગાસાગર ટાપુને એએસ 153 તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી છે. આનાથી ગંગાસાગર ટાપુને વિશ્વના નકશા પર વિશેષ મહત્વ મળ્યું છે. આના પરિણામે સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં વિદેશી પ્રવાસીઓ સાગરની મુલાકાત લે છે, જેનાથી સ્થાનિક વસ્તી માટે આર્થિક વિકાસની આશા જાગી છે. વિદેશી પ્રવાસીઓ મેળા દરમિયાન સતત માહિતી પણ શોધે છે, જેનાથી તેઓ રેડિયો દ્વારા લાઇવ અપડેટ્સ મેળવી શકે છે. આ સંચાર પ્રણાલી આપત્તિના કિસ્સામાં પણ અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થશે.

આ નવી સિસ્ટમ ડીએમઆર (ડિજિટલ મોબાઇલ રેડિયો) ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે. તેનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે, સંદેશાઓ સંપૂર્ણપણે ગુપ્ત રહે છે. મહત્વપૂર્ણ અને સંવેદનશીલ માહિતી ફક્ત સંબંધિત કર્મચારીઓ દ્વારા જ સાંભળવામાં આવશે; કોઈ બહારનો વ્યક્તિ તે સાંભળી શકશે નહીં. ભીડ અને અવાજ દ્વારા વાહન નંબર અથવા અન્ય મહત્વપૂર્ણ માહિતી અશ્રાવ્ય હોવાની સમસ્યા પણ દૂર થશે, કારણ કે સંદેશાઓ અને એસએમએસ સીધા રેડિયો દ્વારા મોકલી શકાય છે. આમ, ગંગાસાગર મેળો હવે સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ યુગમાં પ્રવેશી રહ્યો છે.

પશ્ચિમ બંગાળ રેડિયો ક્લબના સંપાદક અંબરીશ નાગ બિશ્વાસે જણાવ્યું હતું કે, આ ટેકનોલોજી ગંગાસાગર મેળામાં સુરક્ષા અને સંદેશાવ્યવહાર પ્રણાલીને એક નવું પરિમાણ પ્રદાન કરશે. જયંત વૈદ્ય, હિરક સિંહા, દિબોસ મંડલ, સૌમિક ઘોષ અને રિંકુ નાગ બિશ્વાસે આ પહેલને સફળ બનાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. આયોજકો કહે છે કે, હૈમ રેડિયોનો આ ડિજિટલ ઉપયોગ માત્ર સલામતી સુનિશ્ચિત કરશે નહીં, પરંતુ વિશ્વને આધુનિક અને તકનીકી રીતે અદ્યતન કાર્યક્રમ પણ પ્રદર્શિત કરશે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ઓમ પરાશર / સંજીવ પાશ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ