તેહરાન, નવી દિલ્હી, 3 જાન્યુઆરી (હિ.સ.). આર્થિક કટોકટી, આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો અને વધતી જતી મોંઘવારીને કારણે જાહેર અસંતોષનો સામનો કરી રહેલા ઈરાનમાં, સરકાર વિરોધી વિરોધ પ્રદર્શનો ફેલાઈ રહ્યા છે. દેશની વધતી જતી આર્થિક કટોકટીએ વર્તમાન પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરી છે. 28 ડિસેમ્બરથી શરૂ થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનો શુક્રવારે રાજધાની તેહરાન સહિત દેશના વિવિધ ભાગોમાં વેગ પકડી રહ્યા છે.

મીડિયા જૂથ ઈરાન ઈન્ટરનેશનલ અનુસાર, ઈરાનની રાજધાનીમાં બે દિવસની શાંતિ બાદ, શુક્રવારે રાત્રે તેહરાનના પૂર્વી અને પશ્ચિમી જિલ્લાઓમાં વિરોધીઓ રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા. મશહદ અને કોમ જેવા પવિત્ર શહેરોમાં પણ આવા જ પ્રદર્શનો યોજાયા હતા. દેશના અશાંત દક્ષિણપૂર્વીય ક્ષેત્રમાં સ્થિત જાહેદાનમાં, વિરોધીઓ શુક્રવારની નમાજ પછી રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા. દેશના સર્વોચ્ચ નેતા, અલી ખામેનેઇ વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર કરતા હતા.

ઉલ્લેખનીય છે કે, 2022 માં વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શનોનું મુખ્ય કેન્દ્ર રહેલું આ શહેર ફરી એકવાર વિરોધ પ્રદર્શનોમાં ઉછાળો જોવા મળી રહ્યું છે. મશહદ, જાહેદાન, કાઝવિન, હમદાન અને તેહરાન સહિત અનેક શહેરોમાં વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શન ચાલી રહ્યા છે, જેમાં સુરક્ષા દળો દ્વારા હિંસા અને અસંખ્ય વિરોધીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

વિરોધીઓ કટ્ટરપંથી મૌલવીઓના શાસનનો અંત લાવવાની માંગણી કરીને સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઇ ને નિશાન બનાવી રહ્યા છે. વિરોધીઓનો એક મોટો વર્ગ રેઝા પહલવીને સત્તા સોંપવાની માંગ કરી રહ્યો છે.

અત્યાર સુધીમાં, વિરોધ પ્રદર્શન 22 પ્રાંતોના 46 શહેરોમાં ફેલાઈ ગયા છે. તેહરાન, યજદ અને જંજન સહિત આશરે 10 યુનિવર્સિટીઓના વિદ્યાર્થીઓ આંદોલનમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. મોટી સંખ્યામાં ઉદ્યોગપતિઓ પણ આંદોલનમાં જોડાયા છે, આંદોલનના સમર્થનમાં તેમની દુકાનો અને સંસ્થાઓ બંધ કરી દીધી છે.

માનવ અધિકાર જૂથોને ટાંકીને ઈરાન ઈન્ટરનેશનલે અહેવાલ આપ્યો છે કે, અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા સાત વિરોધીઓ માર્યા ગયા છે અને 30 થી વધુ ઘાયલ થયા છે. 28 ડિસેમ્બરથી શરૂ થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનમાં અત્યાર સુધીમાં 119 વિરોધીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

દેશભરમાં વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે, ઈરાનનું ચલણ રેકોર્ડ નીચા સ્તરે પહોંચી ગયું છે. સરકારી માહિતી અનુસાર, ડિસેમ્બરમાં ફુગાવો 42.2 ટકા સુધી પહોંચ્યો છે. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ 72 ટકા વધ્યા છે, જ્યારે આરોગ્ય અને દવાની વસ્તુઓ 50 ટકા મોંઘી થઈ છે. આ જાહેર અસંતોષને વેગ આપી રહ્યું છે.

ઈરાનમાં ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે, અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શુક્રવારે ચેતવણી આપી હતી કે, જો ઈરાન શાંતિપૂર્ણ વિરોધીઓને ગોળીબાર કરશે અને હિંસક રીતે મારી નાખશે તો અમેરિકા ઈરાનની મદદ કરશે. તેમણે મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથ સોશિયલ પર એક પોસ્ટ શેર કરી, જેમાં લખ્યું હતું કે, અમે કાર્યવાહી માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છીએ.

ટ્રમ્પની ધમકીના જવાબમાં, ઈરાને અમેરિકી હુમલાની સ્થિતિમાં તેના ઠેકાણાને નિશાન બનાવવાની ધમકી આપી હતી. ઈરાનની સંસદના સ્પીકરે શુક્રવારે કહ્યું હતું કે, જો અમેરિકા આક્રમક કાર્યવાહી કરશે, તો તેના લશ્કરી ઠેકાણાઓને કાયદેસર લક્ષ્ય ગણવામાં આવશે.

અમેરિકા એ ગયા વર્ષે જૂનમાં ઈરાનના લશ્કરી ઠેકાણા અને પરમાણુ સુવિધાઓ પર હુમલો કર્યો હતો. ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચેના 12 દિવસના યુદ્ધમાં પણ અમેરિકા સામેલ થયું હતું. જવાબમાં, ઈરાને પણ અમેરિકી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા હતા.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / સંજીવ પાશ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ