નવી દિલ્હી, 13 ઓક્ટોબર (હિ.સ.). કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે, બીમસ્ટેક ક્ષેત્રમાં આતંકવાદી નેટવર્કને આશ્રય આપવા, ભરતી કરવા, તાલીમ આપવા અને સંસાધનો એકત્રિત કરવા માટે કોઈ અવકાશ ન હોવો જોઈએ. તેમણે આતંકવાદ, માદક દ્રવ્યોની તસ્કરી, માનવ તસ્કરી અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠિત અપરાધનો સામનો કરવા માટે સભ્ય દેશો વચ્ચે ગુપ્ત માહિતીની વહેંચણી કરવા અને સુરક્ષા એજન્સીઓ વચ્ચે સંકલન મજબૂત કરવા પર ભાર મૂક્યો.

નવી દિલ્હીમાં પ્રથમ બીમસ્ટેક ગૃહમંત્રી સ્તરીય બેઠકને સંબોધતા શાહે જણાવ્યું હતું કે, બીમસ્ટેક પ્રાદેશિક એકીકરણ, આર્થિક સહયોગ અને સામૂહિક સુરક્ષા માટે એક અનિવાર્ય મંચ બની ગયું છે. ગૃહમંત્રીઓની જવાબદારી છે કે તેઓ પરસ્પર સહયોગને વ્યવહારિક વ્યવસ્થામાં પરિવર્તિત કરે, જેથી નાગરિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત થાય અને સંબંધિત એજન્સીઓની ક્ષમતા મજબૂત બને.

શાહે જણાવ્યું હતું કે, ભારત આતંકવાદ સામે શૂન્ય સહિષ્ણુતાની નીતિ અપનાવે છે. દરેક સભ્ય દેશની સુરક્ષા વ્યવસ્થા અન્ય સભ્ય દેશોની સુરક્ષામાં સહાયક બનવી જોઈએ. રાષ્ટ્રીય કાયદાઓ અને લાગુ પડતી સંધિઓ અનુસાર પરસ્પર કાનૂની સહાયતા તથા પ્રત્યાર્પણ દ્વારા અપરાધીઓને ન્યાયના દાયરામાં લાવવાના પ્રયાસોને મજબૂત કરવા જોઈએ. તેમણે તમામ દેશોને દુનિયાના કોઈપણ ભાગમાં છુપાયેલા ભાગેડુ અપરાધીઓ અને આતંકવાદીઓને કાયદાના કઠેડામાં લાવવામાં સહયોગ કરવા અપીલ કરી.

ગૃહમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, ગુનાહિત નેટવર્ક સરહદો પાર સક્રિય છે અને સ્થાનિક નબળાઈઓનો લાભ ઉઠાવે છે. એન્ક્રિપ્ટેડ સંચાર, સોશિયલ મીડિયા, ક્રિપ્ટોકરન્સી, ડ્રોન અને ડાર્ક વેબનો ઉપયોગ આતંકવાદી પ્રચાર, ભરતી, ભંડોળ એકત્રિત કરવા અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓના સંચાલન માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ પડકારોનો અસરકારક રીતે સામનો કરવા માટે ગુપ્તચર એજન્સીઓ, કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ, નાણાકીય દેખરેખ તંત્ર અને સરહદ વ્યવસ્થાપન એજન્સીઓ વચ્ચે વાસ્તવિક સમયમાં સહયોગ અને સંકલન જરૂરી છે.

માદક દ્રવ્યોની તસ્કરીને ગંભીર ખતરો ગણાવતા શાહે જણાવ્યું હતું કે, નશીલા પદાર્થોનો ગેરકાયદેસર વેપાર માત્ર એક ગુનાહિત પ્રવૃત્તિ નથી, પરંતુ યુવાનોના જીવન, સમાજ, સંસ્કૃતિ અને આવનારી પેઢીઓ પર હુમલો છે. તેમણે કહ્યું, “માદક દ્રવ્યોની તસ્કરીમાં કંઈ પણ ગોલ્ડન નથી.” તેમણે કહ્યું કે, જે ક્ષેત્રને સામાન્ય રીતે ‘ગોલ્ડન ટ્રાયેંગલ’ કહેવામાં આવે છે, તેને તેઓ ‘ડેથ ટ્રાયેંગલ’ કહેવાનું પસંદ કરે છે. આ સમસ્યાનો સામનો કરવા માટે સમગ્ર ક્ષેત્રે મળીને પ્રયાસ કરવો પડશે.

શાહે જણાવ્યું હતું કે, માદક દ્રવ્યોના ગેરકાયદેસર વેપારથી થતી કમાણી સંગઠિત અપરાધને આર્થિક તાકાત આપે છે અને તેનો ઉપયોગ આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓના ભંડોળ માટે પણ થાય છે. પૂર્વવર્તી રસાયણોના ગેરકાયદેસર ઉપયોગ અને ડાર્ક વેબ દ્વારા થતા વ્યવહારોથી આ પડકાર વધુ જટિલ બની જાય છે. તેમણે માદક દ્રવ્યોની સંપૂર્ણ પુરવઠા શૃંખલા પર દેખરેખ, વાસ્તવિક સમયમાં માહિતીની વહેંચણી, સંયુક્ત કાર્યબળની રચના, રસાયણોના ગેરકાયદેસર ઉપયોગને રોકવા તથા નાણાકીય તપાસ અને ગેરકાયદેસર સંપત્તિઓ જપ્ત કરવામાં સહયોગ વધારવાનો સુઝાવ આપ્યો.

તેમણે માનવ તસ્કરીને પણ સહિયારી સુરક્ષા અને માનવાધિકારો સમક્ષ ગંભીર પડકાર ગણાવ્યો. શાહે જણાવ્યું હતું કે, પીડિતોની ઓળખ, બચાવ, સહાયતા, પુનર્વસન અને સુરક્ષિત વાપસી માટે સભ્ય દેશો વચ્ચેના સહયોગને સામૂહિક પ્રયાસોનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ બનાવવો જોઈએ. તેમણે છેતરપિંડી દ્વારા લોકોની ભરતી, સાયબર અપરાધ અને સાયબર ગુલામી જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરવા માટે સહિયારા પ્રોટોકોલ તથા દેખરેખ વ્યવસ્થા વિકસાવવાની આવશ્યકતા પર પણ ભાર મૂક્યો.

ગૃહમંત્રીએ આતંકવાદના ભંડોળ અને સંગઠિત અપરાધ પર અંકુશ લગાવવા માટે હાલની નોડલ એજન્સીઓ દ્વારા કાર્યવાહી યોગ્ય ગુપ્ત માહિતીના આદાનપ્રદાનને મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે, આતંકવાદીઓ, તેમના સહયોગીઓ, ગુનાહિત નેટવર્ક, નાણાકીય માધ્યમો અને સરહદ પારની પ્રવૃત્તિઓ સંબંધિત ચકાસાયેલી માહિતીનું સમયસર આદાનપ્રદાન પ્રાદેશિક સુરક્ષાને મજબૂત કરી શકે છે. નાણાકીય ગુપ્ત માહિતી અને તપાસ સંબંધિત વિશેષજ્ઞતાની વહેંચણી કરવાથી પણ ગેરકાયદેસર નાણાંના પ્રવાહ પર રોક લગાવવામાં મદદ મળશે.

શાહે જણાવ્યું હતું કે, સાયબર સુરક્ષા અને સાયબર અપરાધની તપાસમાં સહયોગ વધારવાની સાથે-સાથે બીમસ્ટેક દેશો વચ્ચે સંસ્થાકીય સંપર્ક અને ક્ષમતા નિર્માણને પણ મજબૂત કરવું પડશે. સંપર્ક અધિકારીઓના નેટવર્ક, પ્રસ્તાવિત બીમસ્ટેક સુરક્ષા માહિતી ડેટાબેઝ અને માહિતીની વહેંચણી કરતા કેન્દ્ર દ્વારા સહયોગને આગળ વધારી શકાય છે. તેમણે પોલીસ તાલીમ, આતંકવાદ વિરોધી અભિયાનો અને ફોરેન્સિક તપાસના ક્ષેત્રમાં ભારતની વિશેષજ્ઞતાની વહેંચણી કરવાની પણ ઓફર કરી.

તેમણે આપત્તિ વ્યવસ્થાપનના ક્ષેત્રમાં પ્રાદેશિક સહયોગને પણ પ્રાથમિકતા આપવાની વાત કરી. શાહે જણાવ્યું હતું કે, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ છઠ્ઠા બીમસ્ટેક શિખર સંમેલન દરમિયાન ભારતમાં બીમસ્ટેક આપત્તિ વ્યવસ્થાપન કેન્દ્ર સ્થાપિત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે, આ કેન્દ્રને ગુજરાતના જામનગરમાં સ્થાપિત કરવાની યોજના છે અને સભ્ય દેશોને તેને કાર્યશીલ બનાવવામાં સક્રિય ભાગીદારી કરવા વિનંતી કરી.

શાહે જણાવ્યું હતું કે, ભારત એક શાંતિપૂર્ણ, સુરક્ષિત અને સમૃદ્ધ બંગાળની ખાડી ક્ષેત્રના નિર્માણ માટે તમામ સભ્ય દેશો સાથે વિશ્વાસ, સન્માન અને સહયોગ વધારવા તથા બેઠકના નક્કર પરિણામો હાંસલ કરવા પ્રતિબદ્ધ છે. તેમણે કહ્યું કે, ભારત ગૃહમંત્રીઓના સ્તરે સંવાદની નિરંતરતાને સમર્થન આપે છે અને સભ્ય દેશોની સંમતિથી ભવિષ્યની બેઠકોની યજમાનીમાં પણ સહયોગ આપવા તૈયાર છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / સુશીલ કુમાર / પવન કુમાર

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ