નવી દિલ્હી, 13 ઓક્ટોબર (હિ.સ.) રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂએ મંગળવારે કહ્યું કે, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા હવે લશ્કરી ક્ષમતાઓ સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાઓ અને સશસ્ત્ર દળો વચ્ચે ગાઢ સહકારની જરૂર છે. તેમણે કહ્યું કે, ઝડપથી બદલાતા સુરક્ષા અને તકનીકી પરિદ્રશ્યમાં, નવા પડકારોનો સામનો કરવા માટે વધુ સારી તૈયારી, વ્યૂહાત્મક દૂરદર્શિતા અને બદલાતા સંજોગો સાથે અનુકૂલન કરવાની ક્ષમતા આવશ્યક છે.

રાષ્ટ્રપતિ ભવન ખાતે નેશનલ ડિફેન્સ કોલેજ (એન.ડી.સી.) ના 66મા અભ્યાસક્રમના ફેકલ્ટી સભ્યો અને સહભાગીઓને મળતાં રાષ્ટ્રપતિએ આ વાત કહી હતી. તેમણે કહ્યું કે, આધુનિક યુદ્ધ પદ્ધતિઓ હવે પરંપરાગત ક્ષેત્રો સુધી મર્યાદિત નથી પરંતુ સાયબર સુરક્ષા, અવકાશ ટેકનોલોજી અને બાયોટેકનોલોજી સુધી વિસ્તરી છે. આવી સ્થિતિમાં ઝડપી નિર્ણય લેવાનું મહત્વ પણ વધ્યું છે.

મુર્મુએ જણાવ્યું હતું કે, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાઓ અને સશસ્ત્ર દળો વચ્ચે ગાઢ સંકલન જરૂરી છે, જેથી નવીનીકરણને વ્યવહારુ ઉકેલોમાં પરિવર્તિત કરી શકાય. તાજેતરના સંઘર્ષોએ પરવડે તેવી તકનીકોના મહત્વને રેખાંકિત કર્યું છે, જે અદ્યતન સંરક્ષણ પ્રણાલીઓને પૂરક બની શકે છે અને ઉપલબ્ધ સંસાધનોનો વધુ સારો ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરી શકે છે.

તેમણે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને નવીનતા વચ્ચેના જોડાણને મજબૂત કરવા માટે સંશોધન, વિકાસ અને નવીનતા યોજના જેવી સરકારી પહેલોના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (એઆઈ) નો ઉપયોગ વિજ્ઞાન, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં વધી રહ્યો છે. જો કે, નિર્ણય લેવાની સંપૂર્ણ જવાબદારી આ તકનીકને સોંપી શકાતી નથી. તેમણે કૃત્રિમ બુદ્ધિના ઉપયોગમાં સંતુલિત અભિગમ અપનાવવા પર ભાર મૂક્યો હતો.

મુર્મુએ કહ્યું હતું કે, આર્થિક તાકાત એ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માળખાનો અભિન્ન ભાગ છે. તેમણે કહ્યું હતું કે, ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાએ બાહ્ય પરિબળોને કારણે થતા વિક્ષેપો સામે ટકી રહેવાની ક્ષમતા દર્શાવી છે. ભારતે તેની વ્યૂહાત્મક નિર્ણય લેવાની સ્વતંત્રતા સાથે સમાધાન કર્યા વિના આમ કર્યું છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર /સુશીલ કુમાર/સંજીવ પાશ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ