
-વિશેષ મુલાકાત - ભારતીય બોકિયા ખેલાડી સચિન ચમારિયા
- સુનીલ દુબે
નવી દિલ્હી, 17 ઓક્ટોબર (હિ.સ.) 17 વર્ષની ઉંમરે કરોડરજ્જુમાં ગંભીર ઈજા થવાને કારણે સચિન ચમારિયાના ચારેય અંગોમાં લકવો થઈ ગયો. આ અકસ્માતે તેમનું જીવન બદલી નાખ્યું, તેમણે હાર માનવાને બદલે, પોતાની ક્ષમતાઓને ઓળખવા અને નવી દિશા શોધવાનો નિર્ણય કર્યો. વર્ષ 2021માં બોકિયા રમત સાથે જોડાણ કર્યા પછી, તેમણે સ્પર્ધાત્મક રમતોમાં વાપસી કરી અને પોતાની મહેનતના જોરે, રાષ્ટ્રીય તથા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓળખ બનાવી. સચિન સતત છ વખત રાષ્ટ્રીય સુવર્ણ પદક જીતી ચૂક્યા છે.
વર્ષ 2024માં બહેરીનમાં આયોજિત વિશ્વ બોકિયા ચેલેન્જર સ્પર્ધામાં સુવર્ણ પદક જીતીને તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સુવર્ણ પદક મેળવનાર ભારતના પ્રથમ પુરુષ બીસી-3 ખેલાડી બન્યા. વર્ષ 2026માં કૈરોમાં આયોજિત વિશ્વ બોકિયા ચેલેન્જર સ્પર્ધામાં તેમણે સરિતા દ્વિવેદી સાથે,બીસી-3 યુગલ સ્પર્ધામાં રજત અને વ્યક્તિગત સ્પર્ધામાં કાંસ્ય પદક જીત્યો. વિશ્વ રેન્કિંગમાં 19મા સ્થાને રહેલા સચિન ભારતીય બોકિયા ખેલાડીઓમાં સર્વોચ્ચ રેન્કિંગ ધરાવતા ખેલાડી છે.
હવે 18 ઓક્ટોબરથી શરૂ થનારી આઈચી-નાગોયા પેરા એશિયન ગેમ્સ-2026માં સચિન ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે. તેઓ બીસી-3 વર્ગની વ્યક્તિગત અને યુગલ સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેશે. રમતના મેદાન પર પોતાની સિદ્ધિઓ સાથે, તેઓ દિવ્યાંગજનોના સમાવેશ અને તેમને સમાન તકો અપાવવાની દિશામાં પણ કામ કરી રહ્યા છે.
પ્રસ્તુત છે- ભારતીય બોકિયા ખેલાડી સચિન ચમારિયા સાથે હિન્દુસ્થાન સમાચાર સાથેની વાતચીતના મુખ્ય અંશો.
સવાલ : 17 વર્ષની ઉંમરે કરોડરજ્જુમાં ગંભીર ઈજા થવાને કારણે તમારું જીવન સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયું હતું. તે મુશ્કેલ સમયગાળામાંથી બહાર નીકળીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા સુધીની સફર કેવી રહી?
સચિન : કરોડરજ્જુમાં ઈજા થયા પછી મારા જીવનમાં ઘણા ફેરફારો આવ્યા. મારે મારી પરિસ્થિતિઓને અનુરૂપ પોતાને ઢાળવાના હતા અને આગળ વધવાના નવા રસ્તા શોધવાના હતા. બોકિયા સાથે જોડાણ કરવું મારા માટે એવી જ એક તક બની, જેણે મને મારી ક્ષમતાઓને ઓળખવા અને રમત દ્વારા નવી દિશા મેળવવાનો મોકો આપ્યો. વર્ષ 2021માં આ રમતથી પરિચિત થયા પછી મેં ધીમે ધીમે મારી તૈયારી પર ધ્યાન આપવાનું શરૂ કર્યું. આજે ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવું અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મેડલ જીતવો મારા માટે ગર્વની વાત છે. મારી યાત્રાએ મને શીખવ્યું છે કે સાચી તક, સતત અભ્યાસ અને લક્ષ્ય પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધતા તમને આગળ વધવામાં મદદ કરી શકે છે.
સવાલ : તમે વર્ષ 2021માં બોકિયા રમત સાથે જોડાવાનો નિર્ણય કર્યો. આ રમતની કઈ વિશેષતાઓ તમને આકર્ષિત કરે છે? શું તમે શરૂઆતમાં આંતરરાષ્ટ્રીય મેડલ જીતવાનું સપનું જોયું હતું?
સચિન : બોકિયાએ મને મારી ક્ષમતાઓને નવી રીતે ઉપયોગ કરવાની તક આપી. આ રમતમાં ફક્ત શારીરિક કૌશલ્ય જ નહીં, પરંતુ ચોકસાઈ, રણનીતિ, એકાગ્રતા અને દબાણમાં સાચા નિર્ણયો લેવાની પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા હોય છે. મને તેની આ જ વિશેષતાઓ આકર્ષિત કરે છે. જ્યારે મેં શરૂઆત કરી હતી, ત્યારે મારું ધ્યાન રમતને સમજવા, મારી ટેકનિક સુધારવા અને સારો ખેલાડી બનવા પર હતું. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારત માટે મેડલ જીતવો એક મોટી સિદ્ધિ છે. વર્ષ 2024માં બહેરીન વિશ્વ બોકિયા ચેલેન્જરમાં સુવર્ણ પદક જીતવો અને 2026માં કૈરોમાં બે મેડલ મેળવવા મારા માટે મહત્વપૂર્ણ પડાવ રહ્યા છે.
સવાલ : કાહિરા વિશ્વ બોકિયા ચેલેન્જર-2026માં રજત અને કાંસ્ય પદક જીતવો તમારા માટે કેટલો ખાસ રહ્યો? આ મુકાબલાઓમાંથી તમને શું શીખવા મળ્યું?
સચિન : કાહિરામાં બે મેડલ જીતવા મારા માટે ખૂબ જ ખાસ રહ્યા. મેં સરિતા દ્વિવેદી સાથે બીસી-3 બીસી યુગલ સ્પર્ધામાં રજત અને બીસી-3 વ્યક્તિગત સ્પર્ધામાં કાંસ્ય પદક જીત્યો. આ સિદ્ધિઓએ મને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મારી તૈયારી અને રમતને ચકાસવાની તક આપી. બોકિયામાં કોઈ એક શોટ કરતાં વધુ મહત્વપૂર્ણ આખા મુકાબલા દરમિયાન સાચી રણનીતિ જાળવી રાખવી, પ્રતિસ્પર્ધીની ચાલને સમજવી અને દબાણમાં પણ એકાગ્ર રહેવું હોય છે. આ મુકાબલાઓમાંથી મને શીખવા મળ્યું કે દરેક અંક માટે ધૈર્ય અને ચોકસાઈ સાથે રમવું જરૂરી છે. બંને મેડલ મારા માટે સિદ્ધિ હોવા ઉપરાંત, આગળ વધુ સારું પ્રદર્શન કરવાની પ્રેરણા પણ છે.
સવાલ : આઈચી-નાગોયા પેરા એશિયન ગેમ્સ-2026માં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવું તમારા માટે શું મહત્વ ધરાવે છે? તમારી મેડલની અપેક્ષાઓ શું છે?
સચિન : એશિયન પેરા ગેમ્સમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવું મારા માટે ગર્વ અને જવાબદારી, બંનેની વાત છે. હું BC-3 વ્યક્તિગત અને યુગલ, બંને સ્પર્ધાઓમાં મારું શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરવા માંગુ છું. કૈરોમાં મળેલા મેડલોથી મને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્પર્ધા કરવાનો મૂલ્યવાન અનુભવ મળ્યો છે, જેનો ઉપયોગ હું આ રમતોમાં કરવા ઈચ્છીશ. મારું લક્ષ્ય દરેક મુકાબલામાં મારી રણનીતિનો અમલ કરવો, ચોક્કસ શોટ રમવા અને મેડલની રેસમાં ભારતને મજબૂત સ્થિતિમાં રાખવાનું છે. એશિયામાં આ રમતનું સ્પર્ધાત્મક સ્તર ઘણું પડકારજનક છે અને ઘણા અનુભવી ખેલાડીઓ ભાગ લે છે. આવા સમયે કોઈ એક પ્રતિસ્પર્ધી પર ધ્યાન આપવાને બદલે પોતાની તૈયારી, એકાગ્રતા અને મેચ દરમિયાન લેવાતા નિર્ણયો પર ધ્યાન આપવું વધુ મહત્વપૂર્ણ છે.
સવાલ : ભારતમાં બોકિયા હજુ બહુ લોકપ્રિય રમત નથી. તમારા મતે તેનું સૌથી મોટું કારણ શું છે?
સચિન : મારા મતે ભારતમાં બોકિયાના વિકાસની સૌથી મોટી પડકારો રમત વિશે મર્યાદિત જાગૃતિ અને ખેલાડીઓ માટે સુલભ તાલીમ સુવિધાઓનો અભાવ છે. ઘણા લોકોને હજુ આ રમત અને બીસી-3 જેવા વર્ગોની જરૂરિયાતો વિશે જાણકારી નથી. આ ઉપરાંત, રેમ્પ જેવા વિશેષ ઉપકરણો, પ્રશિક્ષિત સ્પોર્ટ આસિસ્ટન્ટ, નિષ્ણાત કોચ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેવા માટે આર્થિક સહાય પણ જરૂરી છે. આ બધી જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં ખર્ચ થાય છે, તેથી પ્રાયોજકો અને સંસ્થાકીય સહયોગની ભૂમિકા પણ મહત્વપૂર્ણ છે. જો શાળાઓ, રમતગમત સંસ્થાઓ અને દિવ્યાંગજનો સાથે સંકળાયેલા સંગઠનો દ્વારા બોકિયાને વધુ લોકો સુધી પહોંચાડવામાં આવે અને ખેલાડીઓને નિયમિત તાલીમ મળે, તો ભારતમાં આ રમતનો આધાર મજબૂત થઈ શકે છે.
સવાલ : બીસી-3 વર્ગના ખેલાડીઓને રેમ્પ, વિશેષ ઉપકરણો અને સ્પોર્ટ આસિસ્ટન્ટની જરૂર હોય છે. શું ભારતમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની તૈયારી માટે પર્યાપ્ત સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે?
સચિન : બીસી-3 વર્ગમાં સ્પર્ધા કરવા માટે ખેલાડીની વ્યક્તિગત જરૂરિયાતોને અનુરૂપ રેમ્પ, યોગ્ય રમતગમતના ઉપકરણો અને પ્રશિક્ષિત સ્પોર્ટ આસિસ્ટન્ટની ઉપલબ્ધતા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્પર્ધા કરવા માટે ફક્ત ઉપકરણો હોવા પૂરતા નથી. ખેલાડીને તેનો નિયમિત ઉપયોગ કરવા, પોતાની ટેકનિક વિકસાવવા અને અલગ-અલગ મેચ પરિસ્થિતિઓમાં અભ્યાસ કરવાની તકો પણ મળવી જોઈએ. ભારતમાં બોકિયાને હજુ વધુ મજબૂત તાલીમ વ્યવસ્થાની જરૂર છે. મારી દ્રષ્ટિએ વિશેષ ઉપકરણોની ઉપલબ્ધતા, પ્રશિક્ષિત સ્પોર્ટ આસિસ્ટન્ટ અને નિષ્ણાત કોચ તૈયાર કરવા, નિયમિત તાલીમ શિબિરોનું આયોજન કરવું અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓનો અનુભવ અપાવવો પ્રાથમિકતાઓ હોવી જોઈએ. ખેલાડીઓને તેમની જરૂરિયાતો અનુસાર તાલીમ અને સંસાધનો મળશે, તો તેઓ પોતાની ક્ષમતાનું વધુ સારું પ્રદર્શન કરી શકશે.
સવાલ : શું ભારતમાં દિવ્યાંગ ખેલાડીઓ માટે રમતને વ્યાવસાયિક કારકિર્દી બનાવવા અને આર્થિક રીતે આત્મનિર્ભર થવા માટે પર્યાપ્ત તકો છે? સરકાર અને રમતગમત મહાસંઘો પાસેથી તમારી શું અપેક્ષાઓ છે?
સચિન : ભારતમાં દિવ્યાંગ ખેલાડીઓ માટે રમતને વ્યાવસાયિક કારકિર્દી બનાવવાની તકો વિકસિત થઈ રહી છે, પરંતુ તેમને વધુ મજબૂત કરવાની જરૂર છે. કોઈ ખેલાડી માટે ફક્ત સ્પર્ધામાં ભાગ લેવો જ પર્યાપ્ત નથી હોતો. તેને નિયમિત તાલીમ, ઉપકરણો, મુસાફરી અને સ્પર્ધા સંબંધિત ખર્ચ માટે આર્થિક સહયોગ તથા આગળ વધવાની સ્પષ્ટ તકો પણ જોઈએ. મારી અપેક્ષા છે કે, સરકાર અને રમતગમત મહાસંઘ ખેલાડીઓને શરૂઆતના સ્તરથી લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર સુધી સતત સહયોગ આપે. આ સાથે જ ખાનગી કંપનીઓ અને પ્રાયોજકોને પણ દિવ્યાંગ ખેલાડીઓ સાથે લાંબા ગાળા માટે જોડાવા પ્રોત્સાહિત કરવા જોઈએ. ખેલાડીઓને પ્રદર્શનના આધારે પ્રોત્સાહન, રોજગારની તકો અને આર્થિક સુરક્ષા મળે, તો તેઓ પોતાની રમત પર વધુ ધ્યાન આપી શકશે અને આત્મનિર્ભર બનવાની દિશામાં આગળ વધી શકશે.
સવાલ : તમે મેરિટના આધારે વિશ્વ બોકિયા ચેમ્પિયનશિપ-2026 માટે ક્વોલિફાય કર્યું. દુનિયાના ટોચના ખેલાડીઓ સામે તમારી સૌથી મોટી તાકાત અને નબળાઈ શું અનુભવાઈ?
સચિન : મેરિટના આધારે વિશ્વ બોકિયા ચેમ્પિયનશિપ માટે ક્વોલિફાય કરવું મારી કારકિર્દીનો એક મહત્વપૂર્ણ પડાવ રહ્યો. આ સિદ્ધિ મારા માટે વ્યક્તિગત રીતે ખાસ છે અને ભારતીય બોકિયા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તેનાથી ખબર પડે છે કે આપણા ખેલાડીઓ પોતાના પ્રદર્શનના જોરે વિશ્વ સ્તરની સ્પર્ધાઓ સુધી પહોંચી શકે છે. દુનિયાના ટોચના ખેલાડીઓ સામે સ્પર્ધા કરવા માટે ચોકસાઈ, વ્યૂહાત્મક વિચાર અને દબાણમાં એકાગ્રતા જાળવી રાખવી અત્યંત જરૂરી છે. હું મારી તાકાત તરીકે રમતને સમજવાની, પરિસ્થિતિઓ અનુસાર રણનીતિ બનાવવાની અને દરેક મુકાબલામાંથી શીખવાની ક્ષમતાને જોઉં છું. વિશ્વ સ્તરે સ્પર્ધા કરવાથી એ પણ સમજાય છે કે કયા તકનીકી પાસાઓ અને મેચ પરિસ્થિતિઓમાં વધુ સુધારાની જરૂર છે. આવા અનુભવો મને મારી ખામીઓ પર કામ કરવા અને આગામી મુકાબલાઓ માટે વધુ સારી તૈયારી કરવામાં મદદ કરે છે.
સવાલ : સતત મોટી આંતરરાષ્ટ્રીય ટુર્નામેન્ટોમાં ભાગ લેવા દરમિયાન શારીરિક તૈયારી, માનસિક એકાગ્રતા અને પ્રદર્શનમાં સાતત્ય જાળવી રાખવું કેટલું પડકારજનક હોય છે?
સચિન : સતત મોટી આંતરરાષ્ટ્રીય ટુર્નામેન્ટોમાં ભાગ લેવા માટે શારીરિક તૈયારી સાથે માનસિક એકાગ્રતા અને પ્રદર્શનમાં સાતત્ય જાળવી રાખવું પણ જરૂરી છે. બોકિયામાં લાંબા સમય સુધી ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું, દરેક શોટ માટે સાચી રણનીતિ બનાવવી અને દબાણમાં શાંત રહેવું મહત્વપૂર્ણ હોય છે. એક સ્પર્ધાથી બીજી સ્પર્ધા વચ્ચેના પાછલા પ્રદર્શનનું વિશ્લેષણ કરવું અને તે પાસાઓ પર કામ કરવું જરૂરી છે, જેમાં સુધારાની સંભાવના હોય છે. હું મારી તૈયારીમાં ટેકનિક, રણનીતિ અને એકાગ્રતા પર ધ્યાન આપું છું. સાથે જ, પર્યાપ્ત આરામ અને અભ્યાસ વચ્ચે સંતુલન જાળવી રાખવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે, જેથી આગામી સ્પર્ધા માટે વધુ સારી રીતે તૈયાર રહી શકું. મારું માનવું છે કે સાતત્ય કોઈ એક સારા પ્રદર્શનથી નહીં, પરંતુ તૈયારી અને શીખવાની સતત પ્રક્રિયાથી આવે છે.
સવાલ : તમે તમારી યાત્રામાં દિવ્યાંગતાને લઈને સમાજની વિચારસરણીને કઈ રીતે અનુભવી છે? તમે ઈચ્છો છો કે સમાજ દિવ્યાંગ ખેલાડીઓને કઈ દ્રષ્ટિથી જુએ?
સચિન : મારા મતે દિવ્યાંગતાને કોઈ વ્યક્તિની સંપૂર્ણ ઓળખ ન માનવી જોઈએ. એક ખેલાડીની ઓળખ તેની મહેનત, કૌશલ્ય, અનુશાસન અને પ્રદર્શનથી થવી જોઈએ. સમાજમાં જાગૃતિ વધવાની સાથે એ સમજવું પણ જરૂરી છે કે દિવ્યાંગ ખેલાડીઓને આગળ વધવા માટે સમાન તકો, સુલભ સુવિધાઓ અને જરૂરી સહયોગ જોઈએ. હું ઈચ્છું છું કે લોકોનું ધ્યાન ફક્ત દિવ્યાંગતા પર નહીં, પરંતુ ખેલાડીની પ્રતિભા અને સિદ્ધિઓ પર પણ હોય. બોકિયાએ મને મારી ક્ષમતાઓને વિકસાવવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાની તક આપી છે. મને આશા છે કે મારી સિદ્ધિઓ વધુ લોકોને આ રમત વિશે જાણવા અને દિવ્યાંગ ખેલાડીઓને તેમની પ્રતિભાના આધારે જોવા માટે પ્રેરિત કરશે.
સવાલ : જો કોઈ દિવ્યાંગ યુવાન રમતમાં પોતાનું ભવિષ્ય બનાવવા માંગે છે, પરંતુ સંસાધનોની અછતને કારણે હિંમત નથી કરી શકતો, તો તમે તેને શું સંદેશ આપવા ઈચ્છશો?
સચિન : હું આવા યુવાનોને કહેવા ઈચ્છીશ કે સંસાધનોની અછત એક વાસ્તવિક પડકાર છે, પરંતુ તેમને પોતાની અંદરની સંભાવનાઓને ઓળખવા અને ઉપલબ્ધ તકો શોધવાથી પાછળ ન હટવું જોઈએ. રમત સાથે જોડાવા માટે સાચા માર્ગદર્શન, અભ્યાસ અને સહયોગની જરૂર હોય છે. તેથી સ્થાનિક રમતગમત સંગઠનો, પ્રશિક્ષકો અને દિવ્યાંગ ખેલાડીઓ માટે કામ કરતી સંસ્થાઓનો સંપર્ક કરવો એક સારી શરૂઆત હોઈ શકે છે. મારું સપનું છે કે ભારતમાં બોકિયાને વ્યાપક ઓળખ મળે અને વધુ દિવ્યાંગ ખેલાડીઓને આ રમતમાં આગળ વધવાની તક મળે. હું ઈચ્છું છું કે આપણી પાસે મજબૂત તાલીમ સુવિધાઓ, નિષ્ણાત કોચ, સારા ઉપકરણો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્પર્ધા કરવા માટે પર્યાપ્ત તકો હોય, જેથી ભારતીય ખેલાડીઓ નિયમિતપણે વિશ્વ સ્તરે દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કરી શકે.
સવાલ : ભારતમાં બોકિયાના ભવિષ્યને લઈને તમારું સૌથી મોટું સપનું શું છે? તમે ઈચ્છો છો કે આવનારા વર્ષોમાં આ રમતની તસવીર કેવી હોય?
સચિન : મારું સપનું છે કે, ભારતમાં બોકિયાને વ્યાપક ઓળખ મળે અને વધુ દિવ્યાંગ ખેલાડીઓને આ રમતમાં આગળ વધવાની તક મળે. હું ઈચ્છું છું કે ખેલાડીઓને વધુ સારી તાલીમ સુવિધાઓ, નિષ્ણાત કોચ, યોગ્ય ઉપકરણો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેવા માટે પર્યાપ્ત તકો મળે. ઘરેલું સ્પર્ધાઓ પણ ભારતીય બોકિયાના વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ફેડરેશન કપ જેવા આયોજનો ખેલાડીઓને સ્પર્ધાનો અનુભવ મેળવવા, પોતાની ટેકનિક ચકાસવા અને બીજા ખેલાડીઓ પાસેથી શીખવાની તક આપે છે. જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર સુધી પહોંચવા માટે નિયમિત તાલીમ, નિષ્ણાત માર્ગદર્શન અને આંતરરાષ્ટ્રીય ખેલાડીઓ સામે રમવાની તકો પણ જરૂરી છે. જો વ્યવસ્થિત તાલીમ શિબિરો અને પ્રદર્શનના આધારે આગળ વધવાના સ્પષ્ટ રસ્તાઓ તૈયાર કરવામાં આવે, તો વધુ ભારતીય ખેલાડીઓ વિશ્વ સ્તરે સ્પર્ધા કરવા માટે તૈયાર થઈ શકશે.
સવાલ : આઈચી-નાગોયા પેરા એશિયન ગેમ્સમાં તમારું પ્રદર્શન ભારતીય બોકિયાના ભવિષ્ય માટે શું સંદેશ આપવો જોઈએ?
સચિન : કૈરોમાં બે મેડલ જીત્યા પછી અને વિશ્વ ચેમ્પિયનશિપ માટે મેરિટના આધારે ક્વોલિફાય કર્યા પછી હું એશિયન પેરા ગેમ્સમાં પણ મારું શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરવા માંગુ છું. હું બીસી-3 વ્યક્તિગત અને યુગલ, બંને સ્પર્ધાઓમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરીશ અને મારું લક્ષ્ય મેડલની રેસમાં દેશને મજબૂત સ્થિતિમાં રાખવાનું છે. આ માટે મારે દરેક મુકાબલામાં ચોકસાઈ, રણનીતિ અને એકાગ્રતા જાળવી રાખવી પડશે. મારા માટે આ સ્પર્ધા ફક્ત વ્યક્તિગત પ્રદર્શનની તક નથી, પરંતુ ભારતીય બોકિયાને વધુ ઓળખ અપાવવાનો પણ મોકો છે. હું ઈચ્છું છું કે, અમારી સિદ્ધિઓ વધુ દિવ્યાંગ યુવાનોને રમત સાથે જોડાવા માટે પ્રેરિત કરે અને એ બતાવે કે યોગ્ય તાલીમ, સંસાધનો અને તકો મળવા પર ભારતીય ખેલાડીઓ પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની જગ્યા બનાવી શકે છે.
હિન્દુસ્થાન સમાચાર / સુનીલ દુબે / અમરેશ દ્વિવેદી
હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ