કાઠમંડુ, નવી દિલ્હી, 30 ઓક્ટોબર (હિ.સ.). નેપાળને દુનિયાની સૌથી ઊંચી ચોટી સગરમાથા (માઉન્ટ એવરેસ્ટ)ના દેશ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. નેપાળની આઠ પર્વત ચોટીઓને પહેલાથી જ 8,000 મીટરથી વધુ ઊંચાઈવાળા પર્વતો તરીકે આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા મળી ચૂકી છે. હવે નેપાળે પોતાની છ વધુ ચોટીઓને આ જ શ્રેણીમાં શામેલ કરાવવા માટે ઔપચારિક પહેલ કરી છે.

કાઠમંડુમાં આયોજિત બે દિવસીય આંતરરાષ્ટ્રીય પર્વતારોહણ અને પર્વતારોહણ સંઘ (યુઆઇએએ)ની આમસભાના ઉદ્ઘાટન સત્રમાં નેપાળે આંતરરાષ્ટ્રીય પર્વતારોહણ સમુદાય સમક્ષ આ પ્રસ્તાવ મૂક્યો. આ આમસભામાં 45 દેશોના 95 પ્રતિનિધિઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે. નેપાળ આ પહેલા વર્ષ 1982 અને 2011માં પણ યુઆઇએએની આમસભાની યજમાની કરી ચૂક્યું છે. નેપાળ પર્વતારોહણ સંઘ (એનએમએ)ના અધ્યક્ષ ફુર્બા ગ્યાલ્જે શેર્પાએ આમસભામાં આ છ ચોટીઓનું વિવરણ રજૂ કર્યું. તેમણે એક અધ્યયન રિપોર્ટ પણ રજૂ કર્યો, જેમાં પ્રત્યેક ચોટીને 8,000 મીટરથી વધુ ઊંચાઈવાળા સ્વતંત્ર પર્વત તરીકે માન્યતા આપવાના આધાર જણાવવામાં આવ્યા છે.

છ ચોટીઓની ઊંચાઈ

* યાલુન્ગ કાંગ-8,505 મીટર

* કંચનજંઘા સાઉથ-8,476 મીટર

* કંચનજંઘા સેન્ટ્રલ-8,473 મીટર

* લ્હોત્સે મિડલ-8,410 મીટર

* લ્હોત્સે શાર-8,400 મીટર

* યાલુન્ગ કાંગ વેસ્ટ-8,077 મીટર

શેર્પાએ જણાવ્યું કે, એનએમએએ આ પર્વત ચોટીઓની ઓળખ અને ઊંચાઈ માપવા માટે એક અધ્યયન દળની રચના કરી હતી. અધ્યયન દળે પ્રત્યેક ચોટીની અલગ ભૌગોલિક ઓળખ, સ્વતંત્ર શિખર અને અલગ પર્વતારોહણ માર્ગ હોવાના પુરાવા એકઠા કર્યા છે. જો આ બધી છ ચોટીઓને આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા મળી જાય છે, તો નેપાળમાં 8,000 મીટરથી વધુ ઊંચાઈવાળા માન્યતા પ્રાપ્ત પર્વતોની સંખ્યા વધીને 14 અને દુનિયામાં આવા પર્વતોની કુલ સંખ્યા 20 પહોંચી જશે.

ઉદ્ઘાટન સમારોહને સંબોધિત કરતા સંસ્કૃતિ, પર્યટન તથા નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી ખડ્ગરાજ પૌડેલે કહ્યું કે, દુનિયાના 8,000 મીટરથી વધુ ઊંચાઈવાળા 20 પર્વતોમાંથી 14નું નેપાળમાં હોવું એ પોતે જ એક નોંધપાત્ર સિદ્ધિ હશે. મંત્રી પૌડેલ અનુસાર, આનાથી નેપાળ દુનિયાની સૌથી ઊંચી પર્વત ચોટીઓના મુખ્ય કેન્દ્ર તરીકે વધુ સ્થાપિત થશે. સાથે જ પર્વતારોહણ, સાહસિક પર્યટન, અનુસંધાન, પર્વતીય અર્થતંત્ર અને આંતરરાષ્ટ્રીય પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નવી તકો ખુલશે.

મંત્રી પૌડેલે ફેસબુક પર લખ્યું, ''નેપાળનો આ પ્રસ્તાવ ફક્ત પર્વતોની સંખ્યા વધારવા સુધી સીમિત નથી. આ તથ્યો, અધ્યયન અને વૈજ્ઞાનિક આધાર સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય સમક્ષ અમારી હિમાલયી ભૌગોલિક ઓળખ, પ્રાકૃતિક વિરાસત અને પર્વતીય વિશિષ્ટતા સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ પણ છે.''

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / પંકજ દાસ / સુનીત નિગમ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ