નવી દિલ્હી, 08 ઓક્ટોબર (હિ.સ.) : પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ સાયબર છેતરપિંડી, ડીપફેક અને ડિજિટલ ગુનાના વધતા પડકારનો સામનો કરવા માટે વૈશ્વિક તંત્રની હાકલ કરી છે અને કહ્યું છે કે ટેકનોલોજીનો વ્યાપક ઉપયોગ ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે લોકોને તેના પર વિશ્વાસ હોય. તેમણે કહ્યું હતું કે, ભારત તેના અનુભવો અને શીખનો વિશ્વ સાથે વહેંચવા માટે હંમેશા તૈયાર છે.

ગુરુવારે 10મી ઇન્ડિયા મોબાઇલ કોંગ્રેસને સંબોધતા પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું હતું કે, સાયબર ક્રાઇમની કોઈ સીમા નથી હોતી.

એક દેશમાં બેઠેલી વ્યક્તિ બીજા દેશમાં બેઠેલી વ્યક્તિને છેતરી શકે છે અને તેમાં ત્રીજા દેશની ટેકનોલોજી અથવા નેટવર્કનો ઉપયોગ સામેલ હોઈ શકે છે. દીપફેક પણ એક મોટો પડકાર બની ગયો છે અને દેશો, ટેકનોલોજી કંપનીઓ, ટેલિકોમ કંપનીઓ અને નાણાકીય સંસ્થાઓએ તેનો સામનો કરવા માટે સાથે મળીને કામ કરવું પડશે, એમ તેમણે જણાવ્યું હતું.

પ્રધાનમંત્રીએ વૈશ્વિક ટેલિકોમ ઉદ્યોગ સંસ્થા જી. એસ. એમ. એ. અને વિશ્વના ટેલિકોમ ઓપરેટરોને છેતરપિંડી લોકો સુધી પહોંચે તે પહેલાં તેને રોકવા માટે વૈશ્વિક વ્યવસ્થા ઊભી કરવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે કહ્યું, ચાલો એક વૈશ્વિક તંત્ર બનાવીએ જે લોકો સુધી પહોંચે તે પહેલાં આવી છેતરપિંડી અટકાવી શકે. ભારતે આ દિશામાં પોતાના અનુભવોમાંથી ઘણું શીખ્યું છે અને વિશ્વ સાથે પોતાના અનુભવો વહેંચવા માટે હંમેશા તૈયાર છે

પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું હતું કે, ટેકનોલોજીનો લાભ ત્યારે જ વધે છે જ્યારે તે વિશ્વાસ મેળવે. તેમણે કહ્યું કે સામાન્ય નાગરિક તકનીકી પ્રોટોકોલ અથવા નેટવર્ક જટિલતાઓ વિશે વિચારતો નથી પરંતુ તે જાણવા માંગે છે કે કોલ કરનાર કોણ છે, સંદેશ સાચો છે કે નકલી, તેની ચુકવણી સલામત છે કે કેમ અને તેનો ડેટા સુરક્ષિત છે કે કેમ. તેથી ટેલિકોમ્યુનિકેશન અને ડિજિટલ ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા અને વિશ્વાસ સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ.

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, ભારતમાં 5જી સેવા 2022માં આ મંચ પરથી શરૂ કરવામાં આવી હતી. ત્યારથી 5જી સેવા દેશના દરેક જિલ્લામાં પહોંચી છે અને પાંચ લાખથી વધુ મોબાઇલ બેઝ સ્ટેશનો સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતમાં મોબાઇલ ઇન્ટરનેટની ઝડપ વર્ષ 2022ની સરખામણીમાં લગભગ 10 ગણી વધી છે. આ પરિવર્તન માત્ર ટેલિકોમ ક્ષેત્ર સુધી મર્યાદિત નથી પરંતુ ડિજિટલ સેવાઓ અને શાસન પદ્ધતિઓમાં પણ મોટું પરિવર્તન આવ્યું છે.

તેમણે કહ્યું કે એક દાયકા પહેલા આધુનિક ટેકનોલોજીની પહોંચ એક વિશેષાધિકાર બની રહી હતી અને ડિજિટલ વિભાજન એક પડકાર હતો. ડિજિટલ ઇન્ડિયા અભિયાન હેઠળ, સરકારે શક્ય તેટલા વધુ લોકો માટે ટેકનોલોજી સુલભ બનાવવા પર ભાર મૂક્યો હતો અને તેના કેન્દ્રમાં મોબાઇલ મૂક્યો હતો. આ માટે નીતિગત સુધારાઓની સાથે દેશમાં ટેલિકોમ માળખાગત સુવિધાઓ અને મોબાઇલ અને ટેલિકોમ ઉપકરણોના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું હતું.

કોવિડ-19 મહામારીનો ઉલ્લેખ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, તે સમયગાળા દરમિયાન કચેરીઓ, બેંકો, શિક્ષણ, આરોગ્ય સેવાઓ અને સરકારી સુવિધાઓ મોટા ભાગે ડિજિટલ થઈ હતી. તેમણે કહ્યું કે દીક્ષા મંચ દ્વારા જુલાઈ 2022 સુધીમાં 500 કરોડથી વધુ શીખવાના સત્રો અને લગભગ 6,000 કરોડ શીખવાની મિનિટો નોંધવામાં આવી હતી. સરકારનું લક્ષ્ય લગભગ 25 કરોડ વિદ્યાર્થીઓને ડિજિટલ અને ઓનલાઇન શિક્ષણ સાથે જોડવાનું હતું.

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, આજે સેંકડો સરકારી સેવાઓ મોબાઇલ પર ઉપલબ્ધ છે અને ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર દ્વારા મોટી રકમ સીધી લાભાર્થીઓના બેંક ખાતાઓમાં પહોંચી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે લગભગ 50 લાખ કરોડ રૂપિયા સીધા લાભાર્થીઓના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા છે અને લગભગ પાંચ લાખ કરોડ રૂપિયા ખોટા હાથમાં જવા અથવા લિકેજ થવાથી બચી ગયા છે.

આ સંદર્ભમાં પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, હવે મને જણાવો, જેમણે મફત ભેટ મેળવવાનું બંધ કરી દીધું છે તેઓ શું મોદીને પસંદ કરશે? તેમણે કહ્યું કે તેમણે ખોટી પ્રથાઓ બંધ કરવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી છે. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું હતું કે, જો જૂની વ્યવસ્થા ચાલુ રહી હોત તો સરકારી નાણાંનો મોટો જથ્થો નકામા પડી ગયો હોત અને ખોટા લોકોના ખિસ્સા ભરાઈ ગયા હોત, પરંતુ હવે તે જ નાણાં યોગ્ય લાભાર્થીઓ સુધી પહોંચી રહ્યા છે અને બાકીના નાણાં યોગ્ય કામમાં નાખવામાં આવી રહ્યા છે.

પ્રધાનમંત્રીએ પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે, આ રકમ દર ચાર મહિને ખેડૂતોના ખાતામાં મોકલવામાં આવે છે અને મોબાઇલ પર માહિતી પ્રાપ્ત થાય છે. તેમણે કહ્યું કે આનાથી નાના ખેડૂતોને પણ ફાયદો થઈ રહ્યો છે જેઓ અગાઉ વિવિધ કારણોસર સરકારી યોજનાઓથી વંચિત હતા.

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, મોબાઇલ અને ડિજિટલ સેવાઓએ નાગરિકોને મુસાફરી, રાહ જોવી અને ખર્ચમાં ઘટાડો કરીને વધુ સુવિધા આપી છે. તેમણે આને સૌથી મોટો નાગરિક લાભ ગણાવ્યો જે ટેકનોલોજી લાવી શકે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, સસ્તી માહિતી અને વધુ સારી કનેક્ટિવિટીએ મનોરંજન, શિક્ષણ અને સામગ્રી નિર્માણ માટે નવી તકો ઊભી કરી છે.

તેમણે કહ્યું કે 50 કરોડથી વધુ લોકો ગેમિંગ ઇકોસિસ્ટમનો ભાગ બની ગયા છે. નાના શહેરો અને નગરોમાં યુવાનો ઇ-સ્પોર્ટ્સ, સામગ્રી નિર્માણ અને નવા ડિજિટલ વ્યવસાયોમાં સાહસ કરી રહ્યા છે. મોબાઇલ હવે માત્ર સંદેશાવ્યવહારનું સાધન નથી રહ્યું, પરંતુ સર્જનાત્મક કાર્ય માટે ગેમિંગ કન્સોલ અને સ્ટુડિયોની જેમ કામ કરી રહ્યું છે.

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, ઝડપી ઇન્ટરનેટ અને સસ્તા ડેટા ગામડાઓ અને નાના શહેરોમાં વીડિયો શેરિંગ પ્લેટફોર્મ, સોશિયલ મીડિયા અને પ્રાદેશિક ઓટીટી સેવાઓ લાવ્યા છે. આનાથી ભાષાના અવરોધોમાં ઘટાડો થયો છે અને સામગ્રી નિર્માણ ઉદ્યોગમાં ઝડપથી વૃદ્ધિ થઈ છે. તેમણે કહ્યું કે આ પ્રદેશમાં હજારો કરોડ રૂપિયાની આર્થિક પ્રવૃત્તિઓનું સર્જન થયું છે અને લાખો લોકો માટે કમાણીની નવી તકો ઊભી થઈ છે.

પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું હતું કે, ભારત હવે માત્ર ટેકનોલોજીનો ગ્રાહક બનવા માંગતો નથી, પરંતુ ઉત્પાદનો, ટેકનોલોજી અને બૌદ્ધિક સંપત્તિનું ઉત્પાદક બનવા માંગે છે. તેમણે કહ્યું કે સરકાર ઉત્પાદન ડિઝાઇન, ટેકનોલોજી અને બૌદ્ધિક સંપત્તિમાં ભારતની ભૂમિકાને મજબૂત કરવા માટે પ્રોત્સાહનો અને નીતિગત સુધારા કરી રહી છે.

ટેલિકોમ ક્ષેત્રમાં હાથ ધરવામાં આવેલા સુધારાઓનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે ટેલિકોમ કાયદાએ આધુનિક નિયમનકારી માળખું પૂરું પાડ્યું છે. એડજસ્ટેડ ગ્રોસ રેવન્યુ અને બેંક ગેરંટી સંબંધિત જોગવાઈઓને તર્કસંગત બનાવવામાં આવી છે. તેમણે કહ્યું હતું કે, ગતિ શક્તિ સંચાર પોર્ટલના માધ્યમથી માર્ગ મંજૂરીના અધિકારને ઝડપી બનાવવામાં આવ્યો છે.

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, દેશમાં સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમ પણ ઝડપથી વિકસી રહી છે અને પાંચ સ્થળોએ વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન શરૂ થઈ ગયું છે. હવે આગળનો તબક્કો સમગ્ર સપ્લાય ચેઇન વિકસાવવા પર કેન્દ્રિત છે.

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, ઇન્ડિયા મોબાઇલ કોંગ્રેસના 10 વર્ષ પૂર્ણ થવા એ પણ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગ છે. તેમણે કહ્યું કે મંચએ 5જીથી માંડીને વૈશ્વિક ડિજિટલ ધોરણો અને ભારતમાં રોકાણ, નવીનતા અને ઉત્પાદન જેવા ઘણા મહત્વપૂર્ણ વિષયો પર ચર્ચાઓને આગળ ધપાવી છે. આ વર્ષની થીમ સીમા વિનાનું માપ છે અને ભારતે મોટા પાયે ટેકનોલોજી અપનાવવાનો પોતાનો અનુભવ વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કર્યો છે.

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, ઇન્ડિયા મોબાઇલ કોંગ્રેસમાં થયેલી ચર્ચાઓ આગામી દાયકાના માર્ગને આકાર આપવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. આપણે આઈ. એમ. સી. ને એક એવું મંચ બનાવવું પડશે જે ટેકનોલોજી, સંશોધન, ઉદ્યોગ, રોકાણ અને વિચારોનું સંગમ બને. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે, આ મંચ પરથી બહાર આવતી ભાગીદારી, સંશોધન પરિયોજનાઓ અને નવા ઉત્પાદનો વિશ્વ સુધી પહોંચશે અને માનવતાના લાભ માટે ટેકનોલોજીકલ નવીનીકરણને વેગ આપશે.

પ્રધાનમંત્રીએ વાયુસેના દિવસ નિમિત્તે ભારતીય વાયુસેનાના જવાનોને સલામ કરી હતી અને શુભેચ્છાઓ આપી હતી. તેમણે અભિનેતા નાના પાટેકરને પણ શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી અને તેમની કળા દ્વારા સામાજિક દૂષણો અને વ્યવસ્થાની ખામીઓ પર હુમલો કરવામાં તેમના યોગદાનની નોંધ લીધી હતી.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર/સુશીલ કુમાર/સંજીવ પાશ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / હર્ષ શાહ