નવી દિલ્હી, 09 ઓક્ટોબર (હિ.સ.) : કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ શુક્રવારે કહ્યું કે ભારત કોઈ પણ ક્ષેત્રમાં એકાધિકારને મંજૂરી આપતું નથી. તેમણે કહ્યું કે ત્રણ કંપનીઓને ઉપગ્રહ સંચાર સેવાઓ માટે લાઇસન્સ મળ્યું છે. આ કંપનીઓ સલામતીની જરૂરિયાતો અને નિર્ધારિત ધોરણોને પૂર્ણ કર્યા પછી તેમની સેવાઓ શરૂ કરી શકે છે.

નવી દિલ્હીમાં યશભૂમિ ખાતે યોજાયેલી ઇન્ડિયા મોબાઇલ કોંગ્રેસ (આઇએમસી) 2026ની 10મી આવૃત્તિમાં પત્રકાર પરિષદ દરમિયાન સિંધિયાએ અમેરિકન ઉદ્યોગપતિ એલોન મસ્કની કંપની સ્ટારલિંકની સેવાઓ અંગેના એક સવાલના જવાબમાં આ વાત કહી હતી. તેમણે પોતાના જવાબમાં કહ્યું કે એક ચોક્કસ કંપનીની ઘણી વાતો થાય છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે ત્રણ કંપનીઓને સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન (સેટકૉમ) લાઇસન્સ મળ્યું છે અને તેઓ સુરક્ષા શરતોને પૂર્ણ કર્યા પછી કામગીરી શરૂ કરી શકે છે અને અલગથી લક્ષ્યાંકો નક્કી કરી શકે છે.મસ્કની સ્ટારલિંક, રિલાયન્સ જિયોની સેટેલાઇટ સર્વિસિસ આર્મ જિયોસેટકોમ અને ભારતી સમર્થિત યુટેલસેટ વનવેબને લાઇસન્સ મળ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે એમેઝોનના કુઇપર, જેણે આ ક્ષેત્રમાં રસ દાખવ્યો છે, તેણે પણ યોગ્ય પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડશે. જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ કહ્યું, અમારું વલણ ખૂબ જ સ્પષ્ટ છે. ત્રણ કંપનીઓને લાઇસન્સ મળ્યું છે. એકવાર સરકાર મહેસૂલ આધારિત ટેરિફ વ્યવસ્થા નક્કી કરશે ત્યારે તેમને સ્પેક્ટ્રમ ફાળવવામાં આવશે. એકવાર તેઓ વિવિધ સલામતીની શરતોને પૂર્ણ કરી લે તે પછી તેઓ કામગીરી શરૂ કરી શકે છે.

ટેલિકોમ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (TRAI) અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ 'સેટકૉમ સ્પેક્ટ્રમ' માટે કિંમત નિર્ધારણ વ્યવસ્થા અંગેના અંતિમ નિર્ણયની નજીક છે. રાહુલ ગાંધી અને એલન મસ્ક વચ્ચે 'એક્સ' પર થયેલી વાતચીતની પૃષ્ઠભૂમિમાં કોંગ્રેસ પર નિશાન સાધતા મંત્રીએ કહ્યું કે કોંગ્રેસે શરૂઆતમાં એક ચોક્કસ વ્યક્તિને લાઇસન્સ મળવાથી વાંધો ઉઠાવ્યો હતો અને હવે તેને તેના પર વાંધો છે. હવે તેઓ એ જ વ્યક્તિ સાથે મળીને સવાલ કરી રહ્યા છે કે તેને લાઇસન્સ કેમ નથી મળી રહ્યું. સિંધિયાએ કહ્યું, તેથી, મને ખબર નથી કે કોંગ્રેસ પાસે પોતે સ્પષ્ટતા છે કે તે કઈ દિશામાં જઈ રહી છે, પરંતુ કોંગ્રેસ સાથે આવું થવાની અપેક્ષા છે.

હકીકતમાં, મસ્કે દાવો કર્યો છે કે કેટલાક પ્રભાવશાળી વ્યવસાયિક જૂથો તેમની કંપની સ્ટારલિંકની ઉપગ્રહ સંચાર સેવાઓના પ્રક્ષેપણને અવરોધિત કરી રહ્યા છે. મસ્કે આરોપ લગાવ્યો હતો કે આ જૂથો ભારતીય લોકો પર પોતાનો એકાધિકાર જાળવી રાખવા માંગે છે.

આ અંગે કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું કે વિભાગ માટે અમે ટેકનોલોજીની દ્રષ્ટિએ તટસ્થ છીએ. અમારું કામ દરેક ગ્રાહકને સેવાઓની વિશાળ પસંદગી પ્રદાન કરવાનું છે. તેમણે કહ્યું કે ખુલ્લા બજારમાં ગ્રાહકે તે વિકલ્પોમાંથી કઈ સેવા પસંદ કરવી અને કઈ કંપનીમાંથી સેવા લેવી તે પસંદ કરવાની હોય છે.

આ મુદ્દે ગુરુવારે ભારત સરકાર અને મસ્ક વચ્ચે ઉગ્ર બોલાચાલી પણ થઈ હતી. ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગે એવા આરોપોને નકારી કાઢ્યા હતા કે સ્થાનિક વ્યવસાયિક હિતો સ્ટારલિંકની સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવાઓના પ્રક્ષેપણને અટકાવી રહ્યા છે. ટેક્નોલોજીના અબજોપતિ મસ્કે તે સમયે સવાલ કર્યો હતો કે શું અંબાની ભારતના વાસ્તવિક બોસ છે

હિન્દુસ્થાન સમાચાર/પ્રજેશ શંકર/સુનીત નિગમ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / હર્ષ શાહ