ગાંધીનગર, નવી દિલ્હી, 25 માર્ચ (હિ.સ.) ઉત્તરાખંડ પછી ગુજરાત વિધાનસભામાં યુસીસી બિલ બહુમતીથી પસાર થયું. દેશનું બીજું રાજ્ય બન્યું છે. આજે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે વિધાનસભા ગૃહમાં યુસીસી (યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ) બિલ રજૂ કર્યું. આ સાથે, ઉત્તરાખંડ પછી ગુજરાત યુસીસી રજૂ કરનાર દેશનું બીજું રાજ્ય બન્યું છે. મુખ્યમંત્રીએ બિલ રજૂ કરતાની સાથે જ શાસક પક્ષના ધારાસભ્યોએ જયશ્રી રામના નારા લગાવ્યા. ઉપરાંત, ભાજપના સભ્યોએ બિલનો પ્રચાર કર્યો હતો. આ સમગ્ર ચર્ચા દરમિયાન હલાલા પ્રથા, શાહ બાનો કેસ, ધર્મેન્દ્રના બીજા લગ્ન અને શ્રદ્ધા વોલ્કરનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. આ કેસનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ પહેલા બેઠક પ્રશ્નકાળથી શરૂ થઈ હતી. પ્રશ્નકાળ પછી, કોંગ્રેસના અમિત ચાવડાએ રાજ્યમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને ગેસની અછતનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો. ગૃહમાં ભારે હોબાળો થયો. ચાવડાએ આ મુદ્દા પર તાત્કાલિક ચર્ચા કરવાની માંગ કરતા સભ્યોમાં ગરમાગરમ ચર્ચા થઈ.

ગુજરાત વિધાનસભામાં યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (યુસીસી) બિલ અંગે ઉગ્ર અને લાંબી ચર્ચા થઈ હતી, જેમાં બપોરે 3 વાગ્યે શરૂ થયેલી ચર્ચા 7 કલાક સુધી ચાલુ રહી. સભ્યો દ્વારા વિવિધ મુદ્દાઓ પર ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. જેના કારણે ગૃહનું કામકાજ સમયમર્યાદાથી આગળ વધ્યું. વર્ષ 2019 માં વિધાનસભાના ઇતિહાસમાં સૌથી લાંબી બેઠકનો રેકોર્ડ નોંધાયો હતો, જેમાં 17 કલાક 40 મિનિટ કામ સવારના 3.40 વાગ્યા સુધી ચાલુ રહ્યું હતું. તે દિવસે એક જ દિવસમાં 9 બિલ પસાર થયા હતા.

બિલ રજૂ કરતી વખતે મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું હતું કે પૂર્વજો સાથે લગ્ન લઘુમતી સમુદાયમાં એક પરંપરા છે. પરંતુ આ બિલમાં કાયદો લઘુમતી સમુદાય પર લાગુ થશે નહીં. આપણે સમાનતા, ન્યાય અને એકતાના રાષ્ટ્રીય સંકલ્પને મજબૂત બનાવીશું. દેશની આપણી સંસ્કૃતિ આપણને પરિવારની લાગણી શીખવે છે.

સરકાર કોઈ જાતિ ભેદભાવ ન થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે સતર્ક છે. લગ્નની ફરજિયાત નોંધણી, છૂટાછેડાના સમાન નિયમો, દંડ સહિત કેટલીક મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓ હશે. લગ્ન નોંધણી ન કરાવનારાઓને દંડ કરવાની જોગવાઈ છે.

રાજ્યના તમામ નાગરિકો માટે એક સમાન કાયદો હશે. જે લોકો પોતાના લગ્ન નોંધણી કરાવતા નથી તેમને 10,000 રૂપિયાનો દંડ થશે, અને જે લોકો એક કરતા વધુ વખત લગ્ન કરે છે તેમને 4 વર્ષની સજા થશે. કોર્ટની બહાર છૂટાછેડા અમાન્ય રહેશે. કોર્ટની બહાર છૂટાછેડામાં સજાને પાત્ર રહેશે. લિવ ઇન રિલેશનશિપ માટે 3 મહિનાની અંદર નોંધણી ફરજિયાત છે. લિવ ઇન રિલેશનશિપની જોગવાઈ કાનૂની રક્ષણ માટે છે. કોઈ સ્થાન નથી.

છૂટાછેડાના સમાન નિયમો દરેક સમાજ અને ધર્મ માટે લાગુ પડશે.

હલાલા મુદ્દા પર ઉગ્ર ચર્ચા, સંઘવી-ખેડાવાલા સામસામે

ચર્ચા દરમિયાન નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષે ગંભીર મુદ્દો ઉઠાવતા સંઘવીએ કહ્યું કે, કેટલાક કિસ્સાઓમાં છોકરાઓ ખોટા નામનો ઉપયોગ કરીને છોકરીઓને ફસાવે છે. નકલી લગ્ન થાય છે અને પછી જ્યારે તેમની સાચી ઓળખ બહાર આવે છે, ત્યારે છોકરીઓ આવા ગુનાઓનો ભોગ બને છે. તેને રોકવા માટે કડક પોલીસ કાર્યવાહી એકમાત્ર ઉપાય છે.

આ સાથે, કોર્ટના નિર્ણયનો ઉલ્લેખ કરીને 'હલાલા' પ્રથાની ચર્ચા કરતી વખતે તેમણે સમજાવ્યું કે, છૂટાછેડા પછી ફરીથી તેના પતિ સાથે લગ્ન કરવા માટે, સ્ત્રીને બીજા વ્યક્તિ સાથે લગ્ન કરવાની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડે છે. જોકે, કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય ઇમરાન ખેડાવાલાએ આ મુદ્દે વિરોધ કરતાં કહ્યું હતું કે હલાલા અંગે ખોટા સંદેશાઓ ફેલાવવામાં આવી રહ્યા છે. આ પ્રથામાં શારીરિક સંબંધો ફરજિયાત હોવાનો દાવો યોગ્ય નથી.

ગુજરાત વિધાનસભામાં યુસીસી બિલ અંગે ચાલી રહેલી ચર્ચા દરમિયાન કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય શૈલેષ પરમાર. સરકાર અને શાસક પક્ષ પર આકરી ટીકા થઈ હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે, જ્યારે બજેટની માંગણીઓ જેવી જાહેર હિતની ચર્ચા થઈ રહી હતી, ત્યારે ગૃહમાં સભ્યો હાજર નહોતા, આજે યુસીસી મુદ્દે ગૃહમાં બમણી તાકાત જોવા મળી રહી છે. આ પરિસ્થિતિ પરથી એવું લાગે છે કે ચૂંટણી નજીક હોવાથી રાજકીય રસ વધી ગયો છે.

પરમારે વધુમાં કહ્યું કે, સરકારને કાયદા બનાવવાનો અધિકાર છે, પરંતુ તેને કાયદાનો અમલ કરવાનો અને તેની અસરનો અધિકાર છે. તે અન્ય રાજ્યોના નાગરિકો પર કેવી અસર કરે છે તે પણ ધ્યાનમાં લેવું જરૂરી છે. તેમણે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે શું ગુજરાત સરકારનો યુસીસી કાયદો ફક્ત રાજ્યના નાગરિકો સુધી મર્યાદિત રહેશે કે નહીં? શું તે અન્ય લોકોને પણ અસર કરશે? આ નિવેદન સાથે તેમણે સરકારની નીતિ અને તેની અસર અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / હર્ષ શાહ / માધવી વ્યાસ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ