નવી દિલ્હી, 26 માર્ચ (હિ.સ.). પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષથી હવાઈ મુસાફરી પર ગંભીર અસર પડવાની ધમકી મળી રહી છે. અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે, છેલ્લા એક મહિનામાં જેટ ઇંધણ અથવા એર ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (એટીએફ) ના ભાવમાં વૈશ્વિક સ્તરે 100 ટકાથી વધુનો વધારો થયો છે. આ પરિસ્થિતિએ એરલાઇન્સને હવાઈ મુસાફરીના ભાવમાં વધારો કરવાની ફરજ પાડી છે.

જેટ ઇંધણના વધેલા ભાવોના દબાણનો સામનો કરીને, એરલાઇન્સે કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી એરપોર્ટ ચાર્જમાં ઘટાડો કરવાની માંગ કરી છે. આ કંપનીઓનું કહેવું છે કે, જો એરપોર્ટ ચાર્જ ઘટાડવામાં નહીં આવે, તો તેમને હવાઈ ભાડા લગભગ બમણા વધારવાની ફરજ પડી શકે છે. ફેબ્રુઆરી અને હવે વચ્ચે જેટ ઇંધણના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. 20 ફેબ્રુઆરીએ, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં જેટ ઇંધણ 95.90 ડોલર પ્રતિ બેરલના ભાવે વેચાતું હતું, પરંતુ હવે તે 197 ડોલર પ્રતિ બેરલ થઈ ગયું છે. આમ, એક મહિનામાં જેટ ઇંધણના ભાવ બમણાથી વધુ થઈ ગયા છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય જેટ ઇંધણના ભાવમાં વધારાનો પ્રભાવ ભારતીય બજારમાં સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર સાથે સુસંગત રહેવા અને નોંધપાત્ર નુકસાન ટાળવા માટે, ભારતની ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (ઓએમસી) એપ્રિલમાં એટીએફ ના ભાવમાં વધુ નોંધપાત્ર વધારો જાહેર કરી શકે છે. આનાથી એરલાઇન્સના સંચાલન ખર્ચમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે, જેઓ પહેલાથી જ વધતા સંચાલન ખર્ચનો સામનો કરી રહ્યા છે. આ વધારો હવાઈ ટિકિટના ભાવ પર પણ અસર કરી શકે છે.

વધતા સંચાલન ખર્ચથી ચિંતિત, એરલાઇન્સે કેન્દ્ર સરકારને એરપોર્ટ પર લેન્ડિંગ અને પાર્કિંગ ચાર્જ ઘટાડવા વિનંતી કરી છે. આ કંપનીઓએ જેટ ઇંધણના ભાવમાં વધારાને કારણે વધેલા ખર્ચને સરભર કરવા માટે કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી કર રાહતની પણ વિનંતી કરી છે. જો કે, વર્તમાન સિસ્ટમ હેઠળ, એરપોર્ટ પર લેન્ડિંગ અને પાર્કિંગ ચાર્જમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા ખૂબ ઓછી માનવામાં આવે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે દેશના મોટાભાગના મુખ્ય એરપોર્ટ ખાનગી કંપનીઓ દ્વારા સંચાલિત છે, અને આવી સ્થિતિમાં, તેઓ આવી કોઈપણ છૂટનો વિરોધ કરી શકે છે.

નિષ્ણાતો કહે છે કે, જેટ ઇંધણ એરલાઇનના કુલ સંચાલન ખર્ચમાં આશરે 40 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. જેટ ઇંધણના ભાવમાં વધારો સ્વાભાવિક રીતે કંપનીઓના નફામાં ઘટાડો કરે છે. એવું નોંધવામાં આવી રહ્યું છે કે, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે, આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ ચલાવતી એરલાઇન્સને ઘણા રૂટ પર લાંબી ફ્લાઇટ્સ ચલાવવી પડી રહી છે.

ગલ્ફ ક્ષેત્રના ઘણા દેશોમાં એરસ્પેસ બંધ થવાથી વિમાનોને લાંબા રૂટ લેવાની ફરજ પડી છે, જેના કારણે જેટ ઇંધણનો વપરાશ વધ્યો છે અને ફ્લાઇટ ઓપરેટિંગ ખર્ચમાં વધારો થયો છે. આવી સ્થિતિમાં, જો એરલાઇન્સ એરપોર્ટ ચાર્જ અને ટેક્સ ઘટાડવાનો રસ્તો શોધી શકતી નથી, તો તેમની પાસે હવાઈ ભાડા વધારવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ રહેશે નહીં.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / યોગિતા પાઠક / વીરેન્દ્ર સિંહ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ