- પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યા બાદ, હિંદ મહાસાગરમાં દરિયાઈ સુરક્ષા અંગે ચિંતા વધી

નવી દિલ્હી, 04 માર્ચ (હિ.સ.): વિશાખાપટ્ટનમના પૂર્વ કિનારે ગયા મહિને યોજાયેલી આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લીટ સમીક્ષામાંથી પરત ફરી રહેલું એક ઈરાની જહાજ શ્રીલંકાના દરિયાકાંઠે સમુદ્રમાં ડૂબી ગયું છે. તેમાં સવાર 180 ખલાસીઓમાંથી અત્યાર સુધીમાં 78 ને બચાવી લેવામાં આવ્યા છે. તેમાંથી 32 ની હાલત કરાપીટિયા હોસ્પિટલમાં ગંભીર છે. ઈરાની જહાજ પર સબમરીન હુમલા બાદ ઓછામાં ઓછા 101 લોકો ગુમ છે. અધિકારીઓ શોધ અને બચાવ પ્રયાસો ચાલુ રાખતા જાનહાનિનો ચોક્કસ આંકડો હજુ પણ તપાસ હેઠળ છે. ઈરાની જહાજ ડૂબવાથી હિંદ મહાસાગરમાં દરિયાઈ સુરક્ષા અને ઉર્જા શિપિંગ માર્ગો પર યુદ્ધની અસર અંગે ચિંતાઓ ઉભી થઈ છે.

ગયા મહિને, ભારતીય નૌકાદળે વિશાખાપટ્ટનમના પૂર્વ કિનારે આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લીટ સમીક્ષા અને બહુરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ કવાયત મિલાનનું આયોજન કર્યું હતું, જેમાં 74 દેશોના નૌકાદળોએ ભાગ લીધો હતો. ઈરાની ફ્રિગેટ આઈઆરઆઈએસ દેનાએ પણ ફ્લીટ રિવ્યૂમાં ભાગ લીધો હતો, તેની સાથે અમેરિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, રશિયા અને ડઝનબંધ અન્ય દેશોના યુદ્ધ જહાજો પણ હતા. ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ ફ્લીટની સમીક્ષા કરી હતી. ઈરાની નૌકાદળના કમાન્ડર રીઅર એડમિરલ શાહરામ ઈરાનીએ ભારતીય નૌકાદળના વડા એડમિરલ દિનેશ કે. ત્રિપાઠી સાથે દરિયાઈ સુરક્ષા સહયોગને મજબૂત બનાવવા અંગે વાતચીત કરી હતી.

આ આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમમાં ભાગ લેવા માટે યુએસ નેવી ગાઈડેડ મિસાઈલ ડિસ્ટ્રોયર યુએસએસ પિંકની મોકલવાનું નક્કી હતું, પરંતુ છેલ્લી ઘડીએ તે રદ કરવામાં આવ્યું હતું. કારણ એ આપવામાં આવ્યું હતું કે જો ફ્લીટ રિવ્યૂ દરમિયાન ઈરાન સાથે યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું હોત, તો IRIS દેના સાથે પિંકની તૈનાત કરવી શરમજનક હોત. જોકે, 25 ફેબ્રુઆરીએ આ કાર્યક્રમ પૂર્ણ થયાના ત્રણ દિવસ પછી, 28 ફેબ્રુઆરીએ, અમેરિકા અને ઈઝરાયલે ઈરાન વિરુદ્ધ ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી શરૂ કરી. હવે લડાઈ વધુ તીવ્ર બની છે, અને એકબીજા સામે હવાઈ હુમલાઓની સંખ્યા સતત વધી રહી છે.

શ્રીલંકાના વિદેશ મંત્રી વિજિતા હેરાથે જણાવ્યું હતું કે, આજે સવારે સ્થાનિક સમય મુજબ સવારે 5:08 વાગ્યે, જ્યારે ઈરાની ફ્રિગેટ દેના શ્રીલંકાથી આશરે 40 નોટિકલ માઈલ દક્ષિણમાં હતું, ત્યારે ક્રૂએ 180 સભ્યોવાળા ફ્રિગેટના ડૂબવાની જાણ કરી હતી. ત્યારબાદ, બે નૌકાદળના જહાજો અને એક વિમાનને તૈનાત કરવામાં આવ્યું હતું. આ કામગીરીમાં અત્યાર સુધીમાં 180 ખલાસીઓમાંથી 32 ને બચાવી લેવામાં આવ્યા છે, જેમને ગંભીર હાલતમાં કરાપિટિયા હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. ઈરાની જહાજ પર સબમરીન હુમલા બાદ ઓછામાં ઓછા 101 લોકો ગુમ છે. હેરાથે અકસ્માતનું કારણ વિસ્ફોટ હોવાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, પરંતુ કારણ આપ્યું ન હતું. કારણ વિશે વિવિધ અટકળો કરવામાં આવી રહી છે, પરંતુ સરકાર તરફથી તાત્કાલિક કોઈ પ્રતિક્રિયા આપવામાં આવી નથી.

ઈરાની જહાજ દેના, 1,300 થી 1,500 ટનનું ફ્રિગેટ છે, જે 94 મીટર લાંબુ છે, જે એન્ટી-શિપ મિસાઈલ, ટોર્પિડો અને સ્થાનિક રીતે ઉત્પાદિત એન્જિનથી સજ્જ છે. તે વર્ટિકલ લોન્ચિંગ સિસ્ટમ ધરાવતું પહેલું ઈરાની યુદ્ધ જહાજ હતું. તે દરિયાકાંઠાની પેટ્રોલિંગ બોટ નહોતી; તે ઈરાનનો સૌથી આધુનિક સપાટી લડાયક વર્ગ હતો. જો આ અકસ્માત યુએસ હુમલાને કારણે થયો હોય, તો તેનો અર્થ એ છે કે યુદ્ધ પર્સિયન ગલ્ફથી હિંદ મહાસાગર સુધી 4,000 કિલોમીટર સુધી ફેલાયેલું છે. જો તે અકસ્માત હતો, તો યુદ્ધ ક્ષેત્રમાંથી પસાર થઈ રહેલા યુદ્ધ જહાજને સૌથી ખરાબ સમયે વિનાશક નિષ્ફળતાનો સામનો કરવો પડ્યો છે. શ્રીલંકાના નૌકાદળના જહાજો બચાવ કામગીરીમાં રોકાયેલા છે, કારણ કે સમુદ્રમાં હજુ પણ ફસાયેલા લોકોને શોધવા અને મદદ કરવાના પ્રયાસો ચાલુ છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / સુનિત નિગમ / પવન કુમાર

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ