નવી દિલ્હી, 1 એપ્રિલ (હિ.સ.) : ઉપરાષ્ટ્રપતિ સી.પી. રાધાકૃષ્ણને બુધવારે અહીંના બંધારણ ગૃહમાં રાજ્યસભા સભ્ય સુધા મૂર્તિ દ્વારા લખાયેલ ટાઈડ્સ ઓફ ટાઈમ: ઈન્ડિયાઝ હિસ્ટ્રી થ્રુ મ્યુરલ્સ ઇન પાર્લામેન્ટ પુસ્તકનું વિમોચન કર્યું. આ પ્રસંગે, તેમણે સંસદમાં સ્થાપિત ભીંતચિત્રોને ભારતના સમૃદ્ધ સભ્યતા વારસાનું જીવંત પ્રતિબિંબ ગણાવ્યું અને ભારતને લોકશાહીની માતા ગણાવ્યું.

ઉપરાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યસભાના અધ્યક્ષ રાધાકૃષ્ણને કહ્યું કે બંધારણ ગૃહમાં સ્થાપિત ભીંતચિત્રો ફક્ત કલાના કાર્યો નથી, પરંતુ હજારો વર્ષો સુધી ફેલાયેલી ભારતની સભ્યતા યાત્રાને દર્શાવતી દ્રશ્ય વાર્તાઓ છે. તેમણે આ ચિત્રોની કાલાતીત સુંદરતા અને ઊંડા પ્રતીકવાદ ની શક્તિશાળી રજૂઆત માટે લેખક સુધા મૂર્તિની પ્રશંસા કરી, જે ઇતિહાસને નવી પેઢીઓની નજીક લાવવામાં મદદ કરશે.

તેમના સંબોધનમાં, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ભારતમાં લોકશાહી પરંપરાઓ પ્રાચીન સમયથી સતત, સમાવિષ્ટ અને સમાજમાં ઊંડા મૂળ ધરાવે છે. વૈશાલીથી લઈને દક્ષિણ ભારતની કુડાવોલાઈ પ્રણાલી સુધીના ઉદાહરણો આપતા તેમણે કહ્યું કે ભારતની સંવાદ, સર્વસંમતિ અને વિવિધ વિચારો પ્રત્યે આદરની પરંપરા તેને લોકશાહીની માતા બનાવે છે.

તમિલ કવિ સુબ્રમણ્યમ ભારતીનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે ભારતની શાણપણ, ઉદારતા અને સાંસ્કૃતિક સમૃદ્ધિની પ્રશંસા કરતા કહ્યું કે આ પાયો દેશમાં તમામ વિચારો પ્રત્યે સમાવેશ અને આદરને મજબૂત બનાવે છે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ પ્રધાનમંત્રીના નેતૃત્વમાં સંસદ ભવનમાં પરંપરાગત પ્રતીકોના સમાવેશની પણ પ્રશંસા કરી. તેમણે સંયુક્ત સત્રમાં રાષ્ટ્રપતિના સંબોધન દરમિયાન ચોલ રાજવંશના પવિત્ર 'સેંગોલ'ના પ્રદર્શનનો ઉલ્લેખ કર્યો, તેને આધુનિક ભારત અને તેના સભ્યતાના મૂળ વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ કડી ગણાવી.

તેમણે કહ્યું કે સંસદ જીવંત લોકશાહીના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે: સંવાદ, ચર્ચા, અસંમતિ અને ચર્ચા. જો કે, તેમણે ભાર મૂક્યો કે આ બધી પ્રક્રિયાઓ આખરે રાષ્ટ્રીય હિતમાં રચનાત્મક નિર્ણયો તરફ દોરી જવી જોઈએ.

પુસ્તકની વિશેષતાઓનો ઉલ્લેખ કરતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે તે 124 ભીંતચિત્રો દ્વારા ભારતના ઇતિહાસને જીવંત બનાવે છે. તેમાં સિંધુ ખીણની સભ્યતા અને મહર્ષિ વાલ્મીકિ, ચાણક્ય, મહાવીર અને ગૌતમ બુદ્ધ જેવા મહાન વ્યક્તિઓના ઉપદેશોનું વિગતવાર વર્ણન છે.

તેમણે કહ્યું કે આ પુસ્તક સમ્રાટ અશોક અને છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ જેવા શાસકોની સિદ્ધિઓ તેમજ કોણાર્ક સૂર્ય મંદિર અને ભક્તિ ચળવળ જેવા સાંસ્કૃતિક વારસા સ્થળો પર પ્રકાશ પાડે છે. વધુમાં, તે સ્વતંત્રતા સંગ્રામ, દાંડી કૂચ અને મહાત્મા ગાંધી અને સુભાષ ચંદ્ર બોઝ જેવા નેતાઓના યોગદાન પર પણ પ્રકાશ પાડે છે.

વિકસિત ભારત 2047 ના ધ્યેયનો ઉલ્લેખ કરતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ વિકાસ તેમજ વારસો ના સિદ્ધાંતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો અને કહ્યું કે પ્રગતિ અને પરંપરા એકબીજાના પૂરક છે. સંસદના ભીંતચિત્રો આ દ્રષ્ટિકોણને મૂર્તિમંત કરે છે.

સુધા મૂર્તિની પ્રશંસા કરતા, તેમણે કહ્યું કે તે જ્ઞાન, નમ્રતા અને સામાજિક પ્રતિબદ્ધતાનું એક અનોખું ઉદાહરણ છે. તેમણે કોર્પોરેટ જગતથી સમાજ સેવા અને સંસદ સુધીની તેમની સફરને પ્રેરણાદાયક ગણાવી.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ભાષાઓ, પ્રદેશો અને સંસ્કૃતિઓની વિવિધતા હોવા છતાં, ભારત હંમેશા એક રહ્યું છે અને હંમેશા એક રહેશે. તેમણે નાગરિકોને રાષ્ટ્ર પ્રથમ ની ભાવના અપનાવવા અને સમર્પણ, પ્રામાણિકતા અને ગર્વથી દેશની સેવા કરવા હાકલ કરી.

લોકસભા અધ્યક્ષ ઓમ બિરલા, કેન્દ્રીય મંત્રીઓ જેપી નડ્ડા અને મનોહર લાલ, રાજ્યસભાના ઉપાધ્યક્ષ હરિવંશ, લેખક અને રાજ્યસભાના સાંસદ સુધા મૂર્તિ, તેમજ અનેક સાંસદો અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ આ પ્રસંગે હાજર રહ્યા હતા.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર/સુશીલ કુમાર/પવન કુમાર

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / હર્ષ શાહ