વડોદરા, 27 એપ્રિલ (હિ.સ.) : સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી ઓફ ગુજરાત ના સેન્ટર ફોર ડાયસ્પોરા સ્ટડીઝ ખાતે સોમવારે ગ્લોબલ ઇન્ડિયન ડાયસ્પોરા, ટ્રાન્સનેશનલિઝમ અને સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ વિષય પર ત્રણ દિવસીય આંતરરાષ્ટ્રીય આંતરશાખાકીય પરિસંવાદનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું.

કોન્ફરન્સના કન્વીનર અને સેન્ટર ફોર ડાયસ્પોરા સ્ટડીઝના અધ્યક્ષ પ્રો. નરેશ કુમારે તેમના સંબોધનમાં ટકાઉ વિકાસના સંદર્ભમાં સ્થળાંતર અને ડાયસ્પોરા અભ્યાસને સમજવા માટે આંતરશાખાકીય અભિગમની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. રજિસ્ટ્રાર પ્રો. એચ. બી. પટેલે સ્વાગત પ્રવચન આપ્યું. નવી દિલ્હી સ્થિત ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ વર્લ્ડ અફેર્સ (ICWA) ના સંયુક્ત સચિવ અભિજીત ચક્રવર્તીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત ડાયસ્પોરા સમુદાય સાથે સક્રિય રીતે સંકળાયેલું છે. તેમણે ભારતીય ડાયસ્પોરા સાથે સંબંધો મજબૂત કરવા અને કટોકટી દરમિયાન સાંસ્કૃતિક સંબંધો, રોકાણ, રોજગારીની તકો અને સહાય વધારવા માટે પરસ્પર સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.

સત્ર દરમિયાન, અગ્રણી ઇન્ડો-મોરેશિયન વ્યક્તિત્વ અને ઉદ્ઘાટન સત્રના મુખ્ય વક્તા તેમજ પ્રવાસી ભારતીય સન્માન પુરસ્કાર વિજેતા ડૉ. સરિતા બુધુએ જણાવ્યું હતું કે, ભારતીય ડાયસ્પોરા 160 થી વધુ દેશોમાં ફેલાયેલો છે અને વિવિધ પરિસ્થિતિઓમાં અનુકૂળ થયા છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે વૈશ્વિક ભારતીય ડાયસ્પોરાનો ઇતિહાસ ખૂબ જૂનો છે અને ભારતીય મૂલ્યો પોતાનાપણું અને જોડાણની ભાવના પ્રદાન કરે છે. તેમણે ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીના ભારતીય ડાયસ્પોરાને ભારત સાથે જોડવાના અને તેમના યોગદાનને ઓળખવાના પ્રયાસોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, જેણે સાંસ્કૃતિક, આર્થિક અને ભાવનાત્મક સંબંધોને મજબૂત બનાવ્યા.

ભારતમાં ગુયાનાના હાઇ કમિશનર ધર્મકુમાર સીરાજ અને નેધરલેન્ડ્સની યુનિવર્સિટી ઓફ એમ્સ્ટરડેમના પ્રો. ચાન ઇ. એસ. ચોએનીએ વૈશ્વિક સંદર્ભમાં ડાયસ્પોરા અભ્યાસના બદલાતા પરિમાણો પર વાત કરી. નવી દિલ્હીના રિસર્ચ એન્ડ ઇન્ફર્મેશન સિસ્ટમ ફોર ડેવલપિંગ કન્ટ્રીઝ (RIS) ના ડૉ. પંકજ વશિષ્ઠે પ્રાદેશિક સહયોગ અને ડાયસ્પોરા સંબંધો પર ચર્ચા કરી. નવી દિલ્હી સ્થિત નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ એજ્યુકેશનલ પ્લાનિંગ એન્ડ એડમિનિસ્ટ્રેશન (NIEPA) ના ચાન્સેલર પ્રો. રમા શંકર દુબેએ જણાવ્યું હતું કે ભારતીય ડાયસ્પોરાએ ટેકનોલોજી અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે દેશને ગૌરવ અપાવ્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે તેમની સક્રિય ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વધુ નીતિઓ વિકસાવવી જોઈએ. સત્રની અધ્યક્ષતા કરતા, કુલપતિ (ઇન્ચાર્જ) પ્રો. અતનુ ભટ્ટાચાર્યએ બ્લુ ડાયસ્પોરાની વિભાવના પર ચર્ચા કરી. તેમણે કહ્યું કે ૧૮મી અને ૧૯મી સદીના લખાણોનો અભ્યાસ કરવો મહત્વપૂર્ણ છે જેમાં ભારતીય લેખકોએ સ્થળાંતરનો અનુભવ કર્યો હતો. તેમણે ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે ડાયસ્પોરા સંબંધિત સાહિત્યને સાચવવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો. વિભાગના સહાયક ડો. શીબા શંકર મોહંતીએ આભારવિધિ કરી.

આ કોન્ફરન્સનું આયોજન ભારતીય વિશ્વ બાબતોની પરિષદ (ICWA), વિકાસશીલ દેશો માટે સંશોધન અને માહિતી પ્રણાલી (RIS), વિકાસ અને જ્ઞાન વહેંચણી પહેલ (DAKSHIN), અને ભારતીય ઐતિહાસિક સંશોધન પરિષદ (ICHR) સહિત અનેક શૈક્ષણિક સંસ્થાઓના સહયોગથી કરવામાં આવી રહ્યું છે. 450 થી વધુ એબ્સટ્રેક પ્રાપ્ત થયા હતા, જેમાંથી 300 પેપર્સ સ્વીકારવામાં આવ્યા હતા. 25 રાજ્યો અને 3 દેશોના સહભાગીઓ આ કોન્ફરન્સમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. ત્રણ દિવસીય આ કાર્યક્રમમાં 4 પૂર્ણ સત્રો અને 24 ટેકનિકલ સત્રોનો સમાવેશ થશે, જેમાં 40 થી વધુ વિષય નિષ્ણાતો ભાગ લેશે.

---------------

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / અભિષેક બારડ