નવી દિલ્હી, 9 એપ્રિલ (હિ.સ.). રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ ગુરુવારે જણાવ્યું હતું કે, પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે, બધા નાગરિકો માટે પંચ તત્વોના પવિત્ર સંતુલનને સમજવું જરૂરી છે.

રાષ્ટ્રપતિને આજે રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં વૃક્ષ વેદામ 2.0 નામનું પુસ્તક અર્પણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ પુસ્તકના લેખક જોગીનપલ્લી સંતોષ કુમાર છે, જે ભૂતપૂર્વ સંસદ સભ્ય અને ગ્રીન ઇન્ડિયા ચેલેન્જના સ્થાપક છે. આ પ્રસંગ ભારતની પ્રાચીન પર્યાવરણીય ચેતના અને આધુનિક હરિયાળી ચળવળના સંગમનું પ્રતીક છે. આ પુસ્તકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ દર્શાવવાનો છે કે, ભારતની પ્રાચીન વૈદિક અને ઉપનિષદ પરંપરાઓમાં સમાયેલ પર્યાવરણીય જ્ઞાન આજે પણ એટલું જ સુસંગત છે જેટલું તે સદીઓ પહેલા હતું. આ જ્ઞાન આજની આધુનિક પર્યાવરણીય સમસ્યાઓના અસરકારક ઉકેલો પ્રદાન કરે છે. તેમણે વર્તમાન સમયને અમૃત કાલ (તકોનો સુવર્ણ યુગ) અને અપદ કાલ (સંકટનો સમય) બંને તરીકે વર્ણવ્યો.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે, આજે માનવતા, લોભ અને વધુ પડતા વપરાશથી પ્રેરાઈને, પ્રકૃતિથી દૂર થઈ રહી છે અને પંચ તત્વો: આકાશ, વાયુ, અગ્નિ, પાણી અને પૃથ્વીના પવિત્ર સંતુલનને ભૂલી રહી છે. દરેક માનવી આ તત્વોથી બનેલો છે અને અંતે તેમની સાથે ભળી જાય છે. તેથી, એ જરૂરી છે કે આપણે પ્રકૃતિ સાથેના આ ઊંડા જોડાણને સમજીએ અને આધ્યાત્મિક જ્ઞાન દ્વારા પર્યાવરણીય સંરક્ષણને આપણા જીવનનો એક ભાગ બનાવીએ.

પૃથ્વી હરયાળી હોય ત્યારે જ જીવન ખીલે છે પુસ્તકની પંક્તિનો ઉલ્લેખ કરતા મુર્મુએ આશા વ્યક્ત કરી કે, ગ્રીન ઈન્ડિયા ચેલેન્જ સમગ્ર દેશમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવશે. આ અભિયાન દ્વારા, છેલ્લા આઠ વર્ષમાં આશરે 19.6 કરોડ વૃક્ષો વાવવામાં આવ્યા છે, જે અભૂતપૂર્વ છે. તેમણે દરેક નાગરિકને પ્રકૃતિ સાથેના તેમના અવિભાજ્ય જોડાણને ઓળખવા અને પર્યાવરણના સંરક્ષણ, જૈવવિવિધતાનું રક્ષણ અને ભાવિ પેઢીઓ માટે સુરક્ષિત ભવિષ્ય સુનિશ્ચિત કરવામાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવવા હાકલ કરી.

અભિયાન હેઠળ અનેક નોંધપાત્ર પહેલ હાથ ધરવામાં આવી છે. આમાં તેલંગાણામાં આરક્ષિત જંગલોનું પુનઃસ્થાપન, પશ્ચિમ બંગાળના સુંદરવનમાં 20,000 મેંગ્રોવના છોડનું વાવેતર અને કોટી વૃક્ષાર્ચના (એક કરોડ વૃક્ષોની પૂજા)નો સમાવેશ થાય છે.

આ પ્રસંગે સાંસદ કે.આર. સુરેશ રેડ્ડી, વદ્દીરાજુ રવિચંદ્ર, સાંસદ બી. પાર્થસારથી રેડ્ડી, ભૂતપૂર્વ સાંસદ અને ગ્રીન ઇન્ડિયા ચેલેન્જના સ્થાપક, જોગીનપલ્લી સંતોષ કુમાર, ઇગ્નીટીંગ માઇન્ડ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશનના સ્થાપક એમ. કરુણાકર રેડ્ડી અને ગ્રીન ઇન્ડિયા ચેલેન્જના સહ-સ્થાપક સંજીવુલા રાઘવેન્દ્ર સહિત અનેક મહાનુભાવો હાજર રહ્યા હતા.

ઉલ્લેખનીય છે કે, ગ્રીન ઇન્ડિયા ચેલેન્જ 17 જુલાઈ, 2018 ના રોજ હરા હૈ તો ભરા હૈ સંદેશ સાથે શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ ઝુંબેશ તેલંગાણા સરકારના હરિત હરમ કાર્યક્રમથી પ્રેરિત છે, જે 2015 માં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. હૈદરાબાદમાં શરૂ થયેલી આ ઝુંબેશ હવે રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ફેલાઈ ગઈ છે, જેમાં સામાન્ય નાગરિકોથી લઈને ઉદ્યોગપતિઓ, રાજકારણીઓ અને ફિલ્મ હસ્તીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / શ્રદ્ધા દ્વિવેદી / પવન કુમાર

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ