નવી દિલ્હી, 31 મે (હિ.સ.). વિકાસશીલ દેશો માટે સંશોધન અને માહિતી પ્રણાલી (આરઆઈએસ) એ, શનિવારે દિલ્હીમાં પોતાનો 44મો સ્થાપના દિવસ ઉજવ્યો.

આ પ્રસંગે “કૃષિ પરિવર્તન માટે ભારત-આફ્રિકા ભાગીદારીને સુદૃઢ બનાવવી” વિષય પર એક દિવસીય પરિષદનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ પરિષદ શનિવારે ગ્લોબલ સાઉથ: સાઉથ સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ, આરઆઈએસ (આરઆઈએસ) અને આઈસીઆરઆઈએસએટી (આઈસીઆરઆઈએસએટી) ના સંયુક્ત ઉપક્રમે આયોજિત કરવામાં આવી હતી.

આ પ્રસંગે વિદેશ રાજ્ય મંત્રી પબિત્ર માર્ગેરિટાએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વિઝનને રેખાંકિત કરતા કહ્યું કે, ભારતની વિકાસ યાત્રા માત્ર દેશ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે વિશેષ રૂપે વૈશ્વિક દક્ષિણ (ગ્લોબલ સાઉથ) ના દેશો સહિત સમગ્ર વિશ્વની પ્રગતિ સાથે જોડાયેલી છે. તેમણે પુરાવા-આધારિત નીતિ વિષયક સૂચનો અને વૈશ્વિક મંચો પર વિકાસશીલ દેશોનો અવાજ મજબૂત કરવામાં આરઆઈએસની ભૂમિકાને મહત્વપૂર્ણ ગણાવી હતી.

નીતિ આયોગના ભૂતપૂર્વ સભ્ય પ્રોફેસર રમેશ ચંદે, બદલાતી વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓને અનુરૂપ પોતાના સંશોધનનો વ્યાપ વધારવા બદલ આરઆઈએસની પ્રશંસા કરી હતી.

જ્યારે, આરઆઈએસની ગવર્નિંગ કાઉન્સિલના સભ્ય ડૉ. શેષાદ્રિ ચારીએ જણાવ્યું હતું કે, સમકાલીન વિકાસલક્ષી પડકારોના ઉકેલ અને વ્યૂહાત્મક નીતિ વિષયક ચર્ચાને દિશા આપવામાં સંસ્થાની પ્રાસંગિકતા સતત વધી રહી છે.

વિદેશ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ (પીપી એન્ડ આર) અપર્ણા રાયે જણાવ્યું હતું કે, સમાવેશીતા, સમાનતા અને દક્ષિણ-દક્ષિણ સહયોગ જેવી વિભાવનાઓને વૈશ્વિક નીતિ વિષયક ચર્ચાઓમાં સ્થાપિત કરવામાં આરઆઈએસનું યોગદાન નોંધપાત્ર રહ્યું છે.

આ પહેલાં આરઆઈએસના મહાનિર્દેશક પ્રોફેસર સચિન કુમાર શર્માએ 1983માં સંસ્થાની સ્થાપનાથી લઈને અત્યાર સુધીની સફરની વિગતો આપતાં જણાવ્યું હતું કે, ભૌગોલિક-રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓ અને બહુપક્ષીય સંસ્થાઓમાં વધી રહેલા વિભાજનના આ સમયગાળામાં આરઆઈએસની પ્રાસંગિકતા વધુ વધી ગઈ છે. આ સંસ્થા ગ્લોબલ સાઉથની વિકાસલક્ષી આકાંક્ષાઓને આગળ વધારવા માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે.

પરિષદમાં ટકાઉ કૃષિ પ્રણાલીઓ, આબોહવા-અનુકૂળ કૃષિ, ડિજિટલ જાહેર માળખાકીય સુવિધાઓ અને કૃષિ-સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ પર ગહન વિચાર-વિમર્શ કરવામાં આવ્યો હતો. જેમાં દેશ-વિદેશના કૃષિ વૈજ્ઞાનિકો, નીતિ-નિર્ધારકો અને ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓએ પોતાના અનુભવોનું આદાન-પ્રદાન કર્યું હતું, જેનાથી આફ્રિકા અને ગ્લોબલ સાઉથમાં ટેક્નોલોજી આધારિત કૃષિ વિકાસના નવા માર્ગો ખુલ્યા છે.

આ સમારોહમાં દેશ-વિદેશના અગ્રણી નીતિ-નિર્ધારકો, રાજદ્વારીઓ, વિદ્વાનો અને સંસ્થાના ભૂતપૂર્વ સભ્યોએ ભાગ લીધો હતો. કાર્યક્રમ દરમિયાન વક્તાઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય વિકાસ સહયોગ અને નીતિ સંશોધનના ક્ષેત્રમાં આરઆઈએસના ચાર દાયકાથી વધુના યોગદાનની પ્રશંસા કરી હતી.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / શ્રદ્ધા દ્વિવેદી / અનૂપ શર્મા

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ