- ગુજરાતના ગાંધીનગરમાં 15 થી 18 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન આયોજન થશે, વડાપ્રધાનના હસ્તે ઉદ્ઘાટન થવાની સંભાવના

નવી દિલ્હી, 14 જૂન (હિ.સ.). વૈશ્વિક પડકારો અને સંસાધનોની કટોકટીના આ સમયગાળામાં ટકાઉ વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે ભારત 'વર્લ્ડ સર્ક્યુલર ઇકોનોમી ફોરમ' (ડબ્લ્યુસીઈએફ) ની 10મી આવૃત્તિની યજમાની કરશે. આ ફોરમનું આયોજન ભારતમાં પ્રથમ વખત થઈ રહ્યું છે.

ગુજરાતના પાટનગર ગાંધીનગરમાં 15 થી 18 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન યોજાનારા આ વૈશ્વિક કાર્યક્રમનું ઉદ્ઘાટન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના હસ્તે થવાની સંભાવના છે. આમાં અનેક વૈશ્વિક નેતાઓ, ખાસ કરીને ગ્લોબલ સાઉથ (વૈશ્વિક દક્ષિણ) ના દેશોના નેતાઓ ઉપસ્થિત રહે તેવી અપેક્ષા છે. આ મહત્વપૂર્ણ વૈશ્વિક આયોજનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વર્તમાન અશાંત અને પડકારજનક સમયમાં સુખાકારી, સમૃદ્ધિ અને સ્થિતિસ્થાપકતાને સુરક્ષિત કરવા માટે શ્રેષ્ઠ સર્ક્યુલર (ચક્રીય) ઉકેલો પ્રદર્શિત કરવાનો છે. ડબ્લ્યુસીઈએફ-2026 નું આયોજન ફિનલેન્ડના ઇનોવેશન ફંડ 'સિટ્રા' અને ભારતના કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ દ્વારા સંયુક્ત રીતે કરવામાં આવી રહ્યું છે. તેને કેન્દ્રીય પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલયનું સમર્થન પ્રાપ્ત છે અને તે ગુજરાત સરકારના સંકલન તેમજ વૈશ્વિક અને ભારતીય ભાગીદારોના સહયોગથી સંપન્ન થશે.

'સિટ્રા' ના ગ્લોબલ સર્ક્યુલર ઇકોનોમી પ્રોગ્રામના ડાયરેક્ટર કારી હરલેવીએ વર્તમાન પરિસ્થિતિ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે, પશ્ચિમી દેશો અને ગ્લોબલ સાઉથ (વિકાસશીલ દેશો) બંને જગ્યાએ નીતિ નિર્માતાઓ માટે સંસાધનોની પર્યાપ્તતા એક મોટી ચિંતાનો વિષય બની ગઈ છે. વૈશ્વિક સંઘર્ષો વચ્ચે વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં જીવનનિર્વાહનો ખર્ચ (મોંઘવારી) વધી રહ્યો છે. બીજી તરફ, આપણી વર્તમાન 'લીનિયર ઇકોનોમી' એટલે કે - બનાવો, વાપરો અને ફેંકી દો વાળી વ્યવસ્થા મોટા પ્રમાણમાં સંસાધનોનો બગાડ કરી રહી છે.

ડબ્લ્યુસીઈએફ ની સહયોગી સંસ્થા ડચ ફાઉન્ડેશન 'સર્કલ ઇકોનોમી' ના તાજેતરના આંકડા અનુસાર, સંસાધનોના માત્ર એક જ વાર ઉપયોગ થવા અને નષ્ટ થવા વાળી આ લીનિયર (રેખીય) અર્થવ્યવસ્થાને કારણે વિશ્વને દર વર્ષે અંદાજે 30 ટ્રિલિયન ડોલરનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે. આ ફોરમની મુખ્ય થીમ સર્ક્યુલર ઇકોનોમી: લોકો અને સમૃદ્ધિ માટે પરિવર્તન રાખવામાં આવી છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય વિશ્વભરના સમુદાયો અને વ્યવસાયોને એક સફળ ભવિષ્યના નિર્માણ માટે સાથે લાવવાનો છે. આ દિશામાં ભારત પોતાના 'મિશન લાઇફ' (પર્યાવરણ અનુકૂળ જીવનશૈલી) અભિયાન દ્વારા પહેલેથી જ વિશ્વનું નેતૃત્વ કરી રહ્યું છે. આ અભિયાન પર્યાવરણના રક્ષણ માટે વ્યક્તિગત અને સામુદાયિક સ્તરે પરિવર્તન લાવવાનું એક વૈશ્વિક જન-આંદોલન છે.

આ ઉપરાંત, ભારત 3આર (રિડ્યુસ એટલે કે ઘટાડવું, રિયુઝ - પુનઃઉપયોગ કરવો, રિસાયકલ - પુનઃચક્રણ કરવું) અને સ્વચ્છ ભારત અભિયાન જેવી પહેલો દ્વારા સર્ક્યુલર ઇકોનોમીના સિદ્ધાંતોને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે. ચાર દિવસ સુધી ચાલનારા આ ફોરમના શરૂઆતના બે દિવસ મુખ્ય મંચના સત્રોના નામે રહેશે, જેની રૂપરેખા સહ-યજમાન અને ભાગીદારો મળીને તૈયાર કરશે. છેલ્લા બે દિવસ 'એક્સિલરેટર સત્રો' માટે સમર્પિત હશે. આ સાથે જ ભારત અને વિશ્વભરના શ્રેષ્ઠ સર્ક્યુલર ઉકેલો પ્રદર્શિત કરવા માટે એક વિશાળ પ્રદર્શનનું પણ આયોજન કરવામાં આવશે.

આ વર્ષે પ્રથમ વખત એક્સિલરેટર સત્રો અને એક્સ્પો ક્ષેત્ર બંને માટે 'ઓપન કોલ' (ખુલ્લું આમંત્રણ) શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. એક્સિલરેટર સત્રો માટે અરજી પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ચૂકી છે, જ્યારે એક્સ્પોની યજમાની માટેની અરજીઓ જૂનના અંતમાં શરૂ થવાની અપેક્ષા છે. આ મંચ વૈશ્વિક સ્તરે ભારતને સર્ક્યુલર ઇકોનોમીના ક્ષેત્રમાં અગ્રણી નેતા તરીકે સ્થાપિત કરવાનું કામ કરશે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / સચિન બુધૌલિયા / સુનીત નિગમ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ