અમરેલી,02 જૂન (હિ.સ.) અમરેલી જિલ્લાના લીલીયા તાલુકાના સલડી સહિત આસપાસના ત્રણથી ચાર ગામોમાં ઉગતા કેરડાના ફળોની માંગમાં આ વર્ષે નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ઉનાળાની ઋતુ શરૂ થતાં જ ઘરોમાં વર્ષભર માટે અથાણાં બનાવવાની તૈયારીઓ શરૂ થઈ જાય છે અને તેમાં કેરડાનું અથાણું ખાસ પસંદ કરવામાં આવતું હોવાથી બજારમાં કેરડાના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. એક સમયનો ₹100 પ્રતિ કિલો મળતો કેરડો હાલમાં ₹300 પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાઈ રહ્યો છે.
સ્થાનિક વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ અમરેલી જિલ્લામાં કેરડાના વૃક્ષો મુખ્યત્વે લીલીયા તાલુકાના સલડી અને આસપાસના કેટલાક ગામોમાં જ જોવા મળે છે. અન્ય વિસ્તારોમાં આ વૃક્ષો ખૂબ જ ઓછી સંખ્યામાં હોવાથી ઉત્પાદન મર્યાદિત રહે છે. બીજી તરફ ઉનાળામાં અથાણાં બનાવવાની પરંપરાને કારણે કેરડાની માંગ સતત વધી રહી છે, જેના પરિણામે ભાવમાં સતત વધારો નોંધાઈ રહ્યો છે.
અમરેલી શહેરમાં છેલ્લા આઠ વર્ષથી શાકભાજીનો વ્યવસાય કરતા હિરેન સોલંકીએ જણાવ્યું હતું કે કેરડાની માંગ દર વર્ષે રહેતી હોય છે, પરંતુ આ વર્ષે ફળોની ઉપલબ્ધતા ઓછી હોવાથી ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. શરૂઆતમાં કેરડાનો ભાવ આશરે ₹100 પ્રતિ કિલો હતો, પરંતુ માંગ વધતા અને પુરવઠો ઘટતા હાલમાં ₹300 પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચી ગયો છે. લોકો કેરડાનું અથાણું બનાવવા માટે ઊંચા ભાવ ચૂકવીને પણ ખરીદી કરી રહ્યા છે.
ગુજરાતમાં કેરડો એક જાણીતું વનસ્પતિ ફળ માનવામાં આવે છે, જેનો ઉપયોગ ખાસ કરીને અથાણાં બનાવવા માટે થાય છે. કેરડાનું અથાણું તેના વિશિષ્ટ સ્વાદને કારણે ખૂબ લોકપ્રિય છે. ઉનાળાના દિવસોમાં મોટા ભાગના પરિવારો આખા વર્ષ માટે અથાણાં તૈયાર કરતા હોય છે અને તેમાં કેરડાનું અથાણું ખાસ સ્થાન ધરાવે છે. તેથી જ બજારમાં તેની માંગ સતત વધી રહી છે.
મુકેશ ઘેવરિયાના જણાવ્યા અનુસાર કેરડો માત્ર સ્વાદ માટે જ નહીં પરંતુ આરોગ્ય માટે પણ લાભદાયક માનવામાં આવે છે. પરંપરાગત રીતે કેરડાનો ઉપયોગ પાચન શક્તિ સુધારવા માટે કરવામાં આવે છે. તેમાં રહેલા તત્વો ગેસ, અપચો અને પેટની સામાન્ય તકલીફોમાં રાહત આપવામાં મદદરૂપ બની શકે છે. ઉપરાંત કેરડામાં એન્ટીઑક્સિડન્ટ્સ અને વિવિધ પોષક તત્વો હોવાથી તે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવામાં પણ સહાયક માનવામાં આવે છે.
પરંપરાગત આયુર્વેદિક માન્યતાઓ મુજબ કેરડો બ્લડ શુગર નિયંત્રણમાં મદદરૂપ બની શકે છે. સાથે જ તેમાં રહેલા ગુણધર્મો સાંધાના દુખાવામાં રાહત આપવા માટે પણ ઉપયોગી માનવામાં આવે છે. કેરડામાં ફાઇબરનું પ્રમાણ સારું હોવાથી તે પાચનતંત્રને સ્વસ્થ રાખવામાં અને કબજિયાત દૂર કરવામાં મદદરૂપ બને છે. ઉપરાંત તેમાં કેલ્શિયમ, આયર્ન, વિટામિન C અને એન્ટીઑક્સિડન્ટ્સ જેવા પોષક તત્વો પણ જોવા મળે છે.
લીલીયા પંથકમાં મર્યાદિત પ્રમાણમાં મળતા કેરડાના ફળો અને વધતી માંગને કારણે હાલ બજારમાં કેરડાનું મહત્વ વધુ વધ્યું છે. અથાણાના શોખીનો માટે કેરડો આજે માત્ર એક ફળ નહીં, પરંતુ ઉનાળાની પરંપરા અને સ્વાદ સાથે જોડાયેલી અનમોલ ભેટ બની ગયો છે.
હિન્દુસ્થાન સમાચાર / Gondaliya Abhishek Nandrambhai
