કાઠમંડુ, નવી દિલ્હી, 25 જૂન (હિ.સ.): નેપાળ સરકારે રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્ર, કાઠમંડુની શહેરી પરિવહન વ્યવસ્થા સુધારવા માટે આશરે 1 બિલિયન ડોલરની વિદેશી લોન લેવાનો નિર્ણય લીધો છે.

ભૌતિક માળખાગત વિકાસ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, જાપાન ઇન્ટરનેશનલ કોઓપરેશન એજન્સી (જાઈકા) દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી રહેલા કાઠમંડુ ખીણ શહેરી પરિવહન વ્યવસ્થા માસ્ટર પ્લાનના પ્રથમ તબક્કાને અમલમાં મૂકવા માટે લોન પ્રક્રિયા આગળ ધપાવવામાં આવી રહી છે.

જાઈકા 2023 થી કાઠમંડુની શહેરી પરિવહન વ્યવસ્થા પર કામ કરી રહી છે. ભૌતિક માળખાગત વિકાસ મંત્રાલયને માસ્ટર પ્લાન સબમિટ કરવાનું સમયપત્રક ઓગસ્ટ 2026 માટે નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. પ્રારંભિક અહેવાલો અનુસાર, કાઠમંડુની પરિવહન વ્યવસ્થામાં સુધારો કરવા માટે તબક્કાવાર અભિગમની જરૂર પડશે.

નાણા મંત્રાલયના સહયોગી સચિવના જણાવ્યા અનુસાર, જાઈકાના માસ્ટર પ્લાનના પ્રથમ તબક્કા માટે જરૂરી ભંડોળ એકત્ર કરવા માટે નાણા મંત્રાલય દ્વારા લોન પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ખીણની પરિવહન વ્યવસ્થા સુધારવા માટે નોંધપાત્ર રકમની જરૂર છે. આટલી મોટી રકમ ફક્ત સ્થાનિક મૂડી પર આધારિત પ્રોજેક્ટને આગળ ધપાવવાનું મુશ્કેલ બનાવે છે. તેથી, વિદેશી લોન મેળવવા માટે એક યોજના બનાવવામાં આવી છે. આ માટે નાણા મંત્રાલય દ્વારા વિશ્વ બેંકને વિનંતી કરવામાં આવી છે.

પ્રારંભિક અંદાજ મુજબ, જાઈકા ની યોજનાનો ખર્ચ આશરે 1.2 બિલિયન ડોલર થશે. આ 1 બિલિયન ડોલર લોન તરીકે અને 20 મિલિયન ડોલર ગ્રાન્ટ તરીકે પ્રાપ્ત થવાની ધારણા છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો વિભાગના વડા અને નાણા મંત્રાલયના એસોસિયેટ સેક્રેટરી ડૉ. ધનીરામ શર્માએ જણાવ્યું હતું કે, ભૌતિક માળખાગત વિકાસ મંત્રાલયના પ્રસ્તાવના આધારે, વિશ્વ બેંકને કાઠમંડુના માળખાગત સુધારા માટે જરૂરી અભ્યાસ કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.

તેમના મતે, વિશ્વ બેંકને કાઠમંડુની પરિવહન વ્યવસ્થા, ભૌતિક માળખાગત સુવિધાઓ અને ગટર વ્યવસ્થાપનનો અભ્યાસ કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.

કાઠમંડુ ખીણના પરિવહન અને ભૌતિક માળખાગત સુવિધાઓ સુધારવા માટે સરકાર દ્વારા પ્રસ્તાવિત આ લોનને અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી વિદેશી લોન માનવામાં આવે છે. જાહેર દેવા વહીવટ કાર્યાલય અનુસાર, 2025/26 નાણાકીય વર્ષના જૂન સુધીમાં નેપાળનું કુલ વિદેશી દેવું ₹15,839,137 મિલિયન સુધી પહોંચી ગયું છે.

જાઈકા ના માસ્ટર પ્લાનમાં તબક્કાવાર માર્ગ માળખાગત સુધારા, ટ્રાફિક રૂટ અને વાહન વ્યવસ્થાપન, વધારાના ટ્રાફિક સિગ્નલોની સ્થાપના, કંપનીઓ દ્વારા જાહેર પરિવહન કામગીરી અને અસરકારક નિયમન અને વ્યવસ્થાપન માટે મજબૂત ટ્રાફિક વ્યવસ્થાનો વિકાસ શામેલ છે.

પ્રથમ તબક્કામાં, હાલની અસ્તવ્યસ્ત ટ્રાફિક વ્યવસ્થાને સુવ્યવસ્થિત કરવા પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવશે. હાલમાં, ખીણમાં ચાલતા તમામ વાહનોમાંથી 80 ટકાથી વધુ વાહનો મોટરસાયકલ છે. તેમના વધુ પડતા ઉપયોગને કારણે, ટ્રાફિક અસ્તવ્યસ્ત બની ગયો છે, અને પરિવહન અપૂરતું સલામત અને વિશ્વસનીય રહ્યું છે. તેથી, જાઈકા એ નાના વાહનો પર નિર્ભરતા ઘટાડવા અને મોટા, વધુ સંગઠિત જાહેર પરિવહનને પ્રાથમિકતા આપવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / પંકજ દાસ / સચિન બુધૌલિયા

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ