નવી દિલ્હી, 9 જૂન (હિ.સ.). આદિવાસી સમુદાયના મહાન નેતા અને ધરતી આબા તરીકે જાણીતા ભગવાન બિરસા મુંડાના શહીદ દિવસે, ઉપરાષ્ટ્રપતિ સીપી રાધાકૃષ્ણન, લોકસભા સ્પીકર ઓમ બિરલા અને કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સહિત ટોચના નેતાઓએ તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપી, તેમના સંઘર્ષ, બલિદાન અને આદિવાસી અધિકારો માટેના યોગદાનને યાદ કર્યું.

ઉપરાષ્ટ્રપતિ સીપી રાધાકૃષ્ણને એક્સ પર એક પોસ્ટમાં ભગવાન બિરસા મુંડાને શ્રદ્ધાંજલિ આપી, તેમને હિંમત, આત્મસન્માન અને ન્યાય પ્રત્યેની અતૂટ પ્રતિબદ્ધતાનું પ્રતીક ગણાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે, ઐતિહાસિક ઉલગુલાન દ્વારા, બિરસા મુંડાએ જુલમ સામે પ્રતિકારની ભાવના જાગૃત કરી અને આદિવાસી સમુદાયોને તેમના અધિકારો, ઓળખ અને ગૌરવનું રક્ષણ કરવા પ્રેરણા આપી. તેમણે એ પણ ઉલ્લેખ કર્યો કે, ઝારખંડના રાજ્યપાલ તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યાના પહેલા દિવસે અને બાદમાં ઉપરાષ્ટ્રપતિ તરીકે, તેમને તેમના જન્મસ્થળ, ઉલિહાતુ ખાતે બિરસા મુંડાને શ્રદ્ધાંજલિ આપવાનો લહાવો મળ્યો.

લોકસભાના અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાએ, ભગવાન બિરસા મુંડાને એક મહાન નેતા ગણાવ્યા જેમણે પાણી, જંગલો અને જમીનના રક્ષણ માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કર્યું, અને કહ્યું કે આદિવાસી સમુદાયની સાંસ્કૃતિક ઓળખ અને અધિકારોના રક્ષણ માટેનો તેમનો સંઘર્ષ ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળનો એક ગૌરવશાળી પ્રકરણ છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકાર મંત્રી અમિત શાહે કહ્યું કે, બિરસા મુંડાએ ઉલગુલાન ચળવળ દ્વારા બ્રિટિશ શાસન સામે સ્વતંત્રતાનો આહવાન આપ્યું હતું. તેમણે આદિવાસી સમુદાયને તેમના અધિકારો અને વારસાના રક્ષણ માટે સંગઠિત કર્યો અને પાણી, જંગલો અને જમીનના સંરક્ષણને જન આંદોલનમાં પરિવર્તિત કર્યું.

સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે, તેમને એક એવા નેતા તરીકે વર્ણવ્યા જેમણે તેમના છેલ્લા શ્વાસ સુધી સ્વતંત્રતા માટે લડ્યા, કહ્યું કે વિદેશી શાસન, અન્યાય અને શોષણ સામેનો તેમનો સંઘર્ષ આજે પણ રાષ્ટ્રને પ્રેરણા આપે છે.

કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે, બિરસા મુંડાને સ્વતંત્રતા સંગ્રામના મહાન નાયક ગણાવ્યા અને કહ્યું કે, તેમનું જીવન દેશ માટે પ્રેરણાનો શાશ્વત સ્ત્રોત છે. કેન્દ્રીય મંત્રીઓ ગિરિરાજ સિંહ અને મનોહર લાલે પણ તેમના બલિદાન અને દેશભક્તિને યાદ કરીને શ્રદ્ધાંજલિ આપી.

ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ નીતિન નવીને જણાવ્યું હતું કે, બ્રિટિશ શાસન સામે બિરસા મુંડાનો સંઘર્ષ અને આદિવાસી અધિકારો માટે તેમનું જનજાગૃતિ અભિયાન સ્વતંત્રતા સંગ્રામનો એક મહત્વપૂર્ણ પ્રકરણ હતું.

કોંગ્રેસ પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ જણાવ્યું હતું કે, પાણી, જંગલો, જમીન અને આદિવાસી ઓળખના રક્ષણ માટે બિરસા મુંડા દ્વારા શરૂ કરાયેલ બળવો દેશવાસીઓને પ્રેરણા આપે છે.

લોકસભાના વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ, બિરસા મુંડાને આદિવાસી ઓળખ અને અધિકારોના મહાન નાયક ગણાવતા કહ્યું કે, તેમનો સંઘર્ષ અને વિચારધારા ન્યાય, સમાનતા અને વંચિત સમુદાયોના અધિકારો માટે પ્રેરણાનો સ્ત્રોત છે.

કોંગ્રેસ મહાસચિવ પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાએ પણ તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપી અને આદિવાસી અધિકારોના રક્ષણ માટેના તેમના સંઘર્ષને યાદ કર્યો.

દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે, આદિવાસી ઓળખ અને પાણી, જંગલો અને જમીનના રક્ષણ માટે બ્રિટિશ શાસન સામે તેમના નેતૃત્વમાં થયેલ ઐતિહાસિક બળવો ભારતીય સ્વતંત્રતા સંગ્રામનો એક અમર પ્રકરણ છે. તેમની અદમ્ય હિંમત, સંઘર્ષ અને સર્વોચ્ચ બલિદાન હંમેશા કૃતજ્ઞ રાષ્ટ્ર દ્વારા યાદ કરવામાં આવશે.

મધ્યપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવે શ્રદ્ધાંજલિ આપતા કહ્યું કે, તેમણે પાણી, જંગલો અને જમીનના રક્ષણ માટે અને રાષ્ટ્રની સ્વતંત્રતા માટે પોતાનું સર્વસ્વ બલિદાન આપ્યું. તેમણે આદિવાસી સમુદાયની ઓળખ અને સંસ્કૃતિને જાળવી રાખવા માટે પણ સતત સંઘર્ષ કર્યો.

આમ આદમી પાર્ટી (આપ) ના રાષ્ટ્રીય સંયોજક અરવિંદ કેજરીવાલે કહ્યું કે, તેઓ 'ધરતી આબા' ભગવાન બિરસા મુંડાને તેમની પુણ્યતિથિ પર શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરે છે, જેમણે જુલમી બ્રિટિશ શાસન અને શોષણ કરનારાઓ સામે 'ઉલગુલાન' શરૂ કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે, પાણી, જંગલો અને જમીનના રક્ષણ માટે સમર્પિત તેમનું જીવન અને વિચારો આજે પણ આપણા બધા માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, ભગવાન બિરસા મુંડા (15 નવેમ્બર, 1875 - 9 જૂન, 1900) એ, માત્ર 25 વર્ષની ઉંમરે રાંચી જેલમાં બ્રિટિશ કેદમાં અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા. તેમને 'ધરતી આબા' (પૃથ્વીના પિતા) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી ત્રિપાઠી / ઉદય કુમાર સિંહ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ