વોશિંગ્ટન/તેહરાન, નવી દિલ્હી, 12 જુલાઈ (હિ.સ.) અમેરિકી સેનાની સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (સેન્ટકોમ)એ આરોપ લગાવ્યો છે કે ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (આઈઆરજીસી)એ હોર્મુઝ જળડમરુમધ્યમાં એક વાણિજ્યિક કાર્ગો જહાજ પર હુમલો કર્યો, જેના કારણે એક નાગરિક ક્રૂ સભ્ય લાપતા થયો અને જહાજને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું. ત્યારબાદ અમેરિકાએ ઈરાન સામે આ સપ્તાહે સૈન્ય હુમલાનો ત્રીજો તબક્કો શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી.

તુર્કિયેની સરકારી સમાચાર સેવા અનાડોલુ એજન્સીના જણાવ્યા મુજબ, સેન્ટકોમે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર જારી કરેલા નિવેદનમાં કહ્યું કે, આઈઆરજીસી દ્વારા એમ/વી જીએફએસ ગેલેક્સી પર હુમલો કરવાના જવાબમાં અમેરિકી દળોએ ઈરાન સામે નવી સૈન્ય કાર્યવાહી શરૂ કરી. અમેરિકી સેનાના અનુસાર, અભિયાન સ્થાનિક સમયાનુસાર શનિવારે સાંજે 7:15 વાગ્યે શરૂ થયું.

અમેરિકી નિવેદન મુજબ, હુમલામાં જહાજના એન્જિન રૂમને ગંભીર નુકસાન થયું, જહાજમાં આગ લાગી અને તે પોતાની યાત્રા આગળ વધારવામાં અસમર્થ બન્યું. સાથે જ, ક્રૂનો એક સભ્ય હજુ પણ લાપતા હોવાનું જણાવાયું છે.

અન્ય એક અહેવાલ મુજબ, એક અમેરિકી અધિકારીએ દાવો કર્યો કે, આઈઆરજીસીએ તે સમયે કાર્ગો જહાજ પર મિસાઇલ દાગી હતી, જ્યારે તે હોર્મુઝ જળડમરુમધ્યમાંથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. અધિકારીના જણાવ્યા મુજબ, આ હુમલાથી જહાજને ગંભીર નુકસાન પહોંચ્યું.

આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે ટ્રમ્પ પ્રશાસને એક દિવસ પહેલાં જ ઈરાન પાસે હોર્મુઝ જળડમરુમધ્યમાં જહાજોની સુરક્ષિત અવરજવર માટે જાહેર ગેરંટી આપવાની માંગ કરી હતી. તેને બંને દેશો વચ્ચે તણાવ ઘટાડવાની મુખ્ય શરત માનવામાં આવી રહી હતી.

શનિવારે ઓમાનની રાજધાની મસ્કતમાં ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાગચી, ઓમાનના વિદેશ મંત્રી બદ્ર અલ-બુસૈદી અને કતરના અધિકારીઓ વચ્ચે પ્રાદેશિક તણાવ ઘટાડવા અંગે ચર્ચા થઈ. વાટાઘાટ સાથે જોડાયેલા એક રાજદ્વારીના જણાવ્યા મુજબ, ઓમાને હોર્મુઝ જળડમરુમધ્યના બંને શિપિંગ માર્ગોને સંપૂર્ણપણે ફરીથી ખોલવા અને દક્ષિણ માર્ગ પર કોઈપણ અવરોધ વિના અવરજવર પુનઃસ્થાપિત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો.

તેમ છતાં, રાજદ્વારીના જણાવ્યા મુજબ ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળ આ પ્રસ્તાવ પર તાત્કાલિક સંમતિ આપી શક્યું નહીં અને આગળની ચર્ચા માટે તેહરાન પરત ફર્યું.

બીજી તરફ, આઈઆરજીસીએ કહ્યું કે તેણે અગાઉ જ અનેક જહાજોને તેના દ્વારા અનધિકૃત જાહેર કરાયેલા માર્ગનો ઉપયોગ ન કરવાની ચેતવણી આપી હતી. સંગઠનનો દાવો છે કે સંબંધિત કાર્ગો જહાજે ચેતવણીની અવગણના કર્યા બાદ માત્ર ચેતવણીરૂપ ગોળી ચલાવવામાં આવી હતી.

આઈઆરજીસીએ એ પણ જાહેરાત કરી કે, હોર્મુઝ જળડમરુમધ્યને આગામી સૂચના સુધી અને વિસ્તારમાં અમેરિકી હસ્તક્ષેપ સમાપ્ત ન થાય ત્યાં સુધી બંધ રાખવામાં આવશે તથા કોઈપણ જહાજને ત્યાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપવામાં નહીં આવે.

સેન્ટકોમે કહ્યું કે, ઈરાનને અગાઉ પણ સમુદ્રી સુરક્ષા સંબંધિત કરારોનું પાલન કરવાની તક આપવામાં આવી હતી, પરંતુ તેણે એવું કર્યું નહીં. અમેરિકી સેનાના અનુસાર, હાલની સૈન્ય કાર્યવાહીનો હેતુ ઈરાનની તે ક્ષમતાઓને નબળી પાડવાનો છે, જેનો ઉપયોગ તે નાગરિકો અને વ્યાવસાયિક જહાજો પર હુમલાઓ માટે કરે છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / અમરેશ દ્વિવેદી

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ