નવી દિલ્હી, 02 ઓગસ્ટ (હિ.સ.) રાષ્ટ્રીય જૈવવિવિધતા પ્રાધિકરણ (એનબીએ) એ ડાંગર સંશોધન સંસ્થાઓ અને ડાંગર ઉત્પાદક રાજ્યોને 8.22 કરોડ રૂપિયા જારી કર્યા છે. આ રકમ એક આંતરરાષ્ટ્રીય બીજ કંપની દ્વારા ભારતીય ડાંગરની જાતોનો ઉપયોગ કરીને સંકર (હાઇબ્રિડ) વિકસાવવા અને વ્યાવસાયિક રીતે વેચવાથી પ્રાપ્ત થઈ છે. તેને ડાંગર માટે અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા એકલ લાભ-ભાગીદારી વિતરણમાંથી એક માનવામાં આવી રહ્યું છે.

કેન્દ્રીય પર્યાવરણ, વન અને જલવાયુ પરિવર્તન મંત્રાલય અનુસાર, કુલ રકમમાંથી 2.47 કરોડ રૂપિયા સંશોધન સંસ્થાઓને આપવામાં આવ્યા છે, જેમણે ડાંગરની જાતોનું સંરક્ષણ અને વહેંચણી કરી હતી. આમાં આઈસીએઆર-ભારતીય ડાંગર સંશોધન સંસ્થા, હૈદરાબાદને 2.43 કરોડ રૂપિયા મળ્યા છે, જ્યારે ગોવિંદ બલ્લભ પંત કૃષિ અને પ્રૌદ્યોગિકી વિશ્વવિદ્યાલય, ઉત્તરાખંડને 3.26 લાખ રૂપિયા મળ્યા છે.

મંત્રાલયે જણાવ્યું કે, 33 રાજ્ય જૈવવિવિધતા બોર્ડ અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ જૈવવિવિધતા પરિષદોને 5.75 કરોડ રૂપિયા ફાળવવામાં આવ્યા છે. આ ફાળવણી કૃષિ મંત્રાલયના સંકલિત પોર્ટલમાં નોંધાયેલા ડાંગર ઉત્પાદક વિસ્તારના આધારે કરવામાં આવી છે. ઉત્તર પ્રદેશને સૌથી વધુ 73 લાખ રૂપિયાથી વધુ મળ્યા છે. પશ્ચિમ બંગાળ, તેલંગાણા, ઓડિશા, છત્તીસગઢ, પંજાબ, બિહાર, મધ્ય પ્રદેશ, આસામ અને આંધ્ર પ્રદેશ પણ ટોચના દસ રાજ્યોમાં સામેલ છે.

આ ભંડોળનો ઉપયોગ સંશોધન સંસ્થાઓ બીજ સંગ્રહ, જર્મપ્લાઝમ સંરક્ષણ, સંશોધન અને તાલીમને મજબૂત કરવામાં કરશે. જ્યારે, રાજ્ય બોર્ડ અને પરિષદો સ્થાનિક પાકની વિવિધતાનું સંરક્ષણ, ઇકોસિસ્ટમ પુનર્સ્થાપન, પરંપરાગત જ્ઞાનનું દસ્તાવેજીકરણ અને ખેડૂતો અને જ્ઞાનધારકોને સહયોગ આપવા જેવી પ્રવૃત્તિઓમાં તેનો ઉપયોગ કરશે.

એનબીએએ અત્યાર સુધીમાં કૃષિ અને બીજ ક્ષેત્રમાંથી લગભગ 83 કરોડ રૂપિયાની લાભ-ભાગીદારી રકમ પ્રાપ્ત કરી છે. તમામ ક્ષેત્રોમાં તેની કુલ વિતરણ રકમ 162 કરોડ રૂપિયાથી વધુ થઈ ગઈ છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / પ્રશાંત શેખર / સંજીવ પાશ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ