મસ્કત/સલાલાહ, નવી દિલ્હી, 14 સપ્ટેમ્બર (હિ.સ.). હોર્મુઝના જળડમરુમધ્યમાં નવા દરિયાઈ માર્ગને લઈને ઈરાન અને ખાડી દેશો વચ્ચે પ્રસ્તાવિત પ્રાદેશિક બેઠક મુલતવી રહી છે. ઓમાનના સલાલાહમાં યોજાનારી આ બેઠક પહેલાં બહેરીને ઈરાન સાથે સામૂહિક મંત્રી-સ્તરીય વાટાઘાટોમાં ભાગ લેવાનો ઇનકાર કર્યો, જેના પછી મસ્કટે બેઠક મુલતવી રાખવાનો નિર્ણય કર્યો.

તુર્કિયેની સરકારી સમાચાર એજન્સી અનાડોલુ અનુસાર, ઓમાનના વિદેશ મંત્રાલયે રવિવારે મોડી રાત્રે જણાવ્યું કે, બેઠકને “રચનાત્મક વાતચીત માટે યોગ્ય વાતાવરણ” બનાવવાના ઉદ્દેશ્યથી પછીની તારીખ સુધી મુલતવી રાખવામાં આવી છે. જોકે, બેઠકની નવી તારીખની જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.

ઓમાનના વિદેશ મંત્રી બદ્ર અલ-બુસૈદીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર જણાવ્યું કે, પ્રાદેશિક સહમતિ બનાવવા માટે બેઠકને મુલતવી રાખવામાં આવી છે. તેમણે કહ્યું કે, ઓમાન એવી વાતચીતને પ્રોત્સાહન આપવા પ્રતિબદ્ધ છે, જે ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા અને લાંબા સમય સુધી ચાલનારા સહયોગને મજબૂત કરે. બેઠક મુલતવી રાખવામાં આવે તે પહેલાં બહેરીને ઈરાન સાથે પ્રસ્તાવિત સામૂહિક મંત્રી-સ્તરીય વાટાઘાટોમાં ભાગ લેવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. બહેરીનના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું કે, બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી સંબંધો પુનઃસ્થાપિત ન થાય ત્યાં સુધી મનામા ઈરાન સાથે આવી કોઈ સામૂહિક બેઠકમાં ભાગ લેશે નહીં.

ઉલ્લેખનીય છે કે, પ્રસ્તાવિત બેઠકમાં બહેરીન, ઈરાન, ઇરાક, સંયુક્ત આરબ અમીરાત, ઓમાન, કતાર, સાઉદી અરબ અને કુવૈતના સામેલ થવાની અપેક્ષા હતી.

ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાગચીએ કહ્યું કે, બેઠકનો મુખ્ય એજન્ડા, બલ્કે એકમાત્ર એજન્ડા, હોર્મુઝના જળડમરુમધ્યમાં નવા દરિયાઈ માર્ગની વ્યવસ્થા છે.

અરાગચી અનુસાર, ઈરાન અને ઓમાને નવા દરિયાઈ માર્ગને નિર્ધારિત કરતા એક કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું છે. બંને દેશોએ આ માર્ગના નકશા અને સંચાલન સંબંધિત વ્યવસ્થાની જાણકારી ધરાવતું સંયુક્ત નિવેદન પણ બહાર પાડ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ઓમાન સાથે થયેલો કરાર હોર્મુઝના જળડમરુમધ્યને ફરીથી ખોલવા બરાબર નથી.

હોર્મુઝનું જળડમરુમધ્ય વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા અને દરિયાઈ વેપાર માર્ગોમાંથી એક છે. ક્ષેત્રમાં અમેરિકા, ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે વધેલા સૈન્ય તણાવ વચ્ચે આ જળમાર્ગની સુરક્ષા અને અવરજવરને લઈને ખાડી દેશોની ચિંતા વધી છે.

ઈરાને આ પહેલાં બહેરીનમાં અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓ સાથે સંકળાયેલા માનવામાં આવતા કેટલાક સ્થળોને નિશાન બનાવ્યા હતા. આમાં ઈસા એર બેઝ પણ સામેલ છે. તેહરાને આ હુમલાઓને ઈરાની ઠેકાણાઓ પર અમેરિકી હુમલાઓની પ્રતિક્રિયા ગણાવ્યા હતા.

આવા સંજોગોમાં બહેરીનનું ઈરાન સાથે સામૂહિક વાટાઘાટોથી અંતર રાખવું અને તે પછી ઓમાન દ્વારા બેઠક મુલતવી રાખવામાં આવવી પ્રાદેશિક રાજદ્વારી માટે મહત્વપૂર્ણ ઘટનાક્રમ માનવામાં આવી રહ્યું છે.

હાલમાં, ઓમાને બેઠકની નવી તારીખ કે તેને મુલતવી રાખવાના કોઈ ચોક્કસ કારણની સત્તાવાર જાણકારી આપી નથી.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / અમરેશ દ્વિવેદી

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ