કચ્છ, 27 સપ્ટેમ્બર (હિ.સ.) : કચ્છ બનશે ગ્રીન ફ્યુઅલ હબ, 150 ટન દૈનિક ઉત્પાદન ક્ષમતા ધરાવતા પ્લાન્ટથી 3,500થી વધુ રોજગારીની તકો સર્જાશે. ભારતના મેરિટાઇમ ક્ષેત્રને ગ્રીન એનર્જી સાથે જોડવાની દિશામાં કચ્છે વધુ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. દીનદયાલ પોર્ટ ઓથોરિટી ખાતે દેશના પ્રથમ પોર્ટ આધારિત ઈ-મિથેનોલ ઉત્પાદન પ્લાન્ટનો શિલાન્યાસ કરવામાં આવ્યો છે. અંદાજે રૂ. 2,300 કરોડના ખર્ચે આ પ્રોજેક્ટ સાકાર થશે અને કંડલાને ભવિષ્યમાં આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજો માટે ગ્રીન ફ્યુઅલ સપ્લાય હબ તરીકે વિકસાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.

ગાંધીધામના DPA પ્રદર્શન મેદાન ખાતે યોજાયેલા કાર્યક્રમમાં ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ, કેન્દ્રીય બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રી સરબાનંદ સોનોવાલ તથા આસામના મુખ્યમંત્રી ડૉ. હિમંત બિસ્વા સરમા ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. દીનદયાલ પોર્ટ ઓથોરિટી અને નામરૂપ સ્થિત આસામ પેટ્રો-કેમિકલ્સ લિમિટેડના સંયુક્ત પ્રયાસથી આ મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો છે.

આ પ્લાન્ટમાં દરરોજ આશરે 150 ટન ઈ-મિથેનોલનું ઉત્પાદન કરવાની ક્ષમતા રહેશે. રિન્યુએબલ એનર્જી, પાણી અને બાયોજેનિક કાર્બન ડાયોક્સાઇડ જેવા સ્ત્રોતોના ઉપયોગથી તૈયાર થનાર ઈ-મિથેનોલનો ઉપયોગ જહાજોના ગ્રીન ફ્યુઅલ તરીકે થઈ શકે છે. ખાસ કરીને એશિયા-યુરોપ જેવા મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ વેપાર માર્ગો પર કાર્યરત જહાજોને સ્વચ્છ ઈંધણ ઉપલબ્ધ કરાવવાની દિશામાં આ પ્રોજેક્ટ મહત્વનો બની શકે છે.

કંડલા ખાતે પ્લાન્ટની સ્થાપનાથી માત્ર ઈંધણ ઉત્પાદન પૂરતું જ નહીં, પરંતુ તેની સાથે સંકળાયેલી સમગ્ર ગ્રીન એનર્જી વેલ્યુ ચેઇનને પણ વેગ મળવાની અપેક્ષા છે. ગ્રીન ફ્યુઅલના પરિવહન, સંગ્રહ, પુરવઠા અને અન્ય આનુષંગિક સેવાઓ સાથે સંકળાયેલા ક્ષેત્રોમાં પણ નવી તકો ઊભી થશે. પ્રોજેક્ટથી 3,500થી વધુ પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રોજગારીની તકો ઊભી થવાની માહિતી આપવામાં આવી છે.

ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે કંડલા અને ગુજરાતના લાંબા દરિયાકિનારાને ભારતની ગ્રીન એનર્જી ક્ષમતાને વૈશ્વિક બજાર સાથે જોડતા મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ તરીકે રજૂ કર્યો હતો. તેમના જણાવ્યા મુજબ, કચ્છની દરિયાઈ સ્થિતિ અને ગુજરાતની રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષમતાનો સમન્વય ભવિષ્યમાં વિશ્વના જહાજોને સ્વચ્છ ઊર્જા પૂરી પાડવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.

કેન્દ્રીય મંત્રી સરબાનંદ સોનોવાલે જણાવ્યું હતું કે ભારત મેરિટાઇમ ક્ષેત્રમાં પોતાની ક્ષમતાને વિસ્તારી રહ્યું છે અને ગ્રીન ફ્યુઅલ તરફનું આ પગલું દેશની દરિયાઈ અર્થવ્યવસ્થાને નવી દિશા આપી શકે છે. કંડલાને આગામી સમયમાં આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ માર્ગો પર ગ્રીન ફ્યુઅલ હબ તરીકે વિકસાવવાની સંભાવના પણ તેમણે વ્યક્ત કરી હતી. આ મોડલ દેશના અન્ય મોટા બંદરો માટે પણ ઉપયોગી બની શકે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.

આ પ્રોજેક્ટ આસામ અને ગુજરાત વચ્ચેના ઔદ્યોગિક સહયોગનું પણ ઉદાહરણ બની રહ્યો છે. આસામ પેટ્રો-કેમિકલ્સ લિમિટેડનું નામરૂપ ખાતેનું પ્લાન્ટ આ પ્રોજેક્ટમાં ભાગીદાર છે. આસામના મુખ્યમંત્રી ડૉ. હિમંત બિસ્વા સરમાએ જણાવ્યું હતું કે ઉત્તર-પૂર્વ ભારત પાસે સૂર્યપ્રકાશ, જળવિદ્યુત અને કુદરતી સંસાધનોના આધારે ગ્રીન એનર્જીના ક્ષેત્રમાં આગળ વધવાની વિશાળ સંભાવના છે. નામરૂપથી કંડલા સુધીનો આ સહયોગ દેશના વિવિધ પ્રદેશોને ગ્રીન એનર્જીના નવા અર્થતંત્ર સાથે જોડતો મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ હોવાનું તેમણે જણાવ્યું.

ઈ-મિથેનોલ પ્રોજેક્ટને ભારતના લાંબા ગાળાના નેટ-ઝીરો લક્ષ્ય સાથે પણ જોડવામાં આવી રહ્યો છે. ભારતે વર્ષ 2070 સુધીમાં નેટ-ઝીરો ઉત્સર્જન હાંસલ કરવાનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે અને મેરિટાઇમ ક્ષેત્રમાં ઓછા ઉત્સર્જનવાળા ઈંધણના ઉપયોગને વધારવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. આવા સંદર્ભમાં કંડલા ખાતેનો પ્રોજેક્ટ ગ્રીન શિપિંગ તરફના પરિવર્તનમાં ઉપયોગી બની શકે છે.

આ પ્લાન્ટને તબક્કાવાર અને સ્કેલેબલ મોડ્યુલ્સના સ્વરૂપમાં વિકસાવવાની યોજના છે. ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવાની સંભાવના સાથે ભવિષ્યમાં કંડલાને ગ્રીન મોલેક્યુલ્સના ઉત્પાદન અને સપ્લાય માટેના મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવાનો માર્ગ પણ ખુલશે.

કાર્યક્રમમાં કચ્છના લોકસભા સાંસદ વિનોદ ચાવડા, ગાંધીધામના ધારાસભ્ય માલતીબેન કિશોર મહેશ્વરી, આસામ પેટ્રો-કેમિકલ્સના ચેરમેન બિકુલ ડેકા, વાઇસ ચેરમેન હેમંત ગોગોઇ અને દીનદયાલ પોર્ટ ઓથોરિટીના ચેરમેન સુશીલ કુમાર સિંહ સહિતના મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

કંડલા ખાતે શરૂ થનારી આ ગ્રીન પહેલથી કચ્છની ઓળખ માત્ર દેશના મહત્વપૂર્ણ બંદર વિસ્તાર તરીકે જ નહીં, પરંતુ સ્વચ્છ દરિયાઈ ઈંધણના નવા કેન્દ્ર તરીકે પણ વિકસવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે. ભારતની ગ્રીન એનર્જી ક્ષમતાને વૈશ્વિક મેરિટાઇમ વેપાર સાથે જોડતો આ પ્રોજેક્ટ કંડલા અને સમગ્ર કચ્છ માટે ઔદ્યોગિક વિકાસ, રોજગાર અને ગ્રીન એનર્જીના ક્ષેત્રે નવા અવસર ઊભા કરી શકે છે.

---------------

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / Rohit Ramjibhai Padhiyar