
-લોકેશ ચંદ્ર દુબે
નવી દિલ્હી, 1 ડિસેમ્બર (હિ.સ.) 1995માં રિલીઝ થયેલી આમિર ખાન અને ઉર્મિલા માતોંડકરની
કલ્ટ-ક્લાસિક ફિલ્મ રંગીલા મોટા પડદા પર પરત ફરવા માટે તૈયાર છે. લગભગ
૩૦ વર્ષ પછી, આ આઇકોનિક ફિલ્મ,
સિનેમાઘરોમાં ફરીથી રિલીઝ થઈ છે. આરડી બર્મનનું સંગીત, એ.આર. રહેમાનનો
બેકગ્રાઉન્ડ સ્કોર, આમિર અને
ઉર્મિલાની ઓન-સ્ક્રીન કેમિસ્ટ્રી અને રામ ગોપાલ વર્માની અનોખી દિગ્દર્શન શૈલીએ આ
ફિલ્મને 9૦ના દાયકાની સૌથી યાદગાર ફિલ્મોમાંની એક બનાવી.
આ ખાસ પ્રસંગે, ફિલ્મના દિગ્દર્શક, રામ ગોપાલ વર્માએ હિન્દુસ્થાન સમાચાર સાથે ખાસ વાત કરી. આ
ખાસ પ્રસંગે, તેમણે
રંગીલા ની પુનઃપ્રદર્શન વિશે માત્ર પોતાની લાગણીઓ જ શેર કરી નહીં, પરંતુ તેમની
ફિલ્મ કારકિર્દી, બદલાતા સિનેમેટિક
યુગ અને દક્ષિણ વિરુદ્ધ બોલિવૂડ ચર્ચા વિશે પણ ખુલ્લેઆમ વાત કરી.
પ્ર.પાછળ ફરીને જોઈએ તો, રંગીલા નો તમારા કરિયર માટે શું અર્થ છે?
>કેટલીક ફિલ્મો ખરેખર કાલાતીત હોય છે. તમે ગમે તે યુગમાં
જુઓ, તમને દર વખતે એ જ
મજા અને મનોરંજન મળે છે. આ ફિલ્મની વાર્તા અને પાત્રો હજુ પણ દર્શકો સાથે પહેલી
વાર જેટલા જ જોડાયેલા છે. જે રીતે તેના ગીતો રચાયા હતા અને તેમની ફિલ્મ નિર્માણની
સુંદરતાએ તેના સમયમાં એક નવો માપદંડ સ્થાપિત કર્યો હતો. આ ફિલ્મને સફળ બનાવવા માટે
ઘણા સર્જનાત્મક તત્વો ભેગા થયા હતા, પરંતુ તેને ક્લાસિક દરજ્જો પણ આપ્યો હતો.
પ્ર.શું તમે સમજાવી શકો છો કે, એ.આર. રહેમાનને આ પ્રોજેક્ટ
સાથે જોડવાનો નિર્ણય કેવી રીતે લેવામાં આવ્યો?
>મેં 'રંગીલા' પહેલા પણ રહેમાનનું કામ સાંભળ્યું હતું, અને સાચું કહું
તો, તેમના સંગીતની
રચના અને લય હંમેશા મને આશ્ચર્યચકિત કરે છે. ઘણા સારા સંગીતકારો છે, પરંતુ રહેમાનના
સૂરોમાં તાજગી અને પ્રાયોગિક સ્પર્શ બીજા કોઈ દ્વારા અજોડ છે. આ જ કારણ છે કે હું
શરૂઆતથી જ તેમને આ ફિલ્મ માટે સંગીત આપવા માટે ખૂબ જ ઉત્સુક હતો. મેં ક્યારેય
સંગીત પ્રક્રિયામાં દખલ કરી નહીં કારણ કે મને વિશ્વાસ હતો કે રહેમાને જે કંઈ
બનાવ્યું તે અદ્ભુત હશે. અને એવું જ થયું. રંગીલા નું સંગીત એટલું સફળ
રહ્યું હતું કે, એ સ્પષ્ટ છે કે
રહેમાને તે સમયે જે જાદુ રચ્યો હતો તે ફરી ક્યારેય નહીં બને.
પ્ર.જો આજના સિનેમેટિક વાતાવરણમાં એ જ વાર્તા કહેવામાં આવે, તો તમે કયા
ફેરફારો સૂચવશો?
>રંગીલાની વાર્તા દરેક યુગમાં, એટલી જ સુસંગત અને
સંબંધિત છે.તેથી મને નથી
લાગતું કે, તેમાં કોઈ ફેરફારની જરૂર છે. હું વ્યક્તિગત રીતે સિક્વલ કે તેને ફરીથી
બનાવવાનો પ્રયાસ ઇચ્છતો નથી. આ ફિલ્મનો આત્મા તેના કલાકારો, સંગીત અને તે
યુગની નિર્દોષતામાં રહેલો છે, જેને ફરીથી બનાવવું મુશ્કેલ છે. પ્રેક્ષકો પણ આ વાર્તાને
નવી કાસ્ટ સાથે જોવા માંગતા નથી, કારણ કે તેમના માટે, રંગીલા જે સ્વરૂપમાં બનાવવામાં આવી હતી
તે રીતે સંપૂર્ણ છે.
પ્ર.શું તમને લાગે છે કે, આજના ફિલ્મ નિર્માતાઓ હિન્દી
સિનેમામાં જોખમ લેવાથી કે નવી વસ્તુઓ સાથે પ્રયોગ કરવાથી દૂર રહે છે?
>મારી વાત કરીએ તો, મેં ક્યારેય જોખમ તરીકે ફિલ્મો બનાવી નથી. દરેક પ્રોજેક્ટ
મારા માટે, વાર્તામાં, મારી ટીમમાં અને
મારા સર્જનાત્મક અંતઃપ્રેરણામાં એક પ્રકારનો આત્મવિશ્વાસ હતો. તેનાથી વિપરીત, જે લોકો વારંવાર
એક જ પ્રકારની ફિલ્મો બનાવે છે તેઓ સૌથી મોટું જોખમ લઈ રહ્યા છે. આજના દર્શકો ખૂબ
જ સમજદાર છે, અને તેમની રુચિ
સતત બદલાતી રહે છે. આ જ કારણ છે કે લગભગ 90 ટકા ફિલ્મો બોક્સ ઓફિસ પર નિષ્ફળ જાય છે. આનો સીધો અર્થ એ
છે કે આ ઉદ્યોગમાં, કોઈપણ ફોર્મ્યુલા
અથવા શૈલી માટે સફળતાની કોઈ ગેરંટી નથી. મૌલિકતા અને પ્રામાણિકતા ચાવીરૂપ છે.
પ્ર.કાંતારાની સફળતા પછી, શું હિન્દી ફિલ્મ નિર્માતાઓએ દક્ષિણ ભારતીય
સિનેમા પાસેથી શીખવું જોઈએ?
તમે આ વિશે ટ્વિટ
કર્યું, તેની પાછળ તમારો
શું વિચાર હતો?
>હકીકતમાં, દક્ષિણમાં બનેલી ઘણી ફિલ્મો પણ અપેક્ષા મુજબ સારી નથી.
ઘણીવાર, આપણે એવું માનીએ
છીએ કે, ત્યાંની દરેક ફિલ્મ સફળ અથવા સારી ફિલ્મો પર આધારિત ઉત્તમ છે, પરંતુ આ સાચું
નથી. હા, ઋષભ શેટ્ટી અને
સંદીપ વાંગા રેડ્ડી જેવા કેટલાક પસંદગીના, ફિલ્મ નિર્માતાઓ છે. જે મૌલિક, નવી અને
સર્જનાત્મક સામગ્રી બનાવી રહ્યા છે, પરંતુ આ ખૂબ જ મર્યાદિત ઉદાહરણો છે. મુંબઈની કોર્પોરેટ
પ્રોડક્શન કંપનીઓમાં, ફિલ્મના દરેક
પાસાના નિર્ણયો, ઘણીવાર 10 લોકો દ્વારા
લેવામાં આવે છે. મારો અનુભવ દર્શાવે છે કે, આ સર્જનાત્મકતાને દબાવી દે છેઅને નિર્ણયો
ઘણીવાર ફિલ્મ માટે સારી રીતે કામ કરતા નથી.
તેનાથી વિપરીત, જ્યારે
પ્રતિભાશાળી દિગ્દર્શક એકલા અથવા નાના જૂથ સાથે કામ કરે છે, ત્યારે તેઓ ખરેખર
અનોખા અને અસાધારણ કંઈક બનાવી શકે છે. મારું માનવું છે કે, શ્રેષ્ઠ અભિગમ એ છે કે,
દિગ્દર્શકને તેમની વાર્તા અને દ્રષ્ટિકોણને સંપૂર્ણપણે સાકાર કરવા માટે સંપૂર્ણ
સર્જનાત્મક સ્વતંત્રતા આપવામાં આવે. બાદમાં, પ્રોડક્શન ટીમ વ્યવસાય અને માર્કેટિંગ જેવા પાસાઓ પર સલાહ
આપી શકે છે અને નિર્ણયો લઈ શકે છે. સર્જનાત્મક સ્વતંત્રતા અને વ્યવસાયિક ઇનપુટનું
આ સંતુલન ફિલ્મની ગુણવત્તા અને સફળતા બંને માટે સૌથી અસરકારક બની શકે છે.
હિન્દુસ્થાન સમાચાર / લોકેશ ચંદ્ર દુબે / રામાનુજ શર્મા
હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ