વારાણસી/ભોપાલ, 29 એપ્રિલ (હિ.સ.) : બુધવારે ઉત્તર પ્રદેશના વારાણસીની મુલાકાત દરમિયાન, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ વિશ્વ પ્રસિદ્ધ જ્યોતિર્લિંગ બાબા વિશ્વનાથને સમર્પિત વિશ્વની પ્રથમ 'વિક્રમાદિત્ય વૈદિક ઘડિયાળ'નું નિરીક્ષણ કર્યું. આ ઘડિયાળ ભારતીય વૈદિક કેલેન્ડર પર આધારિત છે અને આધુનિક ટેકનોલોજી દ્વારા પ્રાચીન સમય-ગણતરી પદ્ધતિને જીવંત બનાવે છે.

મધ્ય પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવે 3 એપ્રિલ, 2026ના રોજ વૈશાખ કૃષ્ણ પક્ષ પ્રતિપદાના દિવસે ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથને આ ખાસ ઘડિયાળ ભેટમાં આપી હતી. બીજા દિવસે, 4 એપ્રિલ, 2026ના રોજ, તે કાશી વિશ્વનાથ મંદિર સંકુલમાં સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી.

મુખ્યમંત્રીના સાંસ્કૃતિક સલાહકાર ડૉ.શ્રીરામ તિવારીએ જણાવ્યું હતું કે વિશ્વની પ્રથમ વિક્રમાદિત્ય વૈદિક ઘડિયાળ સમય ગણતરીના શહેર ઉજ્જૈનમાં સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી અને તેનું ઉદ્ઘાટન પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા 29 ફેબ્રુઆરી, 2024 ના રોજ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઘડિયાળ વૈદિક ઘટનાક્રમના તમામ મુખ્ય ઘટકોને સમાવિષ્ટ કરે છે અને સૂર્યોદયના આધારે કાર્ય કરે છે.

તેમણે સમજાવ્યું કે ઘડિયાળ ચોક્કસ સ્થાન પર સૂર્યોદયનો સમય દર્શાવે છે. તે ભારતીય માનક સમય (IST), વૈદિક સમય, સ્થાન, ભારતીય કેલેન્ડર, વિક્રમ સંવત મહિનો, ગ્રહોની સ્થિતિ, ભદ્ર, ચંદ્રની સ્થિતિ અને અન્ય જ્યોતિષીય માહિતી પણ પ્રદાન કરે છે.

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ વારાણસીની મુલાકાત દરમિયાન બાબા વિશ્વનાથ મંદિરની મુલાકાત લીધી હતી અને વૈદિક મંત્રોના જાપ વચ્ચે સુવર્ણ ગર્ભગૃહની ધાર્મિક પૂજા અને અભિષેક કર્યો હતો. પૂજા પછી, તેમણે મંદિર સંકુલમાં સ્થાપિત વિક્રમાદિત્ય વૈદિક ઘડિયાળનું નિરીક્ષણ કર્યું અને તેની વિશેષતાઓ વિશે જાણ્યું.

ડૉ. તિવારીએ જણાવ્યું હતું કે ભવિષ્યમાં, અયોધ્યામાં રામ મંદિર સહિત દેશના તમામ જ્યોતિર્લિંગોમાં વૈદિક ઘડિયાળો સ્થાપિત કરવાની યોજના છે. આનાથી ભારતીય સંસ્કૃતિ, પરંપરા અને વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણને એકસાથે પ્રોત્સાહન મળશે.

તેમણે જણાવ્યું કે આ ઘડિયાળ દૈનિક સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તની સચોટ ગણતરીઓ પૂરી પાડે છે, સાથે સાથે દિવસના 30 શુભ મુહૂર્તની વિગતવાર અને અધિકૃત વિગતો પણ આપે છે. તે આધુનિકતા અને પરંપરાના એકીકરણનું એક શક્તિશાળી પ્રતીક છે, જે યુવાનોને તેમના સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસા સાથે જોડે છે.

'વિક્રમાદિત્ય વૈદિક ઘડિયાળ' શું છે?

ભારતીય કેલેન્ડર પર આધારિત વિશ્વની પ્રથમ 'વિક્રમાદિત્ય વૈદિક ઘડિયાળ', મધ્યપ્રદેશ સરકારના સંસ્કૃતિ વિભાગ હેઠળ મહારાજા વિક્રમાદિત્ય સંશોધન સંસ્થા, ઉજ્જૈન દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે. આ ઘડિયાળ એક સૂર્યોદયથી બીજા સૂર્યોદય સુધીના સમયની ગણતરી કરે છે અને ભારતીય સમય પરંપરાને ડિજિટલ ફોર્મેટમાં રજૂ કરે છે. તેને ભારતીય જ્ઞાન પરંપરા અને આધુનિક વિજ્ઞાનના નોંધપાત્ર સંગમ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર/ મુકેશ તોમર / ઉદય કુમાર સિંહ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / હર્ષ શાહ