ભોપાલ/ધાર, 17 મે (હિ.સ.) : મધ્યપ્રદેશના ધાર જિલ્લામાં ઐતિહાસિક ભોજશાળાને ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) દ્વારા નવી માર્ગદર્શિકાના અમલીકરણ સાથે નવી શરૂઆત મળી છે. રવિવારે સવારે નવી વ્યવસ્થા હેઠળ ભોજશાળાના પરિસરમાં ધાર્મિક વિધિઓ શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ ઐતિહાસિક ક્ષણને નિહાળવા માટે, સૂર્યોદય સાથે, મોટી સંખ્યામાં હિંદુ ભક્તો અને ભોજ ઉત્સવ સમિતિના કાર્યકરો હાથમાં મા વાગદેવીના ચિત્રો લઈને ભોજશાળા પહોંચ્યા હતા.

પૂજા શરૂ થાય તે પહેલાં, સમગ્ર પરિસર અને ગર્ભગૃહને પવિત્ર કરવામાં આવ્યા હતા અને ગૌમૂત્ર છાંટીને શુદ્ધ કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ ગર્ભગૃહને રંગોલી અને ફૂલોથી સુશોભિત કરવામાં આવ્યું હતું.

આ સમય દરમિયાન, સદીઓ જૂની પરંપરાને ધ્યાનમાં રાખીને, ભોજશાળા પરિસરની બહાર સ્થિત જ્યોતિ મંદિરની અખંડ જ્યોતને ગર્ભગૃહમાં લાવવામાં આવી હતી અને સમગ્ર પરિસર સૂર્ય ભગવાનના પ્રથમ કિરણથી ગુંજી ઉઠ્યું હતું. ઘણા ભક્તોએ નૃત્ય કરીને તેમની ખુશી વ્યક્ત કરી હતી. અગાઉ શનિવારે સાંજે કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી સાવિત્રી ઠાકુર અને માંડુના સંત મહામંડલેશ્વર નિસર્ગદાસજી મહારાજ ભોજશાળા પહોંચ્યા હતા અને પ્રાર્થના કરી હતી.

તેમની સાથે ધાર કલેક્ટર રાજીવ રંજન મીણા અને એસપી સચિન શર્માએ પણ વ્યવસ્થાઓની સમીક્ષા કરવા માટે મા વાગદેવીની મુલાકાત લીધી હતી. આ પ્રસંગે કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી સાવિત્રી ઠાકુરે દેશ અને રાજ્યની જનતાને અભિનંદન આપતા કહ્યું કે પહેલા અહીં શુક્રવારે હંમેશા સુરક્ષા અને તણાવનું વાતાવરણ રહેતું હતું, પરંતુ હવે નવી માર્ગદર્શિકા પછી વસ્તુઓ સંપૂર્ણપણે સામાન્ય થઈ ગઈ છે. હવે કોઈપણ ભક્ત કોઈ પણ ભય અથવા પ્રતિબંધ વિના કોઈપણ દિવસે શાંતિથી આવી શકે છે અને દર્શન કરી શકે છે.

ભોજ ઉત્સવ સમિતિના મહાસચિવ સુમિત ચૌધરીએ કહ્યું કે રવિવાર સવારથી દેવીની વિધિઓ અને શુદ્ધિકરણ ચાલી રહ્યું છે. હવે ભોજશાળાને ભવ્ય અને નવા સ્વરૂપમાં વિકસાવવાની સંપૂર્ણ તૈયારી છે. રાજ્ય સરકારે એ પણ સ્પષ્ટતા કરી છે કે ભોજશાળાને તેની પ્રાચીન અને ભવ્ય ભવ્યતામાં પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવશે. મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવે પણ તેને ભવ્ય દેખાવ આપવાની વાત કરી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે શુક્રવારે કોર્ટે ભોજશાળા કેસમાં મોટો ચુકાદો આપ્યો હતો. ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (એએસઆઈ) ના સર્વેક્ષણ અહેવાલના આધારે અદાલતે તેને મા વાગદેવીનું મંદિર માન્યું હતું. એ. એસ. આઈ. ના અહેવાલમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે સંસ્કૃત, પ્રાકૃત અને સ્થાનિક બોલીઓમાં નાગરી લિપિના શિલાલેખો ભોજશાળા મંદિર કમ કમલ મૌલા મસ્જિદ સંકુલમાં મળી આવ્યા છે, જે 12મી અને 16મી સદીની વચ્ચે હોવાનું માનવામાં આવે છે. અહેવાલમાં પારિજાતમંજરી-નાટિકા, અવનીકુર્માસતમ અને નાગબંધ શિલાલેખ જેવા મહત્વપૂર્ણ શિલાલેખનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર/ઉમ્મેદ સિંહ રાવત/ડૉ. મયાંક ચતુર્વેદી/મુકુંદ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / હર્ષ શાહ