કચ્છ, 06 મે (હિ.સ.) : કચ્છના કંડલા બંદરને વૈશ્વિક સ્વચ્છ ઊર્જા નકશા પર મજબૂત સ્થાન અપાવતું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરાયું છે. દીનદયાળ પોર્ટ ઓથોરિટી (DPA), કંડલાએ GH2 Solar Ltd. સાથે લિક્વિડ ગ્રીન હાઇડ્રોજનના નિકાસ માટે સંયુક્ત ફિઝિબિલિટી સ્ટડી અને લાંબા ગાળાની વ્યૂહાત્મક માર્ગરેખા તૈયાર કરવા ઐતિહાસિક સમજૂતી કરાર (MoU) કર્યો છે. આ કરાર કંડલા પોર્ટને માત્ર પરંપરાગત વેપાર બંદરથી આગળ લઈ જઈ ભારતના ભાવિ ગ્રીન એનર્જી હબ તરીકે સ્થાપિત કરવાની દિશામાં મોટું મંચ તૈયાર કરશે.

દીનદયાળ પોર્ટ ઓથોરિટી દ્વારા કરવામાં આવેલી આ ભાગીદારી હેઠળ કંડલા બંદર પરથી ‘લિક્વિડ ગ્રીન હાઇડ્રોજન’ના સંગ્રહ, હેન્ડલિંગ, પરિવહન અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિકાસ માટે કઈ પ્રકારની આધુનિક સુવિધાઓ જરૂરી બનશે તેની વૈજ્ઞાનિક અને વ્યાપારી સંભાવનાઓનું સંયુક્ત મૂલ્યાંકન હાથ ધરાશે. સમુદ્રી વેપાર અને હરિત ઇંધણ વચ્ચેના આ સંકલનથી કંડલા બંદર ભાવિ સમયમાં ગ્રીન શિપિંગ, ક્લીન ફ્યુઅલ લોજિસ્ટિક્સ અને લો-કાર્બન મેરિટાઇમ ટ્રેડ માટે દેશનું અગ્રણી કેન્દ્ર બની શકે છે.

વિશેષ વાત એ છે કે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેશના ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન અંતર્ગત કંડલાને પહેલેથી જ ગ્રીન હાઇડ્રોજન હબ તરીકે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી ચૂકી છે. પોર્ટ ઓથોરિટી દ્વારા હજારો એકર જમીન ગ્રીન હાઇડ્રોજન, ગ્રીન એમોનિયા અને ગ્રીન મેથેનોલ જેવા સ્વચ્છ ઇંધણ પ્રોજેક્ટ માટે ફાળવાઈ છે. વિવિધ ઊર્જા કંપનીઓ સાથે અગાઉ થયેલા કરારો બાદ હવે GH2 Solar Ltd. સાથેનો આ MoU કંડલાની હરિત ઊર્જા ક્ષમતા ને નિકાસ આધારિત વૈશ્વિક વ્યવસાય સાથે સીધો જોડે છે.

કંડલા પોર્ટ છેલ્લા એક વર્ષથી ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રે સતત મોટા પ્રોજેક્ટ્સ અમલમાં મૂકી રહ્યું છે. દેશમાં સૌપ્રથમ ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ આધારિત 1 મેગાવોટ ગ્રીન હાઇડ્રોજન પ્લાન્ટ અહીં કાર્યરત બન્યો હતો, જ્યારે તેની ક્ષમતામાં સતત વધારો કરવાની દિશામાં પણ કામગીરી આગળ વધી રહી છે. હવે લિક્વિડ ગ્રીન હાઇડ્રોજન એક્સપોર્ટ માટેનો અભ્યાસ શરૂ થતાં કંડલા માત્ર ઉત્પાદન નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનનો પણ અગત્યનો દરિયાઈ દ્વાર બનવાની સંભાવના છે.

આ સમજૂતી કરારથી કચ્છ અને ગુજરાત માટે રોકાણ, રોજગારી, નવી ટેકનોલોજી અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારના નવા દ્વાર ખુલવાના છે. ગ્રીન હાઇડ્રોજનને ભવિષ્યનું સૌથી સ્વચ્છ અને ટકાઉ ઇંધણ માનવામાં આવે છે, અને વિશ્વભરના દેશો હવે પરંપરાગત ફોસિલ ફ્યુઅલમાંથી બહાર આવી આવા હરિત વિકલ્પો તરફ વળી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં કંડલા પોર્ટની આ પહેલ ભારતને વૈશ્વિક ગ્રીન એનર્જી સપ્લાય ચેઇનમાં મજબૂત સ્થાન અપાવશે અને “વિકસિત ભારત 2047”ના હરિત ઔદ્યોગિક સપનાને ગતિ આપશે.

કુલ મળીને કહીએ તો, કંડલા બંદર હવે માત્ર માલસામાનના આયાત-નિકાસનું કેન્દ્ર નથી રહેવાનું, પરંતુ દેશના સ્વચ્છ ઊર્જા યુગનું નેતૃત્વ કરતું ‘ગ્રીન મેરિટાઇમ પાવરહાઉસ’ બનવા તરફ દ્રઢતાથી આગળ વધી રહ્યું છે.

---------------

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / Rohit R. Padhiyar