નવી દિલ્હી, 4 જાન્યુઆરી (હિ.સ.). કેન્દ્રીય મત્સ્યઉદ્યોગ, પશુપાલન, ડેરી અને પંચાયતી રાજ મંત્રી રાજીવ રંજન સિંહ, 5 જાન્યુઆરીએ તેલંગાણામાં દેશના પ્રથમ વ્યાપારી-સ્તરના ઉષ્ણકટિબંધીય આરએએસ-આધારિત સ્માર્ટ ગ્રીન એક્વાકલ્ચર ફાર્મ અને સંશોધન સંસ્થા અને અત્યાધુનિક રેઈન્બો ટ્રાઉટ સુવિધાનું ઉદ્ઘાટન કરશે. આ ફાર્મ દેશનું પ્રથમ વ્યાપારી મોડેલ છે જે હૈદરાબાદના વાતાવરણમાં આખું વર્ષ સફળતાપૂર્વક રેઈન્બો ટ્રાઉટનું ઉત્પાદન કરે છે, જે પ્રજાતિઓના સંવર્ધનમાં આબોહવાને અવરોધ તરીકે ગણતી ધારણાને ટેકનોલોજી-આધારિત ઉકેલ સાથે બદલી નાખે છે.

કેન્દ્રીય મત્સ્યઉદ્યોગ, પશુપાલન, ડેરી અને પંચાયતી રાજ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, ઉદ્ઘાટન 5 જાન્યુઆરીએ હૈદરાબાદમાં સામાન્ય સભા પછી થશે. રંગા રેડ્ડી જિલ્લાના કંદુકુર મંડલમાં સ્થિત આ પ્રોજેક્ટને સ્માર્ટ ગ્રીન એક્વાકલ્ચર લિમિટેડ દ્વારા ભારતના પ્રથમ વ્યાપારી-સ્તરના ઉષ્ણકટિબંધીય આરએએસ-આધારિત રેઈન્બો ટ્રાઉટ એક્વાકલ્ચર ફાર્મ અને સંશોધન સંસ્થા તરીકે વિકસાવવામાં આવ્યું છે. આ કેન્દ્ર યુવાનોને અદ્યતન જળચરઉછેર, ઓટોમેશન, જૈવ સુરક્ષા અને નિયંત્રિત જૈવિક પ્રણાલીઓમાં વ્યવહારુ તાલીમ પણ આપશે.

કેન્દ્ર સરકારે 2015 થી વિવિધ યોજનાઓ હેઠળ મત્સ્યઉદ્યોગ અને જળચરઉછેર ક્ષેત્રમાં ₹ 38,572 કરોડના સંચિત રોકાણને મંજૂરી આપી છે અથવા જાહેરાત કરી છે. ઉત્તરાખંડ, હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ અને કાશ્મીર, અરુણાચલ પ્રદેશ અને સિક્કિમ જેવા હિમાલય અને પર્વતીય રાજ્યોમાં ઠંડા પાણીની જળચરઉછેર પ્રવૃત્તિઓ ઝડપથી ઉચ્ચ-સંભવિત પેટા-ક્ષેત્ર તરીકે ઉભરી રહી છે.

મત્સ્યઉદ્યોગ વિભાગે બરફથી ભરેલા જળ સંસાધનોનો ઉપયોગ કરીને રેઈન્બો ટ્રાઉટ હેચરી નેટવર્કનો વિસ્તાર કર્યો છે અને વાર્ષિક 14 લાખ ટ્રાઉટ બીજનું ઉત્પાદન પ્રાપ્ત કર્યું છે. ઉત્તરાખંડે જીવિતા ગ્રામ યોજના હેઠળ ભારત-તિબેટીયન બોર્ડર પોલીસ (આઈટીબીપી) સાથે સમજૂતી કરાર પર પણ હસ્તાક્ષર કર્યા છે, જેથી સરહદી ગામડાઓમાં ટ્રાઉટ પુરવઠો સુનિશ્ચિત થાય.

આ ઉપરાંત કેન્દ્ર સરકારે, જમ્મુ અને કાશ્મીર, લદ્દાખ, ઉત્તરાખંડ અને હિમાચલ પ્રદેશમાં ઠંડા પાણીની જળચરઉછેર ક્લસ્ટરોના વિકાસને સૂચિત કર્યું છે. સરકાર આરએએસ, પ્રજાતિ વૈવિધ્યકરણ, ક્ષમતા નિર્માણ અને માળખાગત સુવિધાઓના વિસ્તરણ દ્વારા આ પ્રદેશને ટેકનોલોજી-સંચાલિત અને બજાર-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમમાં રૂપાંતરિત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / પ્રશાંત શેખર / મુકુન્દ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ