નવી દિલ્હી, 15 ઓક્ટોબર (હિ.સ.). વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ, ગુરુવારે લદ્દાખમાં લગભગ 3,350 કરોડ રૂપિયાની પાંચ વિકાસ પરિયોજનાઓનું વિડિયો કોન્ફરન્સિંગના માધ્યમથી ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ પરિયોજનાઓથી ક્ષેત્રમાં હવાઈ સંપર્ક, વ્યૂહાત્મક માર્ગ કનેક્ટિવિટી, વીજળી પુરવઠો, સાંસ્કૃતિક વારસો સંરક્ષણ અને જળ સુરક્ષાને મજબૂતી મળવાની અપેક્ષા છે.

આ પ્રસંગે વડાપ્રધાને જણાવ્યું કે, લદ્દાખની પ્રગતિ અને વિકાસમાં આજે એક નવો અધ્યાય જોડાઈ રહ્યો છે. આ પરિયોજનાઓથી લોકોની યાત્રા સરળ બનશે, વીજળી અને પાણીની ઉપલબ્ધતા સુધરશે તથા પ્રાચીન વારસાના સંરક્ષણને નવી તાકાત મળશે. તેમણે પરિયોજનાઓના નિર્માણમાં યોગદાન આપનારા એન્જિનિયરો, શ્રમિકો, સ્થાનિક લોકો અને સીમા સડક સંગઠન (બીઆરઓ)ના કર્મચારીઓની પ્રશંસા કરી.

વડાપ્રધાને લેહ સ્થિત કુશોક બકુલા રિંપોછે હવાઈ અડ્ડાના લગભગ 640 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે નિર્મિત નવા યાત્રી ટર્મિનલ ભવનનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. લગભગ 23,800 ચોરસ મીટરમાં ફેલાયેલા આ ટર્મિનલની વાર્ષિક યાત્રી ક્ષમતા 10 લાખથી વધીને લગભગ 35 લાખ થઈ જશે. તેમાં ઊર્જા કાર્યક્ષમતા વધારવા અને કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવા માટે ભૂ-તાપીય ઊર્જા આધારિત તાપન વ્યવસ્થાની સુવિધા આપવામાં આવી છે. આધુનિક યાત્રી સુવિધાઓ સાથે લદ્દાખના સાંસ્કૃતિક વારસાને સમાવતું આ ટર્મિનલ ક્ષેત્રમાં પર્યટનને પણ પ્રોત્સાહન આપશે.

મોદીએ 298 કિલોમીટર લાંબો નિમ્મુ-પદમ-દારચા માર્ગ પણ રાષ્ટ્રને સમર્પિત કર્યો. લગભગ 2,500 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે નિર્મિત આ માર્ગ લેહના નિમ્મુને હિમાચલ પ્રદેશના દારચા સાથે જોડે છે અને ઝાંસ્કર ઘાટીમાંથી પસાર થાય છે. વડાપ્રધાને જણાવ્યું કે, આ માર્ગથી પહેલા લગભગ 12 કલાકમાં પૂરી થતી યાત્રા હવે લગભગ ત્રણ કલાકમાં પૂરી કરી શકાશે. આનાથી સ્થાનિક લોકોની અવરજવર સાથે વેપાર અને કારોબારને પણ લાભ મળશે. આ માર્ગ શ્રીનગર-લેહ અને મનાલી-લેહ રાજમાર્ગોના વધારાનો સંપર્ક ઉપલબ્ધ કરાવશે તથા દુર્ગમ સરહદી વિસ્તારોમાં સશસ્ત્ર દળોની અવરજવર અને લોજિસ્ટિક્સ સપ્લાયને મજબૂત કરશે.

વડાપ્રધાને નવ મેગાવોટની લઘુ જળવિદ્યુત પરિયોજના અને 66 કેવીની ડબલ-સર્કિટ દહ-હનુ-ખલસી ટ્રાન્સમિશન લાઇનનું પણ ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ પરિયોજનાઓથી વીજળી પુરવઠાની વિશ્વસનીયતા વધવાની અને ઉત્પાદિત વીજળીના ટ્રાન્સમિશનને મજબૂતી મળવાની અપેક્ષા છે. આ ઉપરાંત, તેમણે લેહના સિંધુ ઘાટ પર ભારતના પ્રથમ પેટ્રોગ્લિફ સંરક્ષણ પાર્કનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ પાર્ક ક્ષેત્રમાં મોજુદ પ્રાચીન શૈલ ચિત્રો અને ઉત્કીર્ણ આકૃતિઓના સંરક્ષણ, જન-જાગૃતિ તથા વારસો પર્યટનને પ્રોત્સાહિત કરશે.

મોદીએ પ્રોજેક્ટ અમૃત હિમ સરોવર હેઠળ લદ્દાખના 40 ગામોમાં વિકસિત 40 જળાશયોનું પણ ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય જળ સંરક્ષણ અને ઉપલબ્ધ પાણીનું બહેતર વ્યવસ્થાપન કરવાનો છે. આ જળાશયોથી વાવણીની મહત્વપૂર્ણ મોસમમાં ખેડૂતોને પાણી ઉપલબ્ધ કરાવવામાં, સિંચાઈમાં સુધારા અને કૃષિ આજીવિકાને ટકાઉ બનાવવામાં મદદ મળવાની અપેક્ષા છે.

વડાપ્રધાને જણાવ્યું કે, કેન્દ્ર સરકાર લદ્દાખના વિકાસ અને અહીંની નવી પેઢીને બહેતર અવસર ઉપલબ્ધ કરાવવાને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. લેહમાં ઉત્કૃષ્ટતા કેન્દ્ર વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે અને ભારતીય પ્રૌદ્યોગિકી સંસ્થા (આઈઆઈટી) જમ્મુ તથા ભારતીય પ્રબંધન સંસ્થા (આઈઆઈઅમ) જમ્મુના ઉપગ્રહ પરિસરોના સ્થાપનાના પ્રસ્તાવોને પણ આગળ વધારવામાં આવી રહ્યા છે. આનાથી યુવાનોને ઉચ્ચ શિક્ષણ, સંશોધન, ટેકનોલોજી અને નવા કૌશલ્યો શીખવાના અવસર પોતાના ક્ષેત્રમાં જ મળી શકશે.

તેમણે લદ્દાખમાં રમતોની સંભાવનાઓનો ઉલ્લેખ કરતા જણાવ્યું કે, અહીંના યુવાનોએ આઇસ હોકી, શિયાળુ રમતો અને પર્વતારોહણમાં પોતાની વિશેષ ઓળખ બનાવી છે. નવી રમત નીતિના માધ્યમથી રમત પ્રતિભાઓને આગળ વધારવા તથા તેમને બહેતર તાલીમ અને સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેથી તેઓ રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી શકે.

મોદીએ જણાવ્યું કે, કુદરતી પરિસ્થિતિઓને કારણે લદ્દાખમાં જીવનની પોતાની પડકારો છે, પરંતુ પહેલાની સરકારોએ તેના વિકાસને પર્યાપ્ત પ્રાથમિકતા આપી ન હતી. આજે કેન્દ્ર સરકાર માટે લદ્દાખનો વિકાસ મહત્વપૂર્ણ પ્રાથમિકતા છે અને આ પરિયોજનાઓથી ક્ષેત્રના માળખાકીય સુવિધાઓ તથા લોકોના જીવનધોરણને બહેતર બનાવવામાં મદદ મળશે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / સુશીલ કુમાર / પવન કુમાર

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ