- 'પર્સ્પેક્ટિવ્સ ફ્રોમ ધ ફ્લેગ બ્રિજ'માં ભારતના અને શ્રીલંકાના ભૂતપૂર્વ નૌકાદળ પ્રમુખો ભાગ લેશે.

નવી દિલ્હી, 23 ઓક્ટોબર (હિ.સ.). ભારતીય નૌકાદળ નવી દિલ્હીમાં 3 થી 5 નવેમ્બર દરમિયાન યોજાનારા ત્રણ-દિવસીય 'હિંદ-પ્રશાંત પ્રાદેશિક સંવાદ'ની યજમાની કરશે. આ સંમેલનમાં 18 દેશોના નિષ્ણાતો શૈક્ષણિક નેટવર્ક, દરિયાઈ વિજ્ઞાન, મહાસાગર શાસન, આબોહવા સ્થિતિસ્થાપકતા અને ઉભરતી તકનીકો પર ચર્ચા કરશે. ઉદ્ઘાટનના દિવસે 'પર્સ્પેક્ટિવ્સ ફ્રોમ ધ ફ્લેગ બ્રિજ' શીર્ષક હેઠળ એક વિશેષ સત્રનું આયોજન થશે, જેમાં ભારતના અને શ્રીલંકાના ભૂતપૂર્વ નૌકાદળ પ્રમુખો ભાગ લેશે.

માણેકશા સેન્ટરમાં યોજાનારો આ નૌકાદળનો વાર્ષિક ઉચ્ચ-સ્તરીય આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યૂહાત્મક સંવાદ છે, જે નૌકાદળના જ્ઞાન ભાગીદાર અને મુખ્ય આયોજક નેશનલ મેરીટાઇમ ફાઉન્ડેશનના સહયોગથી કરવામાં આવશે. આ વર્ષે સંમેલનનો વિષય 'હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને શૈક્ષણિક સહયોગ' છે. હિંદ-પ્રશાંત પ્રાદેશિક સંવાદના નવેમ્બર, 2019માં બેંગકોકમાં યોજાયેલા 14મા પૂર્વ એશિયા શિખર સંમેલનમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ હિંદ-પ્રશાંત મહાસાગર પહેલના સાત પરસ્પર સંબંધિત દરિયાઈ ક્ષેત્રો સાથે સંકળાયેલા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી હતી.

નૌકાદળ અનુસાર, ભારતના દરિયાઈ દ્રષ્ટિકોણ 'સાગર' (ક્ષેત્રમાં સૌ માટે સુરક્ષા અને વિકાસ) ને અનુરૂપ, હિંદ-પ્રશાંત પ્રાદેશિક સંવાદનો ઉદ્દેશ્ય હિંદ-પ્રશાંત મહાસાગર પહેલના વ્યાપક સહયોગાત્મક માળખાને નક્કર અને વ્યવહારુ પહેલોમાં રૂપાંતરિત કરવાનો છે, જેથી હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં દરિયાઈ સહયોગને પ્રોત્સાહન આપી શકાય. આ વર્ષની વિષયવસ્તુ સમકાલીન દરિયાઈ ક્ષેત્રની મૂળભૂત વિશેષતાને રેખાંકિત કરે છે કે મહાસાગરો એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે, પરંતુ તેમને સમજવા અને સંચાલિત કરવા માટે જરૂરી વૈજ્ઞાનિક જ્ઞાન, તકનીકી ક્ષમતાઓ અને સંસ્થાઓ અસમાન રીતે વિતરિત થયેલા છે.

આબોહવા પરિવર્તન, દરિયાઈ વેપાર અને પુરવઠા-શૃંખલાઓની નબળાઈઓ, દરિયાઈ સંસાધનો પર વધતું દબાણ તથા મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માળખાકીય સુવિધાઓ પર મંડરાતા જોખમો ઝડપથી રાષ્ટ્રીય સીમાઓ પાર અસર કરી રહ્યા છે. તેથી, આ પડકારોનો અસરકારક રીતે સામનો કરવા માટે માત્ર વધુ અદ્યતન તકનીકોની જ નહીં, પરંતુ સહયોગ, માહિતી-આદાનપ્રદાન અને માનવ મૂડીના વિકાસની સુદ્રઢ વ્યવસ્થાઓની પણ જરૂર છે. આ જ સંદર્ભમાં, 'હિંદ-પ્રશાંત પ્રાદેશિક સંવાદ' સામાજિક વિજ્ઞાન, જીવન વિજ્ઞાન અને માનવતાના આવશ્યક યોગદાનને માન્યતા આપતા, વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અને ગણિત (STEM) ની પરંપરાગત સીમાઓથી પરે સહયોગની સંભાવનાઓનું અન્વેષણ કરશે.

આ વર્ષના સંમેલનમાં ત્રણ દિવસ દરમિયાન પાંચ વ્યાવસાયિક વિષયગત સત્રો યોજાશે, જેમાં શૈક્ષણિક નેટવર્ક, સંશોધન અને માનવ મૂડી વિકાસ, દરિયાઈ પરિસ્થિતિગત જાગૃતિ અને મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માળખાકીય સુવિધાઓનું સંરક્ષણ, સમુદ્ર વિજ્ઞાન અને આબોહવા સ્થિતિસ્થાપકતા, મહાસાગર શાસન અને દરિયાઈ સ્થિતિસ્થાપકતા માટે સહયોગાત્મક દ્રષ્ટિકોણ તથા પરિવર્તનકારી દરિયાઈ તકનીકો અને બેવડા ઉપયોગના અર્થઘટન જેવા વિષયો પર ચર્ચા થશે. આ વિચાર-વિમર્શમાં સંયુક્ત સંશોધન, સહયોગાત્મક ટેકનોલોજી વિકાસ, જવાબદાર શાસન, વૈજ્ઞાનિક ડેટા સુધી ન્યાયસંગત પહોંચ અને મજબૂત સંસ્થાકીય ભાગીદારીના વ્યવહારુ ઉપાયો પર વિચાર કરવામાં આવશે.

ઉદ્ઘાટનના દિવસે 'પર્સ્પેક્ટિવ્સ ફ્રોમ ધ ફ્લેગ બ્રિજ' શીર્ષક હેઠળ એક વિશેષ સત્રનું આયોજન થશે, જેમાં ભારતના અને શ્રીલંકાના ભૂતપૂર્વ નૌકાદળ પ્રમુખો ભાગ લેશે. આ ઉપરાંત 'સહયોગનો સંવાદ' શીર્ષક હેઠળ રાજદૂતોની એક વિશેષ ચર્ચા થશે. સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ પહેલા દિવસે સ્મૃતિ વ્યાખ્યાન આપશે. આ ત્રણ-દિવસીય કાર્યક્રમમાં મંત્રી-સ્તરીય અને અન્ય વિશેષ સંબોધનોની સાથે હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રના 18 દેશોના દરિયાઈ વ્યાવસાયિકો, વૈજ્ઞાનિકો, શિક્ષણવિદો, નીતિ નિર્માતાઓ અને નિષ્ણાતોના યોગદાન પણ સામેલ થશે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / સુનીત નિગમ / પવન કુમાર

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ