નવી દિલ્હી, 02 નવેમ્બર (હિ.સ.). કેન્દ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયે, 'વિકસિત ભારત–રોજગાર અને આજીવિકા મિશન (ગ્રામીણ) (વીબી-જી રામ જી) અધિનિયમ હેઠળ ફરિયાદ નિવારણ નિયમો-2026ને સત્તાવાર રીતે અધિસૂચિત કર્યા છે. હવે આ સંબંધિત ફરિયાદોનો નિકાલ 15 દિવસની અંદર થઈ શકશે. મંત્રાલય અનુસાર, નવા નિયમ હેઠળ રાજ્ય સરકારો દ્વારા ગ્રામ પંચાયત, બ્લોક અને જિલ્લા સ્તરે ફરિયાદ નિવારણ અધિકારીઓની નિમણૂક કરવામાં આવશે. જિલ્લા સ્તરે તેની સંપૂર્ણ દેખરેખ જિલ્લા કાર્યક્રમ સંયોજક દ્વારા કરવામાં આવશે.

સામાન્ય નાગરિકો પોતાની સુવિધા અનુસાર વ્યક્તિગત રીતે, ડિલિવરી પ્રમાણપત્રવાળા સ્પીડ પોસ્ટ, નિર્ધારિત ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અથવા ટેલિફોન-હેલ્પલાઇન દ્વારા પોતાની ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે. ઓફલાઇન પ્રાપ્ત ફરિયાદોને તે જ દિવસે અથવા પછીના કાર્યકારી દિવસ સુધી પોર્ટલ પર નોંધવી ફરજિયાત રહેશે. ફરિયાદ નોંધાયા પછી ફરિયાદકર્તાને તરત જ ડિજિટલ દસ્તાવેજ આપવામાં આવશે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં યોજનાના અમલીકરણ સંબંધિત ફરિયાદોના નિરાકરણ માટે એક સુવ્યવસ્થિત, બહુસ્તરીય, પારદર્શક અને સમયબદ્ધ વ્યવસ્થા સ્થાપિત કરવાનો છે. આ ઉપરાંત, ફરિયાદ નિવારણ અધિકારીએ 7 કાર્યકારી દિવસોની અંદર કેસની તપાસ પૂર્ણ કરવી પડશે અને 15 દિવસની અંદર ફરિયાદનો અંતિમ નિકાલ કરવો ફરજિયાત રહેશે. જરૂર પડ્યે, ફરિયાદકર્તાને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવાની તક પણ આપવામાં આવશે.

ફરિયાદોના નોંધણીથી લઈને નિકાલ સુધીની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયાની ડિજિટલ ટ્રેકિંગ કરવામાં આવશે. જો 15 દિવસની અંદર કોઈ ફરિયાદનું સમાધાન થતું નથી, તો તે આપમેળે રાજ્ય સરકાર દ્વારા સ્થાપિત વ્યવસ્થા હેઠળ આગલા ઉચ્ચ સ્તરના અધિકારી પાસે મોકલી દેવામાં આવશે. પારિત આદેશો વિરુદ્ધ વીબી-જી રામ જી અધિનિયમની અનુસૂચિ-I અનુસાર અપીલ દાખલ કરવાની અને તેના નિરાકરણની સુવિધા પણ આપવામાં આવી છે. મંત્રાલય મુજબ, આ નવી અધિસૂચના ગ્રામીણ પરિવારોના અધિકારોનું રક્ષણ કરવા તથા વહીવટી જવાબદારીને મજબૂત કરવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. આનાથી એ સુનિશ્ચિત થશે કે, કોઈપણ નાગરિકને પ્રક્રિયાગત ઔપચારિકતાઓને કારણે પોતાની સમસ્યાઓના સમાધાનથી વંચિત ન રહેવું પડે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / શ્રદ્ધા દ્વિવેદી / પવન કુમાર

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ