બુલધાણા (મહારાષ્ટ્ર), નવી દિલ્હી, 27 ફેબ્રુઆરી (હિ.સ.). કેન્દ્રીય આયુષ મંત્રી પ્રતાપરાવ ગણપતરાવ જાધવે ગુરુવારે જણાવ્યું હતું કે, ઔષધીય ઉત્પાદનોની વધતી જતી વૈશ્વિક માંગ સાથે, ભારત આ પુરવઠા શૃંખલાઓમાં અગ્રેસર બનવા માટે તૈયાર છે. શેગાંવમાં ચાલી રહેલા રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય મેળા 2026માં ગ્રામીણ સશક્તિકરણ માટે ઔષધીય ખેતી સત્રોને સંબોધતા પ્રતાપરાવ જાધવે જણાવ્યું હતું કે, ખેડૂતોએ ઉચ્ચ મૂલ્યના ઔષધીય પાકો - સફેદ મુસલી, હળદર, આદુ, અશ્વગંધા અને કુંવારપાઠા - ને સામાન્ય પાક સાથે સાંકળવા જોઈએ, જેનાથી આવક બમણી થઈ શકે છે. તેમણે ઔષધીય વનસ્પતિ સંગઠનો, આયુષ હેઠળ રાષ્ટ્રીય ઔષધીય વનસ્પતિ બોર્ડ અને વન વિભાગ સાથે 5-10 ટકા ઔષધીય પ્રજાતિઓને વનીકરણમાં સામેલ કરવા માટે સહયોગ વિશે માહિતી આપી. તેમણે કહ્યું, ઈ-ચરક પર વિગતવાર માર્ગદર્શિકાઓ અને છોડ ઉપલબ્ધ છે - ખેડૂતો આજથી જ શરૂઆત કરી શકે છે.

મેળામાં એક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાક્રમમાં ખેડૂતો, સપ્લાયર્સ અને ઉત્પાદકો વચ્ચે ઔષધીય વનસ્પતિ પાક માટે એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરવાનો સમાવેશ થાય છે. આ કરારો ખાતરીપૂર્વકની ખરીદી, સ્થિર ભાવ, ગુણવત્તા ધોરણો અને સરળ પુરવઠા શૃંખલા સુનિશ્ચિત કરશે, જેનાથી મોટા પાયે ખેતી અને મૂલ્યવર્ધનને પ્રોત્સાહન મળશે.

શેગાંવમાં આયુષ મંત્રાલય દ્વારા આયોજિત ચાર દિવસીય ભવ્ય કાર્યક્રમમાં મફત સામાન્ય આરોગ્ય તપાસ, લાયક નિષ્ણાતો સાથે પરામર્શ, અધિકૃત આયુષ દવાઓનું વિતરણ, ઔષધીય વનસ્પતિઓ અને ઉત્પાદનો પર ઇન્ટરેક્ટિવ પ્રદર્શનો, જીવંત યોગ અને નિસર્ગોપચાર પ્રદર્શનો, શૈક્ષણિક-ઉદ્યોગ સેમિનાર, ખેડૂત-કેન્દ્રિત ખેતી સત્રો અને સમુદાય જાગૃતિ અભિયાનનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રવૃત્તિઓએ આરોગ્ય વ્યાવસાયિકો, સંશોધકો, ઉત્પાદકો, ખેડૂતો, સંસ્થાઓ અને નાગરિકો વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ સંવાદને પ્રોત્સાહન આપ્યું. આયુષ પ્રેક્ટિશનરોએ આયુર્વેદ-પ્રેરિત સારવારો, તેમજ ચશ્મા વિતરણ અને રેફરલ સેવાઓ પ્રદાન કરી, ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં વંચિત લોકો પરનો બોજ ઘટાડ્યો.

જાધવે જણાવ્યું હતું કે, આરોગ્ય મેળો માત્ર એક કાર્યક્રમ નથી - તે સહયોગ દ્વારા આયુષને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક ચળવળ છે. ઉત્સાહી ભીડ, જીવંત સ્ટોલ, નીતિ જાહેરાતો અને એમઓયુ જેવી વ્યવહારુ પહેલો સાથે, મેળો વેગ પકડી રહ્યો છે.

આ પ્રસંગે, આશા કાર્યકરોને આયુર્વેદિક ઘરગથ્થુ ઉપચારમાં રોજિંદા રસોડાના ઘટકો - જેમ કે હળદર (બળતરા માટે), આદુ (પાચન માટે), અને તુલસી (રોગપ્રતિકારક શક્તિ માટે) - નો ઉપયોગ કરવાની તાલીમ આપવામાં આવી હતી. તેમને લોકપ્રિય સૂત્ર આજી બાઈ કા બટુઆ (દાદીમાની થેલીમાં દરેકનો ઈલાજ છે) શીખવવામાં આવ્યું હતું, જેથી તેઓ ઘરે ઘરે જઈને આયુષ સારવાર વિશે વાત ફેલાવી શકે. તેઓએ ડાયાબિટીસ અને હાઈ બ્લડ પ્રેશર જેવા જીવનશૈલીના રોગોને રોકવા માટે ખાન-પાન માં સુધાર (સભાન આહાર) અને શિસ્તબદ્ધ જીવનશૈલી - જેમ કે વહેલા સૂઈ જવું અને વહેલા ઉઠવું - ની હિમાયત કરી.

કાર્યક્રમના ત્રીજા દિવસે અપંગો માટે સમર્પિત સહાયનો સમાવેશ થશે, જેમાં મફત વ્હીલચેર, કૃત્રિમ પગ/હાથ અને સ્થળ પર ફિટિંગનું વિતરણ શામેલ છે. આંખની તપાસ અને સંબંધિત સેવાઓ ચોથા દિવસ સુધી ચાલુ રહેશે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / વિજયાલક્ષ્મી / આકાશ કુમાર રાય

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ