કાર્બી આંગલોંગ (આસામ), નવી દિલ્હી, જુન 26 (હિ.સ.) ભારત સરકારના પૂર્વોત્તર ક્ષેત્ર વિકાસ મંત્રાલય (ડોનર) ની 'પૂર્વોત્તર વિશેષ માળખાગત વિકાસ યોજના' (એનઇએસઆઇડીએસ) હેઠળ, આસામના પૂર્વ કાર્બી આંગલોંગ અને ગોલાઘાટ જિલ્લાઓને જોડવા માટે ધનશ્રી નદી પર નવા આર. સી. સી. પુલ અને પાકા રસ્તાએ 40 થી વધુ સ્થાનિક ગામોના આશરે 45,000 લોકોના જીવનમાં પરિવર્તન લાવ્યું છે. આ માળખાગત પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થતાં સ્થાનિક આદિવાસી સમુદાયો અને ગામલોકોનું જીવન હવે સરળ, સુરક્ષિત અને સમૃદ્ધ બન્યું છે.

આ પ્રોજેક્ટ સ્થાનિક ગ્રામજનો, વિદ્યાર્થીઓ, દૈનિક મજૂરો અને નાના વેપારીઓ માટે વરદાન સાબિત થઈ રહ્યો છે. આ વિસ્તારમાં થયેલા આ મોટા પરિવર્તન પર સ્થાનિક ગામવાસી નુવાલશ્યામ કહે છે કે છેલ્લા 30 થી 40 વર્ષથી આપણે બધાને અહીં માત્ર એક કામચલાઉ વાંસના પુલ (વાંસના પુલ) પર જ રહેવાની ફરજ પડી હતી. આખો રસ્તો તોફાની, પાકા અને કાદવવાળું હતું, જેના કારણે સામાન્ય દિવસોમાં પણ ચાલવું મુશ્કેલ બન્યું હતું.

તેમણે કહ્યું હતું કે, જ્યારે નાગાલેન્ડના લાઇસાંગમાંથી નીકળતી બારમાસી ધનશ્રી નદીમાં ચોમાસાની શરૂઆત સાથે પૂર આવતું હતું, ત્યારે આપણો આખો પ્રદેશ દેશના બાકીના ભાગોથી સંપૂર્ણપણે કપાઈ જતો હતો. તે સમયે, અમારે દર્દીઓ, વૃદ્ધો અને સગર્ભા સ્ત્રીઓને નાની બોટનો ઉપયોગ કરીને હોસ્પિટલમાં લઈ જવા માટે અમારો જીવ જોખમમાં મૂકવો પડ્યો હતો. હવે સરકારે આ નદી પર એક મજબૂત આર. સી. સી. પુલ સાથે એક પાકો સદાબહાર રસ્તો બનાવ્યો છે, જેનાથી આપણી દાયકાઓ જૂની વેદના અને મુખ્ય પ્રવાહથી અલગ થવાની સમસ્યાનો અંત આવ્યો છે.

જ્યારે પ્રોજેક્ટના નિર્માણ પહેલા રસ્તાઓ અને પુલો ન હોવાને કારણે પાક મોટા બજારોમાં સમયસર પહોંચી શક્યો ન હતો, ત્યારે હવે આ માર્ગ શરૂ થતાં સ્થાનિક ખેડૂતોના કુલ કૃષિ નફામાં 60 ટકાનો વિક્રમી વધારો નોંધાયો છે. તેવી જ રીતે શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં પણ મોટો સુધારો થયો છે. પ્રથમ ચોમાસા દરમિયાન, પૂર અને રસ્તાઓ સંપૂર્ણપણે કાદવવાળાં બનવાને કારણે બાળકો મહિનાઓ સુધી શાળામાં જઈ શકતા ન હતા, જેના કારણે તેઓ અભ્યાસ ચૂકી જતા હતા. હવે સલામત અને બારમાસી માર્ગો ઉપલબ્ધ હોવાથી, વિદ્યાર્થીઓ નિયમિતપણે શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં હાજરી આપી રહ્યા છે, જેના કારણે વિદ્યાર્થીઓની કુલ હાજરીમાં અને ઉચ્ચ શિક્ષણ તરફના વલણમાં 40 ટકાનો વધારો થયો છે. અગાઉ ચોમાસા દરમિયાન આ કાચા માર્ગ પર ટ્રાફિક સંપૂર્ણપણે અટકી જતો હતો, પરંતુ હવે સ્થિતિ એવી છે કે, દરરોજ લગભગ 10 હજાર લોકો આ માર્ગ પરથી સરળતાથી પસાર થઈ રહ્યા છે.

વેપારની વાત કરીએ તો, સાંજે 6 વાગ્યા પછી પણ ચાના પાંદડા, અગરનું લાકડું, વાંસ અને રબર લઈ જતી 200થી વધુ ભારે ટ્રકો આ નવા બનેલા માર્ગથી દેશના અન્ય બજારો માટે રવાના થાય છે. સમગ્ર પ્રદેશમાં અગાઉ સ્થાનિક લોકો માટે નદી પાર કરવા માટે કોઈ સાધન નહોતું, સિવાય કે એક જર્જરિત વાંસની રચના અને 10 કિલોમીટરની ત્રિજ્યામાં કોઈ કોંક્રિટ પુલ ન હતો, જે હવે 102 મીટર લાંબા આધુનિક પુલ તરીકે તૈયાર છે.

અન્ય એક સ્થાનિક રહેવાસી અભિજીત ધુલેએ જણાવ્યું હતું કે, આ નવા પુલના નિર્માણ સાથે ધનશ્રી નદીની બંને બાજુના લોકોને સીધી, કાયમી અને તમામ હવામાન સંચાર પ્રણાલી દ્વારા એકબીજા સાથે જોડવામાં આવ્યા છે. હવે આપણા બાળકોને ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે બહાર જવામાં કોઈ સંકોચ કે ડર નથી, કારણ કે રસ્તાઓ હવે સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે.

તેમણે કહ્યું કે, આ વિસ્તારનો સ્થાનિક વેપાર ખૂબ જ સારો થવા લાગ્યો છે અને રોજિંદા કામ અને વ્યવસાય માટે લોકોની આંતર-જિલ્લા અવરજવર અગાઉની સરખામણીએ વધી છે. સૌથી મોટી રાહત એ છે કે હવે આપણા ગામડાઓમાં મૂળભૂત આરોગ્ય સુવિધાઓ સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે. કોઈ પણ કટોકટીના કિસ્સામાં એમ્બ્યુલન્સ અથવા અન્ય વાહનો સીધા આપણા ઘર સુધી પહોંચે છે.

આ ચોક્કસ ભૌગોલિક વિસ્તારના સ્થાનિક ખેડૂતો મુખ્યત્વે ચા, રબર, વાંસ અને અગર લાકડા જેવા પાકોનો વેપાર કરે છે. હવે આ બારમાસી ધાતુથી બનેલા માર્ગ અને પુલની શરૂઆત સાથે, પરિવહન ખર્ચમાં ભારે ઘટાડો થયો છે અને પાકનો બગાડ સંપૂર્ણપણે અટકી ગયો છે. કાર્બી, અહોમ, નેપાળી, બોરો, મિસિંગ, ખામયાંગ અને ચાના બગીચાના આદિવાસી સમુદાયોના નાના અને સીમાંત ખેડૂતોને હવે જિલ્લા મુખ્યાલય જિલ્લા ઉદ્યોગ અને વાણિજ્ય કેન્દ્ર (દિફુ), ગુવાહાટી, ગોલાઘાટ અને પડોશી રાજ્ય નાગાલેન્ડના મોટા વેપારી કેન્દ્રો સુધી સીધી અને ઝડપી પહોંચ મળી રહી છે. તેમને તેમની મહેનતની કમાણી માટે યોગ્ય સમયે યોગ્ય, પારદર્શક અને વધુ સારી કિંમત મળી રહી છે.

પરિવહન અને જોડાણમાં સુધારાને કારણે સ્થાનિક લઘુ ઉદ્યોગોની આંતર-જિલ્લા વેપાર અને વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓને જબરદસ્ત વેગ મળ્યો છે. આનાથી સ્થાનિક યુવાનો અને સ્વ-સહાય જૂથો (એસએચજી) માટે આત્મનિર્ભરતા અને રોજગારીની સતત નવી તકો ઊભી થઈ રહી છે. આ માર્ગના વિકાસથી ગ્રામીણ પટ્ટાના અંતિમ છેડા પર રહેતા નાગરિકો માટે વિવિધ કલ્યાણકારી યોજનાઓ, વિકાસ કાર્યક્રમો અને સરકારની જાહેર વિતરણ વ્યવસ્થા (પીડીએસ) જેવી નાગરિક સેવાઓ પણ ખૂબ જ પારદર્શક અને સરળ બની છે.

આ પ્રોજેક્ટ સુરક્ષા, કાયદો અને વ્યવસ્થા અને પ્રાદેશિક પ્રવાસન વિકાસની દ્રષ્ટિએ પણ ખૂબ જ વ્યૂહાત્મક અને મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યો છે. લાંબા સમયથી બળવાખોરી અને બળવાખોરીથી પ્રભાવિત આ અત્યંત સંવેદનશીલ સરહદી વિસ્તારમાં પેટ્રોલિંગ કરવામાં સુરક્ષા દળોને અપાર ભૌગોલિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. હવે આ આધુનિક પુલના નિર્માણ સાથે, આસામ અને નાગાલેન્ડની સરહદ પર થતી કોઈપણ પ્રકારની ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ, દાણચોરી અને ઘૂસણખોરીને સંપૂર્ણપણે નિયંત્રિત કરવા માટે પોલીસ અને અર્ધલશ્કરી દળોની ઝડપી અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી છે.

સાથે જ આ સરળ માર્ગ સ્થાનિક ગ્રામીણ પ્રવાસન અને સાંસ્કૃતિક ગૌરવને પણ નવી ઊંચાઈઓ આપી રહ્યો છે. આ પુલની શરૂઆત સાથે, અહીંથી માત્ર સાત કિલોમીટર દૂર આવેલા પ્રખ્યાત ગરમ પાણી (નામ્બોર) વન્યજીવ અભયારણ્યના ગરમ પાણીના ધોધ સુધી પ્રવાસીઓની પહોંચ ખૂબ જ સરળ બની ગઈ છે. આ ઉપરાંત, અહીંથી માત્ર 8 કિમી દૂર દેવપાની ખાતેના ખૂબ જ પ્રાચીન અને ઐતિહાસિક દુર્ગા મંદિરમાં પણ ભક્તો, યાત્રાળુઓ અને ભક્તોની સંખ્યામાં ભારે વધારો જોવા મળી રહ્યો છે, જેના કારણે સ્થાનિક સ્તરે હોટલ, પરિવહન અને હસ્તકલાના વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા લોકોની આવકમાં ભારે વધારો થયો છે.

પ્રોજેક્ટની વહીવટી અને તકનીકી વિગતો અનુસાર, આ 'આર. સી. સી. બ્રિજ નંબર 3/1 અને એપ્રોચ રોડ' નું નિર્માણ આસામ સરકારના જાહેર બાંધકામ વિભાગ (રસ્તાઓ) ના બારપાથર વિભાગ દ્વારા એન. એચ.-39 (સિલોનીજન રાજ્ય દવાખાના) થી ધનશ્રી પર ઘાટ વાયા પનિયાકા બસ્તી સુધી કુલ 4 કિમીની લંબાઈમાં કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં મુખ્ય પુલનો વિસ્તાર 102 મીટર લાંબો છે. આ પ્રોજેક્ટને 20 એપ્રિલ 2022 પર વહીવટી મંજૂરી અને નાણાકીય મંજૂરી મળી હતી, જેનો મંજૂર ખર્ચ રૂ. તેનું ભૌતિક બાંધકામ કાર્ય 19 ઓક્ટોબર 2022 પર શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. તેને પૂર્ણ કરવા માટે વિભાગ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલી સત્તાવાર સમયમર્યાદાઓક્ટોબર 2025 હતી, પરંતુ વહીવટી જરૂરિયાતોને કારણે, તે જાન્યુઆરી 2025 માં નિર્ધારિત સમય કરતા 100 ટકા અગાઉ પૂર્ણ કરવામાં આવી હતી અને લોકોને સોંપવામાં આવી હતી.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર /પ્રશાંત શેખર/મુકુંદ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ