- રિમ્સમાં મહિલાનું મોત, સાતમો સભ્ય હજુ પણ જીવન માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યો છે.

પલામુ, 08 જુલાઈ (હિ.સ.) : પડવા બ્લોકના સિક્કા ગામમાં એક પરિવારની મહિલા વડા લખો દેવી (પતિ સ્વ. કુલદિપ મહેતા) નું મંગળવારે રાત્રે રાંચીની રાજેન્દ્ર ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સિસ (રિમ્સ) માં સારવાર દરમિયાન અવસાન થયું હતું. આ સાથે, પરિવારમાં મૃત્યુઆંક વધીને છ થઈ ગયો છે, જ્યારે પરિવારના અન્ય સભ્ય સુનીલ કુમાર મહેતાને હજુ પણ રિમ્સમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે અને તબીબી દેખરેખ હેઠળ સારવાર હેઠળ છે.

આરોગ્ય વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રારંભિક તપાસમાં અત્યાર સુધીના તમામ મૃત્યુ જલોદર રોગને કારણે થયા છે. જોકે, તમામ મૃતકોના વિસેરા રિપોર્ટની અંતિમ પુષ્ટિ માટે રાહ જોવાઈ રહી છે. રાંચી સ્થિત ખાદ્ય પરીક્ષણ પ્રયોગશાળાની પ્રારંભિક તપાસ અને અહેવાલોએ સરસવના તેલમાં આર્ગેમોન (કત્યાલા/પીળા ધતુરા) ના બીજમાં ભેળસેળની પુષ્ટિ કરી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ દૂષિત તેલના સેવનથી પરિવારના સભ્યોને જલોદરનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

આ દુર્ઘટનાની શરૂઆત 19 જૂનના રોજ પરિવારના વડા કુલદિપ મહેતાના મૃત્યુ સાથે થઈ હતી. બીજા દિવસે 20 જૂનના રોજ તેમની પુત્રી બબીતા કુમારીનું અવસાન થયું હતું. 26 જૂનના રોજ બીજી પુત્રી ઇન્દુ કુમારીનું પણ અવસાન થયું હતું. આ પછી 28 જૂનના રોજ પુત્રવધૂ શ્વેતાનું અવસાન થયું હતું. થોડા દિવસો પછી, પુત્ર નકુલ મહેતાનું રિમ્સમાં સારવાર દરમિયાન અવસાન થયું અને હવે મંગળવારે મોડી રાત્રે લખો દેવીના અવસાન સાથે એક જ પરિવારના છ સભ્યોને ફાંસી પર દફનાવવામાં આવ્યા છે.

પરિવારના પુત્ર સુનીલ કુમાર મહેતાની હજુ પણ રિમ્સમાં સારવાર ચાલી રહી છે. અન્ય પુત્ર અનુજ કુમારનો જીવ બચી ગયો હતો કારણ કે તે તેની મજૂરીના સંબંધમાં લાંબા સમયથી ઘરથી દૂર હતો અને તેણે કથિત રીતે દૂષિત સરસવના તેલનું સેવન કર્યું ન હતું. પરિવારનો એક નાનો પૌત્ર પણ સુરક્ષિત છે, કારણ કે તે તેની નાનીના ઘરે રહેતો હતો.

ડોકટરોના જણાવ્યા અનુસાર, શરીરમાં સોજો આવ્યા બાદ તમામ દર્દીઓની સ્થિતિ ઝડપથી કથળી હતી, જે જલોદરનું મુખ્ય લક્ષણ છે. આરોગ્ય વિભાગે અસરગ્રસ્ત દર્દીઓની સારવાર માટે વિશેષ તબીબી દેખરેખની વ્યવસ્થા કરી હતી, પરંતુ ઘણા દર્દીઓનો જીવ બચાવી શકાયો ન હતો.

પાટણના પ્રભારી તબીબી અધિકારી ડૉ. શ્રવણ કુમારે બુધવારે જણાવ્યું હતું કે વિભાગને લખો દેવીના મૃત્યુ વિશે માહિતી મળી છે. આરોગ્ય વિભાગ આખા ગામની સ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યું છે. અગાઉના વ્યાપક આરોગ્ય સર્વેક્ષણમાં આ પરિવાર સિવાય અન્ય કોઈને અસર થઈ ન હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. જો કે, સાવચેતીના પગલા તરીકે, ગામમાં ફરીથી ઘર-ઘર સર્વેક્ષણ હાથ ધરવામાં આવશે જેથી અન્ય કોઈપણ સંભવિત દર્દીને સમયસર ઓળખી શકાય.

તપાસમાં એવું પણ બહાર આવ્યું છે કે સ્થાનિક ભાષામાં કત્યાલા અથવા પીળા ધતુરા તરીકે ઓળખાતું આર્ગિમોન એ પલામુ પ્રદેશમાં મોટી માત્રામાં ઉગાડવામાં આવતું કાંટાદાર નીંદણ છે. એવી શંકા છે કે લણણી દરમિયાન સરસવના બીજ પાક સાથે ભળી ગયા હતા અને તેમાંથી તૈયાર તેલના સેવનને કારણે પરિવારના સભ્યો બીમાર પડી ગયા હતા. પરીક્ષણ માટે મોકલવામાં આવેલી અન્ય ખાદ્ય ચીજોમાં કોઈ ભેળસેળ જોવા મળી નથી.

2011 પછી દેશમાં જલોદરનો આ પ્રથમ મોટો કેસ હોવાનું માનવામાં આવે છે. એક જ પરિવારમાં સતત છ મૃત્યુએ આરોગ્ય વિભાગ માટે ગંભીર પડકાર ઊભો કર્યો છે. હાલમાં વહીવટીતંત્ર અને આરોગ્ય વિભાગ સમગ્ર મામલાની ઝીણવટપૂર્વક તપાસ કરી રહ્યા છે. હવે બધાની નજર વિસેરાની તપાસના અંતિમ અહેવાલ અને રિમ્સમાં દાખલ કરાયેલા સુનીલ કુમાર મહેતાના સ્વાસ્થ્ય પર છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર/દિલીપ કુમાર/વિકાસ કુમાર પાંડે/ઉદય કુમાર સિંહ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / હર્ષ શાહ