તેહરાન, નવી દિલ્હી, 24 ઓગસ્ટ (હિ.સ.) ઈરાને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પર કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ઈરાનની પર્સિયન ગલ્ફ સ્ટ્રેટ ઓથોરિટી (પીજીએસએ) એ ચેતવણી આપી છે કે, તેના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારા જહાજોને ભવિષ્યમાં સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવા પર પ્રતિબંધોનો સામનો કરવો પડી શકે છે, જેમાં દંડ, અટકાયત અને જપ્તીનો સમાવેશ થાય છે.

ઈરાનનું આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર નેટવર્ક પ્રેસ ટીવી અને તુર્કીની રાજ્ય સંચાલિત સમાચાર એજન્સી અનાડોલુ

અહેવાલ આપ્યો છે કે, પીજીએસએ એ રવિવારે તેના સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર એક નિવેદન જારી કર્યું હતું, જેમાં પર્સિયન ગલ્ફમાંથી પસાર થતી શિપિંગ કંપનીઓ અને કાર્ગો માલિકોને કોઈપણ જહાજ ભાડે લેતા પહેલા બિન-અનુપાલન કરનારા જહાજો (એનસીવી) ની અપડેટ કરેલી સૂચિ તપાસવા વિનંતી કરવામાં આવી હતી.

ઈરાની અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે, સૂચિબદ્ધ જહાજો સાથે સહયોગ કરતા અન્ય જહાજોને પણ તાત્કાલિક અસરથી એનસીવી સૂચિમાં ઉમેરી શકાય છે. આમાં શિપ-ટુ-શિપ (એસટીએસ) ટ્રાન્સફર, ટ્રાન્સશિપમેન્ટ અને અન્ય સમાન પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે.

પીજીએસએ મુજબ, યાદીમાંથી પોતાના નામ દૂર કરવા માંગતા જહાજ માલિકોએ માન્ય કારણો સાથે ઔપચારિક અરજી સબમિટ કરવી પડશે. સત્તાવાળાઓએ info@pgsa.ir પર અરજી પ્રક્રિયા પૂરી પાડી છે.

ઈરાનની જાહેરાત એવા સમયે કરવામાં આવી છે, જ્યારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં દરિયાઈ ટ્રાફિક પહેલાથી જ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત છે. રોઇટર્સના જણાવ્યા અનુસાર, 23 ઓગસ્ટના રોજ પૂરા થયેલા અઠવાડિયામાં ફક્ત 89 માલવાહક જહાજો સ્ટ્રેટ છોડીને ગયા હતા અને 103 પ્રવેશ્યા હતા. આ સંઘર્ષ પહેલાના સ્તરની તુલનામાં પ્રવૃત્તિમાં લગભગ 90 ટકાનો ઘટાડો દર્શાવે છે.

ઇન્ટરનેશનલ મેરીટાઇમ ઓર્ગેનાઇઝેશન (આઇએમઓ) અનુસાર, 21 ઓગસ્ટ સુધીમાં, હોર્મુઝ અને આસપાસના વિસ્તારમાં 68 પુષ્ટિ થયેલ દરિયાઈ ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી, જેના પરિણામે 19 ખલાસીઓના મોત થયા હતા.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઉર્જા માર્ગોમાંનો એક છે. તે પર્સિયન ગલ્ફ પ્રદેશથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં મોટા પ્રમાણમાં તેલ અને ગેસનું વહન કરે છે. તેથી, તેના દ્વારા શિપિંગ પરના કોઈપણ પ્રતિબંધો વૈશ્વિક ઉર્જા બજારો અને શિપિંગ ખર્ચને અસર કરી શકે છે.

ઈરાને અગાઉ જણાવ્યું છે કે, સ્ટ્રેટ સંબંધિત તેની પરિસ્થિતિઓ અને સુરક્ષા ચિંતાઓને અવગણી શકાય નહીં. ઓગસ્ટમાં, ઈરાને જણાવ્યું હતું કે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સામાન્ય રીતે ફરી શરૂ કરવા માટે અમેરિકાએ પોતાનું વર્તન બદલવું પડશે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવ એવા સમયે વધી રહ્યો છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી પ્રયાસો સ્થિર છે. જૂનમાં પાકિસ્તાન અને કતારની મધ્યસ્થી દ્વારા એક વચગાળાનો કરાર થયો હતો, પરંતુ પાછળથી તેના અમલીકરણ અને સ્ટ્રેટ દ્વારા જહાજોની અવરજવર અંગે મતભેદો ઉભા થયા હતા.

આ કરારની સમયમર્યાદા 17 ઓગસ્ટના રોજ સમાપ્ત થયા પછી પણ, કોઈ કાયમી કરાર થયો ન હતો. તે જ સમયે, સ્ટ્રેટ દ્વારા જહાજોની અત્યંત ઓછી અવરજવરને કારણે મોટી સંખ્યામાં વાણિજ્યિક જહાજો ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં ફસાયેલા છે.

આવી સ્થિતિમાં, પીજીએસએ ની નવી ચેતવણી શિપિંગ કંપનીઓ પર પાલન દબાણને વધુ વધારી શકે છે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અંગે અનિશ્ચિતતા વધારી શકે છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / અમરેશ દ્વિવેદી

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ