ગીર સોમનાથ, 06 ઓગસ્ટ (હિ.સ.) : ઇન્દિરા ગાંધી નેશનલ સેન્ટર ફોર ધ આર્ટ્સ અને સોમનાથ સંસ્કૃત યુનિવર્સિટી, વેરાવળના સંયુક્ત ઉપક્રમે કાલ ગણના વિષય પર શ્રાવણ વ્યાખ્યાન શ્રેણીનો પ્રારંભ થયો. વ્યાખ્યાન શ્રેણીનું પ્રથમ સત્ર આજે સોમનાથ સંસ્કૃત યુનિવર્સિટીના માનનીય કુલપતિ પ્રો. સુકાંત કુમાર સેનાપતિની અધ્યક્ષતામાં યોજાયું હતું.

ઇન્દિરા ગાંધી નેશનલ સેન્ટર ફોર ધ આર્ટ્સ, બરોડાના પ્રાદેશિક નિયામક અરૂપા લાહિરી આ કાર્યક્રમમાં હાજર રહ્યા હતા. સોમનાથ સંસ્કૃત યુનિવર્સિટીના અનુસ્નાતક વિભાગના ડિરેક્ટર-ઇન-ચાર્જ ડૉ. ડી.એમ. મોકરિયા અને યુનિવર્સિટી સંચાલિત સંસ્કૃત કોલેજના પ્રિન્સિપાલ ડૉ. નરેન્દ્ર પંડ્યા પણ હાજર રહ્યા હતા. કેરળના એર્નાકુલમના ત્રિપુનિથુરા સ્થિત સરકારી સંસ્કૃત કોલેજના જ્યોતિષ વિભાગના અધ્યક્ષ પ્રો. ઈશ્વરન ઈ.એન. મુખ્ય વક્તા હતા. સમય પરના તેમના વ્યાખ્યાનમાં, તેમણે ખૂબ જ સરળ ઉદાહરણો દ્વારા ભારતીય સમય ગણતરી પ્રણાલીને સ્વાભાવિક રીતે શક્તિશાળી અને ઉત્તમ ગણાવી. સમયના વિવિધ ઘટકો, જેમ કે ત્રુટિ, પ્રાણ, ઘટી અને પલ, ના વૈજ્ઞાનિક સ્વરૂપને સમજાવતા તેમણે કહ્યું કે ભારતીય સમય ગણતરી પદ્ધતિનો ઉપયોગ સમયના ઉદયથી જ કોઈપણ વિકૃતિ કે ભૂલો વિના કરવામાં આવે છે. તેમણે સોમવાર, મંગળવાર અને રવિવાર જેવા દિવસોની ગણતરી કરવાની વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયાને વિવિધ ચિત્રો દ્વારા પણ સમજાવી.

બીજા વક્તા તરીકે, સોમનાથ સંસ્કૃત યુનિવર્સિટીના જ્યોતિષ વિભાગના અધ્યક્ષ અને વ્યાખ્યાનમાળા ના કોર્ડીનેટર ડૉ. નિત્યાનંદ ઓઝાએ ભારતીય સમય ગણતરી અને આધુનિક સમય ગણતરી વિશે ઉદાહરણો સાથે વિગતવાર વાત કરી. તેમણે ભારતીય સમય ગણતરીમાં સેકન્ડના ૩૩૨,૦૦૦મા ભાગ, જેને ત્રુટિ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે પણ સમજાવ્યું અને કહ્યું કે આપણા જ્યોતિષમાં મિનિટ મૂલ્યોથી લઈને અબજો વર્ષો સુધીની ગણતરીઓ પ્રચલિત છે. તેની વિશિષ્ટ વિશેષતા એ છે કે આધુનિક ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડરથી વિપરીત, તેમાં કોઈ ભૂલો નથી. ડૉ. ઓઝાએ આધુનિક સમય ગણતરીમાં ભૂલો પર પ્રકાશ પાડતા કહ્યું કે આધુનિક પદ્ધતિ યોગ્ય નથી કારણ કે ૩૨૦૦ વર્ષ પછી એક દિવસનો તફાવત હોય છે.

ડિરેક્ટર અરૂપા લાહિરીએ કાર્યક્રમનો પરિચય કરાવ્યો અને બધાનું મૌખિક સ્વાગત કર્યું. જ્યોતિષ વિભાગના સહાયક પ્રોફેસર ડૉ. અપૂર્વ અગ્રવાલે આભારવિધિ કરી હતી અને જ્યોતિષશાસ્ત્રના એમ.એ. વિદ્યાર્થી આસ્કા લાવડિયાએ કાર્યક્રમનું સંચાલન કર્યું હતું.

---------------

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ભરતસિંહ જાદવ