કોલકાતા, 19 સપ્ટેમ્બર (હિ.સ.) પૂર્વીય રેલવેએ કચરાના નિકાલના ક્ષેત્રમાં પોતાની ઓળખ બનાવી છે અને તે દેશની ટોચની ત્રણ ઝોનલ રેલવેમાં સ્થાન ધરાવે છે. નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ પાંચ મહિનામાં પૂર્વીય રેલવેએ ભંગારના વેચાણ દ્વારા ₹251.92 કરોડની આવક મેળવી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, બિનઉપયોગી અને સેકન્ડ હેન્ડ માલની નિયમિત ઓળખ, સતત દેખરેખ અને પારદર્શક નિકાલ પ્રક્રિયાને કારણે આ સફળતા શક્ય બની છે.

શનિવારે બહાર પાડવામાં આવેલા એક નિવેદનમાં રેલવેએ માહિતી આપી છે કે આ સિદ્ધિ પૂર્વીય રેલવેના 'મિશન ઝીરો જંક બેલેન્સ' અભિયાનનો એક ભાગ છે, જેનો ઉદ્દેશ વર્કશોપ, ડેપો, શેડ, યાર્ડ અને અન્ય રેલવે પરિસરમાં પડેલા અપ્રચલિત અને બિનઉપયોગી માલનો વ્યવસ્થિત રીતે નિકાલ કરવાનો છે. 31 ઓગસ્ટ, 2026 સુધીમાં નિર્ધારિત ₹207.17 કરોડનાં પ્રમાણસર લક્ષ્યાંક સામે પૂર્વીય રેલવેએ ₹251.92 કરોડ એકત્ર કર્યા હતા, જે લક્ષ્યાંકના 21 ટકાથી વધુ છે. આ સાથે તેણે પ્રથમ પાંચ મહિનામાં જ ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે રૂ. 565 કરોડનાં કુલ વાર્ષિક લક્ષ્યાંકમાંથી લગભગ 45 ટકા હાંસલ કરી લીધો છે. ગયા વર્ષના સમાન ગાળામાં આ આંકડો ₹193 કરોડ હતો, જ્યારે આ વર્ષે ₹1 ટકાની વૃદ્ધિ નોંધાઇ હતી.

આ આવક સંગ્રહમાં સૌથી મોટું યોગદાન અપ્રચલિત ઇજનેરી અને ટ્રેક સામગ્રીના વેચાણમાંથી આવ્યું હતું. પૂર્વીય રેલવેને આશરે 28.56 મેટ્રિક ટન જૂના ટ્રેકનો નિકાલ કરીને 28.56 કરોડ રૂપિયા મળ્યા હતા. વધુમાં, આશરે 28.56 મેટ્રિક ટન પરચુરણ લોખંડના ભંગારમાંથી ₹100.63 કરોડ અને નોન-ફેરસ ભંગારમાંથી ₹53.65 કરોડની આવક થઈ હતી.

તે જ સમયે, રોલિંગ સ્ટોકની હરાજી કે જેને બિનઉપયોગી જાહેર કરવામાં આવી હતી તેનાથી પણ નોંધપાત્ર આવક થઈ હતી. પ્રથમ પાંચ મહિના દરમિયાન 175 બિનઉપયોગી પેસેન્જર કોચનો નિકાલ કરીને 31.87 કરોડ રૂપિયા અને 310 માલગાડીઓના વેગનની હરાજી કરીને 11.82 કરોડ રૂપિયા એકત્ર કરવામાં આવ્યા હતા.

પૂર્વીય રેલવેના પ્રિન્સિપલ ચીફ મટિરિયલ મેનેજર સંદીપ શુક્લાએ માહિતી આપી હતી કે, સંકલિત પ્રયાસો, ભંગારની સમયસર ઓળખ અને ઇલેક્ટ્રોનિક હરાજી પ્રણાલી દ્વારા પારદર્શક નિકાલને કારણે આ સિદ્ધિ શક્ય બની છે. આ અભિયાન પૂર્વીય રેલવેના તમામ ચાર વિભાગો હાવડા, સિયાલદહ, આસનસોલ અને માલદા તેમજ જમાલપુર, લિલુઆ, હલીશહર અને કાંચરાપારા ખાતે મુખ્ય વર્કશોપ અને સ્ટોર ડેપોમાં વ્યાપકપણે હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું.

પૂર્વીય રેલવેના મુખ્ય જનસંપર્ક અધિકારી, શિબરામ માંઝીએ જણાવ્યું હતું કે કચરાના નિકાલની ઝુંબેશ માત્ર રેલવે માટે બિન-ભાડાની આવક જ પેદા કરી રહી નથી, પરંતુ રેલવેની કિંમતી જમીન અને સંગ્રહ સ્થળોને પણ મુક્ત કરી રહી છે. આ કાર્યસ્થળની સલામતી અને સ્વચ્છતામાં સુધારો કરવાની સાથે ધાતુઓના રિસાયક્લિંગને પણ પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે પૂર્વીય રેલવે 'મિશન ઝીરો જંક બેલેન્સ' ના લક્ષ્યને સંપૂર્ણ રીતે હાંસલ કરવા માટે આ અભિયાનને તે જ ગતિએ ચાલુ રાખશે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર/ઓમ પરાશર/સંતોષ માધુપ/સંજીવ પાશ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / હર્ષ શાહ