નવી દિલ્હી, 20 સપ્ટેમ્બર (હિ.સ.) જળવાયુ પરિવર્તનથી ઉદ્ભવેલા પડકારો વચ્ચે જળ સુરક્ષા અને જળ વ્યવસ્થાપનને વધુ સક્ષમ બનાવવા પર કેન્દ્રિત ૯મો ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય જળ સપ્તાહ મંગળવાર (૨૨ સપ્ટેમ્બર)થી શરૂ થશે. ઉપરાષ્ટ્રપતિ સી.પી. રાધાકૃષ્ણન ૨૨ સપ્ટેમ્બરના રોજ તેનું ઉદ્ઘાટન કરશે. પાંચ દિવસીય આયોજનમાં જળવાયુ અનુકૂળ જળ વ્યવસ્થાપન, જળ સંસાધનોના ટકાઉ ઉપયોગ, ટેકનોલોજી, ભંડોળ અને સામુદાયિક ભાગીદારી દ્વારા જળ સુરક્ષાને મજબૂત કરવા પર મંથન થશે.

કેન્દ્રીય જળ શક્તિ મંત્રાલયના નેજા હેઠળ કેન્દ્રીય મંત્રાલયો, રાજ્ય સરકારો, આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો, સંશોધન અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, ઉદ્યોગ સંગઠનો, વિકાસ ભાગીદારો, નાગરિક સમાજ અને ખાનગી ક્ષેત્રના સહયોગથી ૨૨ થી ૨૬ સપ્ટેમ્બર સુધી ભારત મંડપમમાં તેનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ પ્રસંગે કેન્દ્રીય જળ શક્તિ મંત્રી સહિત અન્ય મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહેશે.

આ વર્ષે ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય જળ સપ્તાહનો વિષય “જળવાયુ અનુકૂળ જળ વ્યવસ્થાપન” રાખવામાં આવ્યો છે. આયોજનમાં નીતિ-નિર્માતાઓ, વૈશ્વિક જળ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો, સંશોધકો, જળ વ્યવસ્થાપન સાથે સંકળાયેલા વ્યાવસાયિકો, ઉદ્યોગ પ્રતિનિધિઓ, નાગરિક સમાજ, સ્ટાર્ટઅપ અને યુવાનોને સંવાદ અને અનુભવોનું આદાનપ્રદાન કરવા માટે એક મંચ મળશે.

નેધરલેન્ડ અને જર્મની આયોજનના ભાગીદાર દેશો હશે. આ ઉપરાંત ભારતના ૧૪ રાજ્યો ભાગીદાર રાજ્યો તરીકે ભાગ લેશે. છ કેન્દ્રીય મંત્રાલયો અને વિભાગોને પણ ભાગીદાર મંત્રાલય અને વિભાગ તરીકે સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. આનાથી જળવાયુ અનુકૂળ જળ વ્યવસ્થાપન માટે કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે સહયોગ તથા વિવિધ ક્ષેત્રો વચ્ચે સંકલનને પ્રોત્સાહન આપવા પર ભાર રહેશે.

આયોજન દરમિયાન ૧૦ મુખ્ય મંચો પર ચર્ચા થશે. આમાં મંત્રી સ્તરીય પૂર્ણ સત્ર, વૈશ્વિક જળ નેતાઓના પૂર્ણ સત્ર, દેશ વિશેષ મંચ, જળ નેતાઓના મંચ, જળ ક્ષેત્રના વ્યાવસાયિકોના મંચ, વિષય આધારિત મંચ, સ્ટાર્ટઅપ મંચ, યુવા મંચ, ઔદ્યોગિક મંચ અને વિવિધ આનુષંગિક કાર્યક્રમો સામેલ છે.

ચર્ચા માટે સાત મુખ્ય ઉપ-વિષયો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. આમાં સમાવેશી અને સમાન જળ શાસન, જળ સંસાધનોના બહેતર ઉપયોગ માટે સહયોગ, જળ સુરક્ષા માટે ટેકનોલોજી અને સમુદાયની ભૂમિકા, જળ અને જળવાયુ સંબંધિત જોખમો, જળ માળખાકીય સુવિધાઓ માટે નવીન નાણાકીય મોડેલ અને આધુનિકીકરણ, ટકાઉ જળ સંસાધન વ્યવસ્થાપન તથા લોકો અને પર્યાવરણ માટે જળનો સમાવેશ થાય છે.

૨૨ થી ૨૫ સપ્ટેમ્બર સુધી ચાર દિવસીય આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રદર્શન પણ આયોજિત કરવામાં આવશે. આમાં ટકાઉ અને જળવાયુ અનુકૂળ જળ વ્યવસ્થાપન સંબંધિત નવી ટેકનોલોજીઓ, ઉત્પાદનો અને ઉકેલોનું પ્રદર્શન કરવામાં આવશે.

આ જ સમયગાળા દરમિયાન પીવાના પાણી અને સ્વચ્છતા વિભાગ દ્વારા ૨૨ થી ૨૪ સપ્ટેમ્બર સુધી બીજું આંતરરાષ્ટ્રીય વોશ સંમેલન પણ આયોજિત થશે. આમાં પીવાના પાણીની ઉપલબ્ધતા, સ્વચ્છતા માળખાકીય સુવિધાઓ, સ્વચ્છતા સંબંધિત વર્તન અને જાહેર આરોગ્ય સાથે સંકળાયેલા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થશે. સંમેલનમાં મોટા પાયે અમલમાં મૂકી શકાય તેવા, સસ્તું અને ટકાઉ ઉકેલો પર ભાર રહેશે.

આયોજનનો ઉદ્દેશ્ય ચર્ચાઓને ફક્ત વિચાર-વિમર્શ સુધી સીમિત રાખવાને બદલે તેમને અમલમાં મૂકી શકાય તેવા સૂચનો, ભાગીદારીઓ અને મોટા પાયે અપનાવી શકાય તેવા ઉકેલોમાં રૂપાંતરિત કરવાનો છે. આ અંતર્ગત નીતિ, ભંડોળ, ટેકનોલોજી અને સામુદાયિક ભાગીદારીને એકસાથે લાવીને જળ સુરક્ષા અને જળવાયુ અનુકૂળતાને મજબૂત કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવશે.

સમાપન સત્ર ૨૫ સપ્ટેમ્બરના રોજ યોજાશે. આ પછી ૨૬ સપ્ટેમ્બરના રોજ અભ્યાસ પ્રવાસો આયોજિત કરવામાં આવશે. ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય જળ સપ્તાહને જળ ક્ષેત્રમાં ભારત અને વિશ્વના વિવિધ હિતધારકો વચ્ચે અનુભવોનું આદાનપ્રદાન કરવા, નવી ટેકનોલોજીઓ રજૂ કરવા અને સહયોગ વધારવા માટેના એક મહત્વપૂર્ણ મંચ તરીકે વિકસાવવામાં આવ્યો છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર/પ્રશાંત શેખર/મુકુંદ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ