નવી દિલ્હી, 24 ઓક્ટોબર (હિ.સ.). રેલવે સુરક્ષાને મજબૂત કરવા માટે ગુપ્ત માહિતી આધારિત પોલીસિંગ, આધુનિક ટેકનોલોજીના ઉપયોગ અને રેલવે સુરક્ષા દળ (આરપીએફ), રાજકીય રેલવે પોલીસ (જીઆરપી) તથા રાજ્ય પોલીસ વચ્ચેના બહેતર સંકલન પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. જીઆરપી પ્રમુખોની આઠમી અખિલ ભારતીય પરિષદમાં દિવાળી અને છઠ દરમિયાન ભીડ વ્યવસ્થાપન, ટ્રેનો પર પથ્થરમારાની રોકથામ અને મુસાફરોની ફરિયાદોના ઝડપી નિરાકરણ સહિત વિવિધ સુરક્ષા પડકારો પર ચર્ચા કરવામાં આવી.

રેલવે સુરક્ષા દળ (આરપીએફ) દ્વારા આયોજિત બે દિવસીય પરિષદ શુક્રવારે નવી દિલ્હીમાં સંપન્ન થઈ. તેની અધ્યક્ષતા આરપીએફના મહાનિર્દેશક સોનાલી મિશ્રાએ કરી. પરિષદમાં રેલવે બોર્ડના અધ્યક્ષ અને મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી સતીશ કુમાર, રેલવે બોર્ડના સભ્યો અને વિવિધ રાજ્યો તેમજ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના જીઆરપી પ્રમુખો સામેલ થયા.

પરિષદ દરમિયાન જીઆરપી કર્મચારીઓને રેલ મદદ મંચ સાથે જોડવાની પહેલ મુખ્ય રહી. રેલવે સૂચના પ્રણાલી કેન્દ્ર (ક્રિસ) એ આ મંચ પર જીઆરપી કર્મચારીઓને સામેલ કર્યા છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય મુસાફરોની ફરિયાદોનું નિરાકરણ ઝડપી બનાવવું, માહિતીનું સમયસર આદાનપ્રદાન સુનિશ્ચિત કરવું અને ફરિયાદોના નિરીક્ષણને બહેતર બનાવવાનો છે.

દક્ષિણ મધ્ય રેલવેએ પોતાના ‘પિંક પેટ્રોલ: આકાશમાં નજર, જમીન પર શક્તિ’ મોડેલને રજૂ કર્યું. આ પહેલ હેઠળ ડ્રોન દ્વારા દેખરેખ અને ત્વરિત કાર્યવાહી કરનારી ટીમોને ‘શક્તિ’ માળખા સાથે જોડવામાં આવી છે. પરિષદમાં તેને મહિલા નેતૃત્વવાળા સુરક્ષા પ્રયાસોના ઉદાહરણ તરીકે રેખાંકિત કરવામાં આવ્યું.

બેઠકમાં ટ્રેનો પર પથ્થરમારાની ઘટનાઓ પર ચિંતા વ્યક્ત કરતા સંવેદનશીલ સ્થળોએ પેટ્રોલિંગ વધારવા, દેખરેખ મજબૂત કરવા અને દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહી કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો. આ સાથે જ યુવાનોમાં જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવા તથા સ્થાનિક સમુદાયોને રોકથામના પ્રયાસોમાં સામેલ કરવાની જરૂરિયાત પર પણ ચર્ચા થઈ.

તહેવારોના સમયગાળામાં રેલવે સ્ટેશનો પર મુસાફરોની ભીડને નિયંત્રિત કરવાના ઉપાયો પર પણ વિચાર-વિમર્શ કરવામાં આવ્યો. ઉત્તર રેલવેના દિલ્હી મંડળે દિલ્હી પોલીસ, જીઆરપી અને દિલ્હી મેટ્રો સાથેના સંકલનથી કરવામાં આવી રહેલી વ્યવસ્થાપનની જાણકારી આપી. તેમાં સીસીટીવી કેમેરા દ્વારા દેખરેખ, જાહેર ઘોષણા પ્રણાલી, બેરિકેડિંગ, મુસાફરો માટે નિર્ધારિત પ્રતીક્ષા ક્ષેત્ર અને નિયંત્રણ કક્ષનો સમાવેશ થાય છે. પરિષદમાં અગાઉથી યોજના બનાવવી, મુસાફરોની અવરજવર સુચારુ રાખવી અને સુરક્ષા કર્મચારીઓની સંકલિત તૈનાતી પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો.

મધ્ય રેલવેના પુણે મંડળે ‘પ્રોજેક્ટ દિશા’ વિશે જાણકારી આપી. આ પહેલ હેઠળ રેલવે પાટાની આસપાસ રહેતા બાળકોને શૈક્ષણિક અને મનોરંજક પ્રવૃત્તિઓ તથા સુરક્ષા જાગૃતિ કાર્યક્રમો દ્વારા રેલવે સુરક્ષા પ્રત્યે જાગૃત કરવામાં આવે છે. બિન-સરકારી સંગઠનો, રાષ્ટ્રીય સેવા યોજનાના સ્વયંસેવકો અને સ્થાનિક સમુદાયોની ભાગીદારીથી બાળકોને પથ્થરમારો, ચોરી, અનધિકૃત રીતે પાટા ઓળંગવા અને અન્ય અસુરક્ષિત પ્રવૃત્તિઓથી દૂર રહેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.

પરિષદમાં આરપીએફ અને જીઆરપીની સંયુક્ત તાલીમ, રેલવેમાં તોડફોડની રોકથામ તથા માદક પદાર્થોની જપ્તી સંબંધિત માહિતીના ઝડપી આદાનપ્રદાન પર પણ ચર્ચા થઈ. ડિજિટલ પુરાવાના વ્યવસ્થાપન, તપાસ પ્રક્રિયાઓમાં એકરૂપતા, ગુપ્ત માહિતી શેર કરવી અને તપાસ ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવાની જરૂરિયાત રેખાંકિત કરવામાં આવી.

રેલવે બોર્ડના અધ્યક્ષ અને મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી સતીશ કુમારે જણાવ્યું કે, રેલવેના બદલાતા સુરક્ષા પડકારોનો સામનો કરવા માટે રેલવે પ્રશાસન, આરપીએફ, જીઆરપી અને રાજ્ય પોલીસ વચ્ચે સંકલિત પ્રયાસો, તકનીકી પ્રગતિ અને નવીનતા જરૂરી છે. તેમણે મુસાફરોનો વિશ્વાસ વધારવા, પોલીસિંગને નમ્ર અને વ્યાવસાયિક બનાવવા તથા ટેકનોલોજીના ઉપયોગથી સંચાલન કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરવા પર પણ ભાર મૂક્યો.

પરિષદના સમાપન પર આરપીએફ મહાનિર્દેશક સોનાલી મિશ્રાએ રેલવે સુરક્ષા મજબૂત કરવા માટે ગુપ્ત માહિતી આધારિત પોલીસિંગ અપનાવવા અને વિવિધ સુરક્ષા એજન્સીઓ વચ્ચે સંકલન વધારવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / સુશીલ કુમાર / પવન કુમાર

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ