ન્યૂયોર્ક, નવી દિલ્હી, 28 એપ્રિલ (હિ.સ.): અમેરિકાએ ઈરાનને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ચાર્ટર વિશેષ સમિતિ અને પરમાણુ અપ્રસાર સંધિ સમીક્ષા સંમેલનના ઉપાધ્યક્ષ તરીકે પસંદ કરવામાં આવવા પર તીખી પ્રતિક્રિયા આપી છે. આ અગાઉ ઈરાનને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સામાજિક વિકાસ આયોગનું પણ ઉપાધ્યક્ષ પસંદ કરવામાં આવ્યું છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં સોમવારે પરમાણુ શસ્ત્રોના પ્રસારને રોકવા માટે બનેલી સંધિની સમીક્ષા શરૂ થતા અમેરિકાના તેવર જોવા મળ્યા હતા. બેઠકમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તેહરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને લઈને ઉગ્ર ચર્ચા થઈ હતી.

સીબીએસ ન્યૂઝના અહેવાલ મુજબ, સંમેલનના ઉદઘાટન સત્રમાં શસ્ત્ર નિયંત્રણ અને અપ્રસાર બાબતો માટે અમેરિકાના મદદનીશ વિદેશ મંત્રી ક્રિસ્ટોફર લેન્ડોએ કહ્યું કે ભલે ઈરાનના ઈરાદાઓ અને તેના પરમાણુ કાર્યક્રમનો સામનો કરવાની રીતો વિશે અલગ-અલગ મંતવ્યો હોઈ શકે, પરંતુ ઈરાને સંધિનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે. યેવે કહ્યું, આ સમીક્ષા સંમેલનનો ઉપયોગ પરમાણુ અપ્રસાર સંધિની અખંડિતતાની રક્ષા કરવા માટે કરવાનો છે. સંમેલનમાં ઈરાનને જવાબદાર પણ ઠેરવવું જોઈએ. યેવે કહ્યું કે આપણે ઈરાનને જ ઉપાધ્યક્ષ તરીકે પસંદ કરી લીધું છે. અમેરિકન નેતાએ કહ્યું, આ અત્યંત શરમજનક છે અને આ સંમેલનની વિશ્વસનીયતા પર એક ડાઘ છે.

વિયેના સ્થિત સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ઈરાનના રાજદૂત રઝા નજાફીએ અમેરિકાના આરોપોને પાયાવિહોણા અને રાજનીતિથી પ્રેરિત ગણાવ્યા છે. તેમણે સમીક્ષા સંમેલનના ઉપાધ્યક્ષ તરીકે અમેરિકાની ઉમેદવારીનો વિરોધ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા જ એકમાત્ર એવો દેશ છે જેણે પરમાણુ શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કર્યો છે. તેમણે અમેરિકા પર સંધિનું સીધું ઉલ્લંઘન કરવાનો, પરમાણુ શસ્ત્રોનો ભંડાર વધારવાનો અને ઈઝરાયેલનું સમર્થન કરીને મધ્ય-પૂર્વને પરમાણુ શસ્ત્રોથી મુક્ત બનાવવાની દિશામાં થઈ રહેલી પ્રગતિમાં અવરોધ ઊભો કરવાનો આરોપ લગાવ્યો.

આ સંમેલનમાં કુલ 34 ઉપાધ્યક્ષ હોય છે. પરમાણુ અપ્રસાર સંધિમાં સામેલ 191 સભ્ય દેશો દર પાંચ વર્ષે તેની સમીક્ષા કરે છે. આ સંધિ 1970 માં અમલમાં આવી હતી. ઉપાધ્યક્ષ તરીકે ઈરાનની દાવેદારીને બિન-જોડાણવાદી આંદોલને ટેકો આપ્યો હતો. જેમાં 121 વિકાસશીલ દેશો સામેલ છે. ઉપાધ્યક્ષ પદ પર અમેરિકાની દાવેદારીને ઓસ્ટ્રેલિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતે સમર્થન આપ્યું છે. બ્રિટન, ફ્રાન્સ અને જર્મનીએ પણ આ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી. રશિયાએ ઈરાનને નિશાન બનાવવા સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / મુકુંદ / પવન કુમાર

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ