-બલોદા-બેલમુન્ડી ડાયમંડ બ્લોકમાં મોટા વ્યાસના ડ્રિલિંગને મંજૂરી

રાયપુર, નવી દિલ્હી, 27 જૂન (હિ.સ): છત્તીસગઢની ખનિજ સંપત્તિને વધુ ઉજાગર કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. એનએમડીસી-સીએમડીસી લિમિટેડ (એનસીએલ) ના બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સે નવી દિલ્હીમાં બેઠક કરી અને પ્રોજેક્ટના આગળના તબક્કાને મંજૂરી આપી, જેમાં મહાસમુંદ જિલ્લામાં બલોડા-બેલમુન્ડી ડાયમંડ બ્લોકમાં મોટા વ્યાસના ડ્રિલિંગ શરૂ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો.

આ પગલું આ વિસ્તારમાં વાસ્તવિક હીરા ભંડારનું વૈજ્ઞાનિક રીતે મૂલ્યાંકન કરવા અને ભવિષ્યમાં વાણિજ્યિક હીરા ખાણકામ માટે માર્ગ મોકળો કરવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.

બેઠકમાં, બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સે પ્રોજેક્ટની અત્યાર સુધીની પ્રગતિની વિગતવાર સમીક્ષા કરી અને નિર્દેશ આપ્યો કે, પ્રોસ્પેક્ટિંગ લાઇસન્સના અવકાશમાં તમામ તકનીકી કાર્ય સમયસર પૂર્ણ કરવામાં આવે. મોટા વ્યાસના ડ્રિલિંગ કિમ્બરલાઇટ પાઇપમાં હીરા ભંડારનું સચોટ મૂલ્યાંકન કરશે. ત્યારબાદ એક વિગતવાર શક્યતા અહેવાલ તૈયાર કરવામાં આવશે, જેના આધારે વાણિજ્યિક હીરા ખાણ વિકસાવવા માટે અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવશે.

એનસીએલ બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સની બેઠકમાં અમિતાભ મુખર્જી, આશિષ ચેટર્જી, છત્તીસગઢ મિનરલ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશનના ચેરમેન સૌરભ સિંહ, મિનરલ ડિપાર્ટમેન્ટના સેક્રેટરી પી. દયાનંદ, છત્તીસગઢ મિનરલ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશનના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર રજત બંસલ, ઉપેન્દ્ર કુમાર અને વિનય કુમાર હાજર રહ્યા હતા.

એનએમડીસી-સીએમડીસી લિમિટેડ (એનસીએલ) એ, એનએમડીસી લિમિટેડ (51 ટકા) અને છત્તીસગઢ મિનરલ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન (49 ટકા), ભારત સરકારના ઉપક્રમો વચ્ચેનું સંયુક્ત સાહસ છે. કંપનીએ અગાઉ આયર્ન ઓર પ્રોજેક્ટ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું, પરંતુ બલોદા-બેલમુન્ડી વિસ્તારમાં કુદરતી હીરાની પુષ્ટિ બાદ, તે ઝડપથી બહુ-ખનિજ વિકાસ તરફ આગળ વધી રહી છે.

એનસીએલ એ સ્ટ્રીમ સેડિમેન્ટ સેમ્પલિંગ, ભૂ-ભૌતિક સર્વેક્ષણો અને લક્ષિત ડ્રિલિંગ દ્વારા કિમ્બરલાઇટ પાઇપની ઓળખ કરી. ત્યારબાદ, એનએમડીસી ના પન્ના ડાયમંડ પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટમાં આશરે 200 ટન બલ્ક સેમ્પલનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યાં 1.22 કેરેટ વજનના પાંચ કુદરતી હીરા મળી આવ્યા હતા. આનાથી વૈજ્ઞાનિક રીતે આ વિસ્તારમાં હીરા ધરાવતા ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય માળખાંની હાજરીની પુષ્ટિ થઈ છે.

બોત્સ્વાના, દક્ષિણ આફ્રિકા, કેનેડા અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા મુખ્ય હીરા ઉત્પાદક દેશોના અનુભવો સૂચવે છે કે, પ્રારંભિક તબક્કામાં આવી સફળતા ભવિષ્યમાં મોટા વ્યાપારી ભંડારની શોધનો સંકેત આપી શકે છે. તેથી, બાલોદા-બેલમુન્ડી પ્રોજેક્ટને માત્ર છત્તીસગઢ માટે જ નહીં, પરંતુ દેશ માટે પણ એક મહત્વપૂર્ણ ખનિજ પ્રોજેક્ટ માનવામાં આવે છે.

બેઠકમાં રાજ્યમાં અન્ય મુખ્ય આયર્ન ઓર પ્રોજેક્ટ્સની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી. બૈલાડિલા ડિપોઝિટ-4 નું ચાલુ નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન 1 મિલિયન ટન ઉત્પાદન લક્ષ્યાંક છે, જે ધીમે ધીમે વધારીને પ્રતિ વર્ષ 7 મિલિયન ટન કરવામાં આવશે. 10 મિલિયન ટનની વાર્ષિક ક્ષમતા સાથે બૈલાડિલા ડિપોઝિટ-13 વિકસાવવા માટે પણ કામ ચાલી રહ્યું છે.

બેઠકમાં એ પણ પુનરોચ્ચાર કરવામાં આવ્યો કે, પર્યાવરણીય સંરક્ષણ, વૈજ્ઞાનિક ખાણકામ, જળ સંરક્ષણ, કચરો વ્યવસ્થાપન અને સ્થાનિક સમુદાયોના સામાજિક-આર્થિક વિકાસને તમામ પ્રોજેક્ટ્સમાં ટોચની પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.

છત્તીસગઢ ખનિજ વિકાસ નિગમના અધ્યક્ષ નિયામક સૌરભ સિંહે જણાવ્યું હતું કે, દેશની આર્થિક પ્રગતિ માટે ખનિજ સંસાધનોનો વિવેકપૂર્ણ ઉપયોગ અને ઉદ્યોગોનો સંતુલિત વિકાસ જરૂરી છે. બાલોડા-બેલમુંડી હીરા પ્રોજેક્ટ છત્તીસગઢને દેશના અગ્રણી હીરા ઉત્પાદક રાજ્યોમાં સ્થાપિત કરવામાં સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ચંદ્ર નારાયણ શુક્લા / રામાનુજ શર્મા

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ