નવી દિલ્હી, 31 ઓગસ્ટ (હિ.સ.) રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ કહ્યું કે, વસ્ત્ર અને પરિધાન ક્ષેત્ર માત્ર અમારી સાંસ્કૃતિક ધરોહરનો જ ભાગ નથી, પરંતુ તે કરોડો દેશવાસીઓની આજીવિકાનો પણ આધાર છે. જ્યારે તમે વિદેશી ગ્રાહકો માટે વસ્ત્રો તૈયાર કરો, ત્યારે પણ તેમાં ભારતની મહેક અને સુગંધ ન છૂટવી જોઈએ.

રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુ સોમવારે દિલ્હીમાં આવેલા નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ફેશન ટેકનોલોજી (નિફ્ટ)ના સંયુક્ત દીક્ષાંત સમારોહ 2026ને સંબોધિત કરી રહ્યા હતા. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને પ્રેરિત કરતાં કહ્યું, “તમારી વિચારસરણી વૈશ્વિક હોવી જોઈએ, પરંતુ તમારી જડ તમારી માટીની વિશિષ્ટતા અને જીવનમૂલ્યો સાથે જોડાયેલી રહેવી જોઈએ. જ્યારે તમે વિદેશી ગ્રાહકો માટે વસ્ત્રો તૈયાર કરો, ત્યારે પણ તેમાં ભારતની મહેક અને સુગંધ ન છૂટવી જોઈએ. તમને એવા સમાજના નિર્માણમાં સહયોગ આપવો છે, જેમાં દરેક નાગરિકને રાષ્ટ્રની પ્રગતિમાં યોગદાન આપવાના યોગ્ય અવસર મળી શકે. તમારા પ્રયાસોથી શિલ્પકારને પોતાની શિલ્પની મૂળ ઓળખ જાળવી રાખતાં પોતાની ઉત્પાદકતા અને આવક વધારવામાં મદદ મળે. એમાં જ તમારી સફળતા છે.”

રાષ્ટ્રપતિએ મહિલા સશક્તીકરણના વધતા પ્રભાવને રેખાંકિત કરતાં કહ્યું કે, 20 વર્ષ પહેલાં આ ક્ષેત્રમાં મહિલાઓની ભાગીદારી માત્ર 20 ટકા હતી, જ્યારે આજે ઉપસ્થિત લગભગ 4 હજાર વિદ્યાર્થીઓમાં 85 ટકા મહિલાઓ છે. આ પરિવર્તન વિકસિત અને આત્મનિર્ભર ભારતની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે. તેમણે પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને ‘સર્ક્યુલર ઇકોનોમી’ પર ભાર મૂકતાં બંગાળની કાંથા કઢાઈ અને બિહારની સુજની કળાનો વિશેષ ઉલ્લેખ કર્યો.

તેમણે આ પરંપરાગત શિલ્પોને રિસાયક્લિંગનું ઉત્તમ ઉદાહરણ ગણાવતાં કહ્યું કે, જે સામગ્રી બચી જાય, તેને બિનઉપયોગી સમજીને ફેંકી દેવાને બદલે તેને નવું રૂપ, નવી ઉપયોગિતા અને મૂલ્ય આપવું, એ ભારતીય પરંપરાનો મૂળ આધાર છે. વિદ્યાર્થીઓને સ્થાનિક કાચા માલનો ઉપયોગ કરીને પર્યાવરણ અનુકૂળ ઉત્પાદનો અને વૈશ્વિક બ્રાન્ડ તૈયાર કરવાની અપીલ કરવામાં આવી.

વર્ષ 2047 સુધી ‘વિકસિત ભારત’ના લક્ષ્યની પ્રાપ્તિ માટે યુવાઓની ભૂમિકા નિર્ણાયક ગણાવતા તેમણે આહ્વાન કર્યું કે, યુવાનો માત્ર નોકરી શોધનાર ન બને, પરંતુ અન્યને રોજગાર આપનાર બને. સાથે જ, ‘ક્રાફ્ટ ક્લસ્ટર ઇનિશિયેટિવ’ જેવા પ્રયાસો દ્વારા પરંપરાગત વણકરો અને શિલ્પકારોની મૂળ ઓળખ જાળવી રાખતાં તેમની આવક અને ઉત્પાદકતા વધારવામાં યોગદાન આપે.

કેન્દ્રીય કાપડ મંત્રી ગિરિરાજ સિંહે વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાઓને સંબોધિત કરતાં કહ્યું કે, તેઓ માત્ર ફેશન ડિઝાઇન અથવા ફેશન શો સુધી સીમિત નથી, પરંતુ 2047ના બદલાતા ભારતના સાચા કर्णધાર છે. તેમણે યુવાઓને જીવનભર શીખવાની વૃત્તિ જાળવી રાખવા, માતા-પિતાનું સન્માન કરવા અને રાષ્ટ્રનિર્માણમાં પોતાનું યોગદાન આપવા આહ્વાન કર્યું.

ડૉ. કલામના વિચારોને ઉદ્ધૃત કરતાં મંત્રી સિંહે કહ્યું કે, વ્યક્તિ માત્ર ડિગ્રી મેળવવા સુધી જ વિદ્યાર્થી રહેતો નથી, પરંતુ જીવનની અંતિમ યાત્રા સુધી શીખવાની પ્રક્રિયા ચાલતી રહે છે. “સપનું જુઓ, લક્ષ્ય નક્કી કરો, જ્ઞાન મેળવો, કઠોર પરિશ્રમ કરો અને ક્યારેય હાર ન માનો. તમારી વિચારસરણી અને પરિશ્રમ જ દેશના ભવિષ્યને બદલી શકે છે.”

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના સંદેશનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે યુવાઓને કહ્યું, “તમારું લક્ષ્ય મોટું રાખો, મહેનતને આદત અને આત્મવિશ્વાસને તમારી શક્તિ બનાવો. બીજાઓ સાથે સરખામણી કરવાને બદલે દરરોજ પોતાને વધુ સારા બનાવવાનો પ્રયાસ કરો.” તેમણે વિદ્યાર્થીઓને પરીક્ષાઓ (ચાહે શૈક્ષણિક હોય કે જીવનની)થી તણાવ ન લેવા, નિષ્ફળતાઓમાંથી શીખવા અને ટેકનોલોજીનો સદુપયોગ કરીને દેશના વિકાસમાં યોગદાન આપવા સલાહ આપી. તેમણે યુવાઓને પ્રેરિત કરતાં કહ્યું કે તેઓ તે મુકામને ક્યારેય ન ભૂલે, જ્યાં સુધી પહોંચાડવામાં તેમના માતા-પિતાનો ત્યાગ રહ્યો છે. તેમનું હંમેશાં સન્માન કરો. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે 2047ના વિકસિત ભારતની બાગડોર આજની યુવા પેઢીના હાથમાં છે, તેથી સૌએ રાષ્ટ્રના ઉજ્જવળ ભવિષ્યના નિર્માણનો સંકલ્પ લેવો જોઈએ.

સૌએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે, યુવા પોતાની સર્જનાત્મકતા, ઉત્તમતા અને સેવા ભાવના સાથે ઉદ્યોગજગતની પડકારોનો સફળતાપૂર્વક સામનો કરશે અને રાષ્ટ્રનિર્માણમાં અગ્રણી ભૂમિકા ભજવશે.

આ અવસરે રાષ્ટ્રપતિએ વિવિધ કેમ્પસોના પ્રતિભાશાળી વિદ્યાર્થી-વિદ્યાર્થીઓને તેમની ઉત્તમ શૈક્ષણિક સિદ્ધિઓ માટે સ્વર્ણપદક (ગોલ્ડ મેડલ)થી સન્માનિત કર્યા. તેમાં આશિષ કામતાપ્રસાદ મિશ્રા–માસ્ટર ઑફ ડિઝાઇન (ગાંધીનગર કેમ્પસ), દેવાંશ મિશ્રા–માસ્ટર ઑફ ફેશન મેનેજમેન્ટ (ભોપાલ કેમ્પસ), શ્વેતા મિશ્રા–માસ્ટર ઑફ ફેશન ટેકનોલોજી (દિલ્હી કેમ્પસ), રિયા જી.–બેચલર ઑફ ફેશન ટેકનોલોજી (ચેન્નઈ કેમ્પસ), રાજનકલ પ્રારંભ પ્રવીણ–ઍક્સેસરી ડિઝાઇન (ભુવનેશ્વર કેમ્પસ), તાનિશી ગર્ગ–ફેશન કમ્યુનિકેશન (પંચકુલા કેમ્પસ), પ્રાચી કુલ્હારી એસ.–ફેશન ડિઝાઇન (ચેન્નઈ કેમ્પસ), વર્ષિતા પી.–નિટવેર ડિઝાઇન (ચેન્નઈ કેમ્પસ), ઇલ્મા આમિર–લેધર ડિઝાઇન (દિલ્હી કેમ્પસ) અને રૌનક રાય–ટેક્સટાઇલ ડિઝાઇન (કોલકાતા કેમ્પસ)નો સમાવેશ થતો હતો.

કાર્યક્રમમાં કેન્દ્રીય કાપડ સચિવ નીલમ શમી રાવ અને નિફ્ટની મહાનિર્દેશક (ડાયરેક્ટર જનરલ) (આઈએએસ) તનુ કશ્યપ, વિશિષ્ટ મહાનુભાવો, શાસક મંડળના સભ્યો, વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, ફેકલ્ટી સભ્યો, વિદ્વાન અને દેશભરના 18 નિફ્ટ કેમ્પસના સ્નાતક વિદ્યાર્થીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / શ્રદ્ધા દ્વિવેદી / રામાનુજ શર્મા

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ