- ભલામણોના અમલીકરણથી સિક્કિમને હિમનદીય જોખમ ઘટાડવાનું આદર્શ રાજ્ય બનાવવાનું લક્ષ્ય

ગંગટોક, નવી દિલ્હી, 12 સપ્ટેમ્બર (હિ.સ.). સિક્કિમના મુખ્યમંત્રી પ્રેમ સિંહ તમાંગે, શુક્રવારે હિમનદીય જોખમ સંબંધિત આયોગના અધ્યક્ષ ડો. અખિલેશ ગુપ્તાના નેતૃત્વમાં આયોગના સભ્યો સાથે મુલાકાત કરી. આ દરમિયાન આયોગે હિમનદીય જોખમોના ઘટાડા સંબંધિત પોતાનો રિપોર્ટ મુખ્યમંત્રીને સુપરત કર્યો. રાજ્યના વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગના મંત્રી પિંચો નામગ્યાલ લેપચા પણ આ પ્રસંગે ઉપસ્થિત રહ્યા.

મુખ્યમંત્રી તમાંગે શનિવારે સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી જણાવ્યું કે, સિક્કિમ સરકારે 11 સપ્ટેમ્બર, 2024 ના રોજ આયોગની રચના કરી હતી. તેનો ઉદ્દેશ્ય વર્ષ 2023 માં દક્ષિણ લ્હોનાક ગ્લેશિયલ લેક આઉટબર્સ્ટ ફ્લડ (જીએલઓએફ) પછી રાજ્યમાં હિમનદીય જોખમોને ઓછાં કરવા માટે વ્યાપક રણનીતિ અને કાર્યયોજના તૈયાર કરવાનો હતો.

આયોગે હિમનદીય જોખમથી ઉદ્ભવતી પડકારોનો સામનો કરવા માટે તૈયારી, આપત્તિ પ્રત્યે સ્થિતિસ્થાપકતા અને પ્રતિક્રિયા તંત્રને મજબૂત કરવાના ઉદ્દેશ્યથી આઠ મુખ્ય ભલામણો આપી છે. તેમના અમલીકરણ દ્વારા સિક્કિમને હિમાલયી રાજ્યો માટે એક આદર્શ તથા દેશમાં હિમનદીય જોખમ ઘટાડવાના ક્ષેત્રમાં અનુકરણીય રાજ્ય બનાવવાનું લક્ષ્ય છે.

તમાંગે આયોગના અધ્યક્ષ અને સભ્યોને તેમના નિષ્ણાત યોગદાન બદલ અભિનંદન પાઠવ્યા. તેમણે કહ્યું કે, રાજ્ય સરકાર આયોગની ભલામણોને દ્રઢ સંકલ્પ અને સામૂહિક જવાબદારીની ભાવના સાથે લાગુ કરશે. સરકાર સુરક્ષિત, વધુ સ્થિતિસ્થાપક અને આબોહવા પરિવર્તન પ્રત્યે જાગૃત સિક્કિમના નિર્માણ સાથે હિમાલયી ક્ષેત્રમાં હિમનદીય જોખમ ઘટાડવા માટે રાજ્યને ઉદાહરણ તરીકે સ્થાપિત કરવા પ્રતિબદ્ધ છે.

નોંધનીય છે કે, 4 ઓક્ટોબર, 2023 ના રોજ દક્ષિણ લ્હોનાક ગ્લેશિયલ તળાવ ફાટવાથી આવેલી વિનાશકારી પૂરથી તીસ્તા નદી પ્રણાલીમાં ભારે તબાહી મચી હતી. પૂરમાં ઉત્તર સિક્કિમના ચુંગથાંગ સ્થિત 1,200 મેગાવોટની તીસ્તા તબક્કા-3 જળવિદ્યુત પરિયોજનાનો બંધ સંપૂર્ણપણે નષ્ટ થઈ ગયો હતો. આ ઉપરાંત, અનેક પુલો, રસ્તાઓ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ માળખાકીય સુવિધાઓને પણ ભારે નુકસાન થયું હતું.

આ ઘટના પછી રાજ્ય સરકારે ભવિષ્યમાં આવી આપત્તિઓના જોખમને ઓછું કરવા માટે વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ, પૂર્વ ચેતવણી પ્રણાલી અને દીર્ઘકાલીન રણનીતિ પર વિશેષ ભાર મૂક્યો. નેપાળમાં 26 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ ભોટેકોશી અને ત્રિશૂલી નદીઓમાં આવેલી વિનાશકારી પૂરથી પણ હિમાલયી ક્ષેત્રમાં વધતા આપત્તિ જોખમને રેખાંકિત કર્યું છે.

નેપાળની તાજેતરની આપત્તિ પછી સિક્કિમમાં ઉચ્ચ જોખમવાળા ગ્લેશિયલ તળાવોની દેખરેખ અને જોખમ ઘટાડવાના ઉપાયોને વધુ પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે. રાજ્યમાં હાલમાં 40 ઉચ્ચ જોખમવાળા ગ્લેશિયલ તળાવોની ઓળખ કરવામાં આવી છે. સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં જળસ્તર ઓછું કરવા અને માળખાકીય સુરક્ષા ઉપાયોને પણ આગળ વધારવામાં આવી રહ્યા છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / બીશાલ ગુરુંગ / ઉદય કુમાર સિંહ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ