નવી દિલ્હી, 11 માર્ચ (હિ.સ.). રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ જણાવ્યું હતું કે, પાણી સંરક્ષણ એ આપણા બધાની સામૂહિક જવાબદારી છે અને આપણે પાણીને માત્ર વપરાશ માટેની વસ્તુ તરીકે જ નહીં પરંતુ ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે એક અમૂલ્ય વારસો તરીકે જોવું જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે, આપણા ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરવા માટે, પાણી સંરક્ષણને જીવન અને વર્તનનો અભિન્ન ભાગ બનાવવો જરૂરી છે.

રાષ્ટ્રપતિએ બુધવારે અહીં જળ મહોત્સવ 2026 માં ભાગ લેતી વખતે આ નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે, ભારતમાં પાણી ફક્ત મૂળભૂત જરૂરિયાત નથી, પરંતુ તે આપણી સંસ્કૃતિ, પરંપરાઓ, આજીવિકા અને સમુદાય જીવન સાથે પણ જોડાયેલું છે.

તેમણે કહ્યું કે, લાંબા સમયથી, ગામડાઓમાં લોકો, ખાસ કરીને મહિલાઓ અને બાળકોને પીવાનું પાણી લાવવા માટે લાંબા અંતરની મુસાફરી કરવી પડતી હતી. સ્વચ્છ પીવાનું પાણી પૂરું પાડવું એ ફક્ત સુવિધાનો વિષય નહોતો પરંતુ તેમાં સમય, આરોગ્ય અને ગૌરવનો પણ સમાવેશ થતો હતો. આ પડકારોનો સામનો કરવા માટે, કેન્દ્ર સરકારે જળ જીવન મિશન શરૂ કર્યું, જેના દ્વારા ગ્રામજનોને હવે તેમના ઘરોમાં સ્વચ્છ અને સુરક્ષિત પીવાનું પાણી મળી રહ્યું છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે, જ્યારે સમગ્ર સમાજ, સરકાર સાથે મળીને, સંસાધન માટે જવાબદારી વહેંચે છે, ત્યારે તેનું સંરક્ષણ વધુ અસરકારક અને ટકાઉ બને છે. પાણી વ્યવસ્થાપન અને સંરક્ષણમાં સમુદાય માલિકી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે જળ અર્પણ દિવસ હેઠળ ગ્રામ પંચાયતોને પાણી પુરવઠા માળખાકીય સુવિધાઓ સોંપવાથી સમુદાય માલિકીની ભાવના વધુ મજબૂત થશે.

તેમણે નોંધ્યું કે, સ્વ-સહાય જૂથો પાણી પરીક્ષણ, સંચાલન અને જાળવણી જેવી પ્રવૃત્તિઓમાં સક્રિયપણે ભાગ લઈ રહ્યા છે. આ જૂથોની પ્રતિબદ્ધતા અને સમર્પણથી મહિલાઓ અને સમાજના જીવનમાં સકારાત્મક પરિવર્તન આવ્યું છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે, સ્વ-સહાય જૂથો દ્વારા મહિલાઓની ક્ષમતાનો ઉપયોગ પાણીની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થશે.

રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું કે, પાણીની સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવા માટે બહુપક્ષીય અને સંકલિત પ્રયાસો આવશ્યક છે. સ્વચ્છ ભારત મિશન સાથે સંકલનમાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ભૂરા પાણી વ્યવસ્થાપનને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. વધુમાં, કેન્દ્રીય ભૂગર્ભ જળ બોર્ડ અને અન્ય સંસ્થાઓ સાથે મળીને પાણી સંરક્ષણ માટે કાર્ય કરવામાં આવી રહ્યું છે.

તેમણે નોંધ્યું કે કેચ ધ રેઈન અને જલ સંચય જન ભાગીદારી જેવા અભિયાનો વરસાદી પાણીના સંગ્રહને પ્રોત્સાહન આપવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. આવા સંકલિત પ્રયાસો દેશની જળ સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરશે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે, પાણી વ્યવસ્થાપન અને સંરક્ષણ અંગે યુવા પેઢીમાં જાગૃતિ ભવિષ્યમાં દેશની જળ સુરક્ષાને મજબૂત બનાવશે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે 'જળ મહોત્સવ' ભારતની જળ સુરક્ષા માટે એક જન આંદોલનનું માધ્યમ બનશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, જલ શક્તિ મંત્રાલય 8 માર્ચથી 22 માર્ચ દરમિયાન 'જલ મહોત્સવ 2026'નું આયોજન કરી રહ્યું છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય જળ જીવન મિશન હેઠળ ગ્રામીણ પીવાના પાણી સેવાઓમાં જનભાગીદારી અને સમુદાયની માલિકીને મજબૂત બનાવવાનો છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / સુશીલ કુમાર / સંજીવ પાશ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / ડો.હિતેશ એન.વ્યાસ