સામલખા, નવી દિલ્હી, 15 માર્ચ (હિ.સ.). પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારની નીતિને સમર્થન આપતા, દત્તાત્રેય હોસબાલેએ રવિવારે જણાવ્યું હતું કે, સંઘ વિશ્વ શાંતિને સમર્થન આપે છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, સંઘ વર્તમાન ભૂ-રાજકીય પરિસ્થિતિ પર ટિપ્પણી કરવા માંગતું નથી. સંગઠન સ્પષ્ટપણે માને છે કે, યુદ્ધ એ કોઈ સમસ્યાનો ઉકેલ નથી. સંઘ ઇચ્છે છે કે, વિશ્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષો જલ્દી સમાપ્ત થાય અને શાંતિ સ્થાપિત થાય. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ભારત સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ સ્થાપિત કરવા અને ભારતના હિતમાં નિર્ણયો લેવા માટે પણ પ્રયાસો કરી રહી છે. હરિયાણાના સામખામાં આયોજિત આરએસએસ ની ત્રણ દિવસીય અખિલ ભારતીય પ્રતિનિધિ સભા રવિવારે પૂર્ણ થવાની છે. આ પ્રસંગે, સંઘ એ તેના સંગઠનાત્મક માળખામાં નોંધપાત્ર ફેરફારોની જાહેરાત કરી.

પાયાના સ્તરના કાર્યને વિસ્તૃત કરવા અને સંગઠનને વધુ અસરકારક બનાવવા માટે, હવે પ્રાંત એકમોને બદલે સંભાગ એકમોની રચના કરવામાં આવશે. હાલમાં, દેશભરમાં 46 પ્રાંત છે, જેનું લગભગ 80 સંભાગોમાં પુનર્ગઠન કરવામાં આવશે. પ્રતિનિધિ સભાની બાજુમાં યોજાયેલી એક પત્રકાર પરિષદમાં, સંઘના સહ કાર્યવાહ દત્તાત્રેય હોસબાલેએ સમજાવ્યું કે, સંગઠનાત્મક માળખામાં આ ફેરફાર વિકેન્દ્રીકરણ અને કાર્યના વિસ્તરણને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી રહ્યો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, જેમ હાલમાં પ્રાંતીય સ્તરે પ્રચારકોની નિમણૂક કરવામાં આવે છે, તેવી જ રીતે હવે દરેક સંભાગમાં પ્રચારકોની નિમણૂક કરવામાં આવશે. નવી સિસ્ટમ અનુસાર, સંઘ માળખામાં જિલ્લા અને વિભાગ સ્તરો પછી પ્રચારકો હશે, જ્યારે પ્રાદેશિક અને અખિલ ભારતીય સ્તરો યથાવત રહેશે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે, આ ફેરફાર સ્થાનિક સ્તરે સંગઠનની પ્રવૃત્તિઓને વધુ અસરકારક રીતે પ્રસારિત કરવામાં મદદ કરશે. પત્રકાર પરિષદ દરમિયાન, સંઘના અખિલ ભારતીય પ્રચાર પ્રમુખ સુનિલ આંબેકર પણ હાજર હતા. વિશ્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષો અંગે કેન્દ્ર સરકારની નીતિને સમર્થન આપતા, દત્તાત્રેય હોસબાલેએ જણાવ્યું હતું કે, સંઘ વૈશ્વિક શાંતિની હિમાયત કરે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, સંઘ વર્તમાન ભૂ-રાજકીય પરિસ્થિતિ પર ટિપ્પણી કરવા માંગતું નથી. સંગઠન સ્પષ્ટપણે માને છે કે, યુદ્ધ એ કોઈપણ સમસ્યાનો ઉકેલ નથી. સંઘ ઇચ્છે છે કે, વિશ્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષો જલ્દી સમાપ્ત થાય અને શાંતિ સ્થાપિત થાય. તેમણે કહ્યું કે, ભારત સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે શાંતિ સ્થાપિત કરવા માટે પણ પ્રયાસો કરી રહી છે. ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતાના મૃત્યુ બાદ દેશના વિવિધ ભાગોમાં થઈ રહેલા રેલીઓ અને પ્રદર્શનો અંગેના પ્રશ્નના જવાબમાં હોસબાલેએ કહ્યું કે, લોકો તેમની શ્રદ્ધા અને ભાવનાઓ અનુસાર આવા કાર્યક્રમોનું આયોજન કરે છે. સંઘ માને છે કે, તમામ પ્રદર્શનો શાંતિપૂર્ણ રીતે કરવા જોઈએ.

યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (યુજીસી) ના નવા નિયમો અંગેના પ્રશ્નના જવાબમાં તેમણે કહ્યું કે, સંઘે હજુ સુધી આ બાબતે કોઈ ઔપચારિક અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો નથી. આ મામલો હાલમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે અને કોર્ટે આ નિયમો પર વચગાળાનો સ્ટે મૂક્યો છે. તેમણે કહ્યું કે, સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય પછી જ આ બાબતે કોઈપણ ટિપ્પણી યોગ્ય રહેશે. સંઘના નેતૃત્વએ આજે ફરી એકવાર સ્પષ્ટતા કરી કે, સંગઠન કોઈના વિરોધમાં બનાવવામાં આવ્યું નથી. હોસબાલેએ કહ્યું કે, રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘનો મૂળભૂત ઉદ્દેશ્ય હિન્દુ સમાજની એકતા અને સંગઠન માટે કામ કરવાનો છે. તેમણે કહ્યું કે, આ ફિલસૂફી આરએસએસની શરૂઆતથી જ ફિલસૂફી રહી છે અને તેના સરસંઘચાલકોએ પણ સમયાંતરે તેમના નિવેદનોમાં તેનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. આરએસએસ માને છે કે, ભારતમાં રહેતા તમામ લોકોના પૂર્વજો એક સામાન્ય સાંસ્કૃતિક પરંપરા ધરાવે છે.

પ્રેસ કોન્ફરન્સની શરૂઆતમાં તેમણે સમજાવ્યું કે, આરએસએસ એવા લોકોનું સંગઠન છે જે જાતિ અને ક્ષેત્રથી આગળ વધીને દેશની ચિંતા કરે છે. આરએસએસ સમાજમાં યોગદાન આપનારા વ્યક્તિઓનું આયોજન અને તાલીમ આપે છે. તેમણે સમજાવ્યું કે, ભવિષ્યમાં 75 તાલીમ વર્ગોનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં 11 વર્ગો પ્રાદેશિક સ્તરે અને એક અખિલ ભારતીય સ્તરે યોજાશે. હોસબાલેએ કહ્યું કે, આરએસએસ સમાજમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવવા અને રાષ્ટ્રીય ચેતનાને મજબૂત કરવા માટે અનેક વિષયો પર કામ કરી રહ્યું છે. તેમણે સમજાવ્યું કે, ગયા વર્ષે આરએસએસ એ સામાજિક દ્રષ્ટિકોણથી પંચપરિવર્તન નામના પાંચ મુખ્ય વિષયો આગળ મૂક્યા હતા, જેમાં સામાજિક સંવાદિતા, કૌટુંબિક જ્ઞાન, પર્યાવરણીય સંરક્ષણ, સ્વદેશી આચરણ અને નાગરિક ફરજનો સમાવેશ થાય છે. આ વિષયો દ્વારા, જાગૃતિ લાવવા અને સમાજમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, દેશ પર લાંબા ગાળાના બ્રિટીશ શાસનને કારણે, સમાજમાં એક વસાહતી માનસિકતા વિકસી હતી. હવે તેને નાબૂદ કરવાની જરૂર છે.

હોસબાલેએ એમ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે, દેશભક્તિ ફક્ત સંઘના કાર્યકરો સુધી મર્યાદિત નથી. દેશભરમાં અસંખ્ય સંગઠનો અને વ્યક્તિઓ રાષ્ટ્રીય હિતમાં કામ કરી રહ્યા છે. જો તે બધામાં સહયોગ અને સંકલન વધે તો રાષ્ટ્રની સામૂહિક શક્તિ વધુ મજબૂત બનશે. સંગઠનાત્મક વિસ્તરણ અંગે તેમણે જણાવ્યું હતું કે, હાલમાં દેશભરમાં 55,683 સ્થળોએ આશરે 88,949 શાખાઓ કાર્યરત છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, સંઘની શાખાઓ આદિવાસી અને દૂરના વિસ્તારોમાં પણ વિસ્તરી છે, જે રાષ્ટ્રીય એકતાની ભાવનાને વધુ મજબૂત બનાવે છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / અનુપ શર્મા / સત્યવાન

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ