- પૂર્ણ ચંદ્રનો બ્લુ મૂન વાદળી નહીં, પણ નાનો અને ઓછો તેજસ્વી હશે.

ભોપાલ, નવી દિલ્હી, 31 મે (હિ.સ.). ખગોળશાસ્ત્રમાં રસ ધરાવતા લોકો માટે આજની રાત ખૂબ જ ખાસ રાત બનવા જઈ રહી છે. આ સમય દરમિયાન, આકાશ એક અદ્ભુત દૃશ્યથી ભરાઈ જશે. આજે રાત્રે, જ્યેષ્ઠ મહિનાનો પૂર્ણ ચંદ્ર બ્લુ માઇક્રો મૂન તરીકે દેખાશે. આ વર્ષ 2026નો સૌથી નાનો પૂર્ણ ચંદ્ર હશે.

મધ્યપ્રદેશના રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર વિજેતા વિજ્ઞાન પ્રસારણકર્તા સારિકા ઘારુએ આ ખગોળીય ઘટનાને સમજાવતા કહ્યું કે લોકોએ બ્લુ મૂન નામનો અર્થ ચંદ્ર વાદળી હશે એવું ન માનવું જોઈએ. તે ફક્ત એક પરંપરાગત નામ છે. જ્યારે એક જ અંગ્રેજી કેલેન્ડર મહિનામાં બે પૂર્ણ ચંદ્ર આવે છે, ત્યારે બીજા પૂર્ણ ચંદ્રને બ્લુ મૂન કહેવામાં આવે છે. આનું કારણ એ છે કે, બે સતત પૂર્ણ ચંદ્ર વચ્ચેનો સમય આશરે 29.5 દિવસનો હોય છે. આ મહિને, પહેલી પૂર્ણિમા 1 મે ના રોજ હતી, અને બીજી પૂર્ણિમા 31 મે, રવિવારના રોજ થશે.

સારિકાના જણાવ્યા મુજબ, આજે રાત્રે પૂર્ણિમા ની રાત્રે, ચંદ્ર તેના સૌથી દૂરના બિંદુ, જેને એપોજી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, પૃથ્વીની પરિક્રમા કરશે. પૃથ્વીથી તેના અત્યંત અંતરને કારણે, આશરે 460,000 કિલોમીટર, તે સામાન્ય પૂર્ણિમા કરતા લગભગ 5 થી 7 ટકા નાનો અને લગભગ 10 ટકા ઓછો તેજસ્વી દેખાશે. આ જ કારણ છે કે તેને માઇક્રોમૂન કહેવામાં આવે છે. એક જ રાત્રે માસિક બ્લુ મૂન અને માઇક્રોમૂનનું એકસાથે દેખાવું એ ખૂબ જ દુર્લભ સંયોગ છે.

હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ, આજે અધિક માસની જ્યેષ્ઠ પૂર્ણિમા છે, અને ચંદ્ર વૃશ્ચિક રાશિમાં હશે, તેથી તેનું નામ વૃશ્ચિક વાદળી ચંદ્ર છે. તેણીએ સમજાવ્યું કે, આજે રાત્રે બીજો એક અવકાશી નજારો જોવા મળશે. ચંદ્ર વૃશ્ચિક રાશિના સૌથી તેજસ્વી અને તેજસ્વી તારો, અંતારેસની ખૂબ નજીકથી પસાર થશે. તમે ટેલિસ્કોપ અથવા દૂરબીન વિના આખી રાત આ સુંદર દૃશ્ય સ્પષ્ટ રીતે જોઈ શકો છો.

સારિકાએ સમજાવ્યું કે, આગામી બ્લુ મૂન જોવા માટે તમારે લાંબો સમય રાહ જોવી પડશે, કારણ કે આ પછી, તમે 20 મે, 2027 ના રોજ મોસમી બ્લુ મૂન, 31 ડિસેમ્બર, 2028 ના રોજ પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ સાથે માસિક બ્લુ મૂન અને 24 ઓગસ્ટ, 2029 ના રોજ મોસમી બ્લુ મૂન જોશો.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / મુકેશ તોમર / મુકુન્દ

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ