નવી દિલ્હી, 25 જુલાઈ (હિ.સ.): કોંગ્રેસના મહાસચિવ (સંચાર) જયરામ રમેશે, સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહને બીજો પત્ર લખ્યો છે, જેમાં ગ્રેટ નિકોબાર આઇલેન્ડ પ્રોજેક્ટ અંગે પર્યાવરણીય ચિંતાઓ અને પારદર્શિતા ઉઠાવવામાં આવી છે. આ પત્ર 16 મે અને 12 જૂનના તેમના પહેલા બે પત્રો પછીનો છે. સંરક્ષણ પ્રધાને 17 જુલાઈના રોજ તે પત્રોનો જવાબ આપ્યો હતો, જેના પછી રમેશે નવો પત્ર લખ્યો હતો.

પર્યાવરણ અને વન માટેના ભૂતપૂર્વ કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) જયરામ રમેશે, શનિવારે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર સંરક્ષણ પ્રધાનના પ્રતિભાવ અને તેમના નવા પત્રને શેર કરતા લખ્યું હતું કે ચર્ચા ચાલુ છે, પરંતુ સરકાર સતત બદલાતી દલીલો સાથે પ્રોજેક્ટને આગળ ધપાવી રહી છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે આ પ્રોજેક્ટ એક પર્યાવરણીય આપત્તિ છે જેનો બળજબરીથી અમલ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

પત્રમાં રમેશે જણાવ્યું હતું કે, ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટ માટે આપવામાં આવેલી પર્યાવરણીય મંજૂરી અને ઉચ્ચ-સ્તરીય સમિતિના અહેવાલમાં પારદર્શિતા અને વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણનો અભાવ છે. પર્યાવરણીય અસર મૂલ્યાંકનને પૂરતું ગંભીરતાથી લેવામાં આવ્યું ન હતું, અને જૈવવિવિધતાના રક્ષણ માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવ્યા ન હતા. રમેશે લખ્યું હતું કે આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓની ઇકોલોજી અત્યંત સંવેદનશીલ છે, અને કોરલ રીફ, દરિયાઇ જીવન અને આદિવાસી સમુદાયોના રક્ષણને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે, સરકારે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક હિતોના નામે આ પ્રોજેક્ટને આગળ ધપાવ્યો છે, પરંતુ આ અભિગમ અધૂરો છે. ટકાઉ વિકાસ અને ઇકોલોજીકલ સંરક્ષણને ધ્યાનમાં લીધા વિના કોઈપણ પ્રોજેક્ટનો અમલ ભવિષ્ય માટે ખતરનાક રહેશે. તેમણે સંરક્ષણ પ્રધાનને પ્રોજેક્ટ પર પુનર્વિચાર કરવા, તેને રોકવા અને પર્યાવરણીય અને સામાજિક પાસાઓને પ્રાથમિકતા આપવા વિનંતી કરી.

રમેશે જણાવ્યું હતું કે સરકારે નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (એનજીટી) અને અન્ય સંસ્થાઓની મંજૂરીઓનો ઉલ્લેખ કર્યો છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે આ મંજૂરીઓ ઘણા ગંભીર પ્રશ્નોને અવગણે છે. સરકાર પારદર્શિતાનો દાવો કરે છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે પર્યાવરણીય આપત્તિને બુલડોઝર કરવામાં આવી રહી છે.

અગાઉ, 17 જુલાઈના રોજ, સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે જયરામ રમેશને પત્ર લખીને જણાવ્યું હતું કે, પ્રોજેક્ટ સ્થળનું સંપૂર્ણ વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે અને તકનીકી અને અન્ય પરિમાણોની દ્રષ્ટિએ તે સૌથી યોગ્ય હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. એવો દાવો કરવો ખોટો છે કે પર્યાવરણીય અને આદિવાસી ચિંતાઓને અવગણવામાં આવી છે.

રાજનાથે સ્પષ્ટતા કરી કે, પર્યાવરણીય, વન, દરિયાકાંઠાના નિયમન અને વન્યજીવન સંરક્ષણ કાયદાઓ હેઠળ સંપૂર્ણ તપાસ પછી આ પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. કડક સુરક્ષા અને શમન જોગવાઈઓ સાથે નિષ્ણાત સંસ્થાઓ દ્વારા બધી વૈધાનિક મંજૂરીઓ આપવામાં આવી હતી. નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (એનજીટી) ને પણ પર્યાવરણીય મંજૂરીમાં દખલ કરવાનું કોઈ કારણ મળ્યું નથી અને સ્વીકાર્યું કે કોરલ રીફ અને લુપ્તપ્રાય પ્રજાતિઓના રક્ષણ માટે પૂરતા પગલાં લેવામાં આવ્યા છે.

સંરક્ષણ મંત્રીએ પત્રમાં લખ્યું છે કે, સરકાર પારદર્શિતા માટે પ્રતિબદ્ધ છે અને તમામ હકીકતો જાહેર ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવી છે. સરકાર રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા હિતોને સુનિશ્ચિત કરતી વખતે ટકાઉ વિકાસની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખી રહી છે.

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / પ્રશાંત શેખર / પવન કુમાર

હિન્દુસ્થાન સમાચાર / માધવી વ્યાસ